پرسش :

شخصى داراى پنج فرزند پسر و دو دختر و دو زن بوده است، پسر بزرگ این شخص داراى سه فرزند دختر بوده و در زمان حیات پدر فوت مى‌‏کند، (زن او که مادر سه فرزندش بوده پس از فوت شوهر به علّت اختلافاتى که به وجود مى‌‌‏آید بدون گرفتن مهریه و یا حقّ دیگرى به خانه پدرى خود مراجعه و بعدا شوهر اختیار مى‌‏کند) این سه دختر که تحت سرپرستى پدر بزرگ بوده‏‌اند پس از رسیدن به سنین قانونى شوهر مى‌‌‏کنند، و بعد از چندى آن شخص (پدر بزرگ) فوت مى‏‌نماید، و ورّاث او اموال منقول و غیر منقول او را (بدون در نظر گرفتن حقّ و ارثى براى این سه دختر) بین خود تقسیم مى‌‌‏کنند. ضمنا به اطّلاع مى‌‏رساند که اموال ارثى اعمّ از خانه، زمین، باغ و دارایی‌هاى دیگر (و به‌خصوص خانه نوساز) بیشتر نتیجه زحمت پدر آن سه دختر بوده که به علّت روابط حسنه بین پدر و پسر مذکور اسناد و مدارکى دالّ بر این‌که چه اندازه با هم شریک و سهیم بوده‏‌اند در دست نیست، آیا به این سه دختر ارثیه‌‎‏اى تعلّق خواهد گرفت یا خیر؟


پاسخ :
دخترها و مادر آنها از اموالى که از ترکه پدر و شوهر بوده سهم الارث خود را حقّ دارند، و آنچه در «ید» جدّ آنها بوده محکوم به ملکیت است براى خود او، و به وارثش مى‏‌رسد، مگر به طریق شرعى خلاف آن اثبات شود.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص385