پرسش :

در زمان تقسیم اراضی در سراسر مملکت، زمین‌های زراعی مورد نسق، به خود کشاورزان واگذار گردید. مالک یکی از زمین‌ها یک بیستم از تمام زمین را برای خود و بقیه‌ای زمین‌ها را به دو فرزند متوفّی (که در زمان حیات در زمین مالک کار و رعیتی می‌کرده) با نظارت هیأت اعزامی واگذار نموده و سند رسمی نیز از اداره‌ی ثبت صادر گردید. اکنون پس از گذشت سی سال دختران متوفّی مطالبه‌ی ماترک پدر می‌نمایند، حتّی از زمینی که در زمان حیات پدر به عنوان مزارعه در دست فرزندان پسر بود، در صورتی که زمین‌ها در دست و تصرّف فرزندان پسر بوده است و مال مالک و دولت آن زمان نسق زمین‌های زراعی را به کشاورزان عمل کننده انتقال داده است نه این که ماترک پدری باشد، تقاضامندیم حکم مسأله را بیان فرمایید؟


پاسخ :
اگر در وقت موت متوفّی زمین‌ها ملک او نبوده و از مالک اوّلی شرعاً به او منتقل نشده، از ترکه‌ی او محسوب نمی‌شود و حکم میراث ندارد و خصوصیات فعلی و تشخیص موضوع با خود مکلّف است.

منبع: استفتائات از محضر حضرت آیت‌الله العظمی بهجت (دوره 4 جلدی)، ناشر: دفتر حضرت آیت‌الله العظمی محمدتقی بهجت، قم، 1386.