پرسش :

شخصى فوت نموده و داراى زوجه دائمى و یک دختر و سه پسر مى‌‌‌‏‌باشد، و اموال او نیز تقسیم نشده است. امور مالى و اداره محلّ کسب و کار بازار به عهده پسر اوسط که وصىّ هم بوده گذارده مى‌‏شود. پسر أرشد جهت تفریح قریب دوازده سال در کشورهاى اروپایى به سر مى‌‌‏برده، و مخارج او نیز از همین ارث پدرى که مشاع مى‌‌‌‏‌باشد تأمین شده، و بیش از سهم خود مصرف نموده، و اکنون ادّعاء مى‌‏کند که من نیز در سرمایه و اموال برادران سهیم هستم (با این‌که این سرمایه با تلاش و زحمت برادر اوسط بوده است و برادر بزرگتر حتّى مخارج زندگى خود را نیز تحمیلا بر عهده آن دو برادر انداخته بود) اینک خواهشمند است حکم مسأله را بیان فرمایید.

پاسخ :
تمام اموال متوفّى از منقول و غیر منقول و عوائد و درآمدهاى آن به تمام ورثه طبق احکام ارث مى‏‌رسد، و زوجه از زمین و از اعیانى ارث نمى‌‌‏برد، فقط از قیمت اعیانى و از منقولات ارث مى‌‌‏برد، و خدمات انجام شده اگر به دستور دیگرى انجام شده و قصد مجّانى نداشته اجرة المثل دارد، و آنچه را که بعض ورثه در طول مدّت بیش از سهم خود خرج کرده براى سایر ورثه ضامن است.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص402