پرسش :

در حادثه‌ای یک نفر مرد مسلمان در اثر تصادف با یک دستگاه اتوبوس شرکت واحد به قتل رسیده و راننده‌ی اتوبوس در زمان تصادف یک مجنون بوده است. اولیای دم علیه متصدّی اتوبوس (راننده شرکت واحد) اعلام شکایت نموده‌اند. راننده اعلام می‌دارد یک دیوانه در شهر وارد شد و ماشین‌ها را راه می‌اندازد. راننده از باجه خارج می‌شود و مدّعیست که ماشین را خاموش نموده و سویچ را برداشته است. لیکن واقعیت اینست که ماشین را خاموش نکرده و یا اگر هم خاموش کرده، سویچ را برنداشته و اتوبوس‌ها همین که سویچ روی آن باشد، هر کس دستش را روی شستی استارت فشار دهد، ماشین روشن می‌شود. بنا بر این با توجه به اینکه راننده شرکت واحد با وجود تذکر مسؤول باجه به وجود دیوانه‌ای که ماشین‌ها را راه می‌اندازد، ماشین را خاموش نکرده و یا اگر خاموش کرده سویچ را برنداشته و درب ماشین را هم نبسته است. به نحوی که مجنون در غیاب راننده وارد اتوبوس شده است و با به حرکت درآوردن ماشین موجب قتل گردیده است. آیا می‌توان راننده شرکت واحد را به عنوان قاتل شبه عمد (از باب اقوی بودن سبب از مباشر) مسؤول شناخت؟ یا مسؤولیت پرداخت دیه به عهده عاقله‌ی مجنون است؟

پاسخ :
راننده با عاقله‌ی مجنون در دیه احتیاطاً مصالحه کنند و اللَّه العالم.

منبع: استفتائات از محضر حضرت آیت‌الله العظمی بهجت (دوره 4 جلدی)، ناشر: دفتر حضرت آیت‌الله العظمی محمدتقی بهجت، قم، 1386.