پرسش :

این جانب در تعطیلات تابستانی که سنّی بیش از ده سال نداشتم با اختیار خود و با اطّلاع والدینم به صورت روزمزد مشغول به کارهای ساختمانی شدم. در یکی از روزها در جریان نصب درب گاوصندوق - که وزنی حدود یک تن داشت - ناگهان درب سقوط کرد و باعث شکستن ستون فقرات و قطع نخاع من شد که از آن تاریخ تاکنون با ویلچر تردّد می‌کنم. اکنون به سن تکلیف رسیده‌ام. اداره‌ی کار و اشتغال بر طبق قانون کار نظر خود را به این شرح بیان داشته است: 1) به کارگیری افراد کمتر از 12 سال ممنوع و غیر قانونی است. 2) چون عوامل دست اندر کار احداث ساختمان همگی نماینده‌ی کارفرما محسوب می‌شوند، تمامی مسؤولیت متوجّه کارفرما می‌باشد. خواستم نظر شرع مقدّس اسلام را در این رابطه مرقوم فرمایید.

پاسخ :
به کارگیری افراد غیر بالغ با اذن ولی آنها مانعی ندارد، ولی کسی که فرد غیر بالغی را به کار گرفته، چنان چه در ارایه‌ی طریق و پیشگیری از خطرات احتمالی، وظیفه‌ی خود را انجام نداده، در حوادث پیش آمده مسؤول و ضامن است و از این حیث بالغ و غیر بالغ تفاوتی ندارد و اگر این کار بدون اطلاع کارفرما بوده او ضامن نیست و خود کارگر ضامن است.

منبع: استفتائات از محضر حضرت آیت‌الله العظمی بهجت (دوره 4 جلدی)، ناشر: دفتر حضرت آیت‌الله العظمی محمدتقی بهجت، قم، 1386.