پرسش :

دختر این جانب با شخصى ازدواج کرد، بعد از مدّت چند سال شوهرش از دنیا رفت، در روزهاى اوّل ازدواج فقیر بودند، أمّا در این مدّتى که با هم بودند، مقدارى پول از طریق کار مشترک به دست آوردند (مثلا زن قالى‏ بافته و شوهر کار دیگر نموده است) از آن مرحوم یک دختر بجا مانده، پدر و مادر او نیز زنده‏اند، ارث او به چه صورت بین ورثه تقسیم مى‌‏شود؟


پاسخ :
پدر و مادر متوفّى هر یک سدس مى‏‌برند، و زن ثمن مى‌‌‏برد، و دختر نصف مى‌‌‏برد، و باقیمانده از ترکه در صورت عدم حاجب‏1 پنج قسمت مى‌‏شود: سه قسمت به دختر و یک قسمت به پدر و یک قسمت به مادر مى‏‌رسد، و در صورت وجود حاجب باقیمانده چهار قسمت شده سه قسمت به دختر و یک قسمت به پدر مى‏‌رسد. و ترکه میت که به نحو مذکور تقسیم مى‌‏شود عبارت است از اموالى که معلوم است آنها ملک میت بوده، أمّا اموال زن جزء ترکه نیست، و در موارد شبهه باید مصالحه شود.

پی‌نوشت:
1. منظور از «حاجب» چيزى يا کسى است که مانع ارث شود، و در مفروض سؤال اگر متوفّى داراى دو برادر يا چهار خواهر يا يک برادر و دو خواهر زنده پدرى يا پدر و مادرى باشد وجود آنها مانع از اين مى‏‌شود که به مادر بيشتر از «سدس» برسد، تفصيل اين بحث در کتب فقهيّه است.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص372