پرسش :

گاهي فكر مي‎كنم خدا مرا دوست نداشت و با قرار دادن من در چنين محيط كاري خواست از شرّ من راحت شود، آيا با چنين افكاري مي‎توانم در بيمارستان كار كنم؟ يا بايد در فكر شغل جديدي باشم؟


شرح پرسش :
پاسخ :
جواب اجمالي:
1. شغل پرستاري از نظر اسلام شغل بسيار ارزشمندي است. البته لازم است وظايف شرعي خود را در مورد رفتار با بيماران و همكاران شناسايي و مطابق آن عمل كنيد.
2. اگر در محيط كار با مشكلي برخورد كرده‎ايد، به اين معنا نيست كه شغل پرستاري شغل مناسبي نيست، سعي كنيد به سهم خود در بهبود و اصلاح روابط اجتماعي و شرايط محيط كار كمك كنيد.
3. خداوند شما را در اين شغل قرار نداده است، بلكه خداوند امكانات را فراهم نموده و خود شما با اختيار و انتخاب خود، اين شغل را برگزيده‎ايد.
4. اگر علاقه به اين شغل نداريد، مي‎توانيد تغيير شغل دهيد ولي بهتر است ابتدا با دوستان و افراد مورد اعتماد خود مشورت كنيد.
جواب تفصيلي:
در جامعه ما زنان مي‎توانند به مشاغل مختلف بپردازند و در تمامي زمينه‎ها (به جز در موارد معدود) دوشادوش مردان به كار و فعاليت پرداخته و نقش اجتماعي خود را ايفا نمايند. خواهش من از شما خواهر گرامي اين است كه تمامي مسايل و موضوعات را با نگاه واقع بينانه و با استفاده از عقل و منطق مورد تجزيه و تحليل قرار دهيد: زيرا تفسير و تحليل‎هاي غير واقع بينانه باعث انواع مشكلات و اختلالات رواني از جمله اضطراب، افسردگي و... مي‎شود. و توجه داشته باشيد كه در تجزيه و تحليل موضوعات و تعيين اهداف و انتخاب شغل مناسب براي خود، علاوه بر جنبة اقتصادي و مادّي به عوامل ديگري نيز توجه داشته باشيد مانند جنسيت، توانايي‎هاي فردي، نياز جامعه و... . پاره‎اي از شغل‎ها مشترك بين زنان و مردان مي‎باشند يعني هر دو مي‎توانند نقش اجتماعي خود را در آن زمينه به اجرا گذارند. برخي ديگر بيشتر با ويژگي‎هاي جسمي و رواني مردان سازگار است مانند شغل‎هاي سنگين كه نياز به كار بدني بيشتر دارد. اما پاره‎اي از مشاغل با ويژگي‎هاي جسمي و رواني زنان سازگارتر است مانند شغل پرستاري، مامايي و... . خانم‎هايي كه به اينگونه شغل‎ها مي‎پردازند يعني شغلي را انتخاب مي‎كنند كه بيشتر با ويژگي‎ها و توانايي‎هاي آنها سازگار است و ديگران نمي‎توانند آن را انجام دهند، از نظر اسلام منزلت ويژه‎اي دارند. از نظر اسلام پرستاري شغل و وظيفه بسيار ارزشمندي است كه خواهران مي‎توانند در آن زمينه به فعاليّت بپردازند و نقش اجتماعي خود را ايفا نمايند. در روايات نيز به پرستاري از بيماران توصيه شده، و زنان در صدر اسلام در جنگ‎ها از بيماران و زخمي‎ها پرستاري مي‎نمودند.
با توجه به مطالب ياد شده اين نكات را مي‎توانم خدمت شما خواهر گرامي عرض كنم و به نظر ما اگر دقيقاً به آنها توجه و عمل نماييد در آيندة هيچ مشكلي براي شما پيش نمي‎آيد و مي‎توانيد در شغل خود باقي بمانيد.
1. در مورد جايگاه زن از نظر اسلام بيشتر مطالعه كنيد.[1]
2. ملاكها و معيارهاي انتخاب شغل را در نظر بگيريد و توجه داشته باشيد كه كدام يك از شغل‎ها بيشتر با روحيه، ويژگي‎هاي جسمي و رواني شما سازگارتر است، با انتخاب كدامين شغل بهتر مي‎توانيد نقش و مسئوليت خود را ايفا كنيد؟ آيا شغلي بهتر از پرستاري سراغ داريد و زمينة اشتغال شما فراهم است؟ تمامي اين پرسش‎ها را بطور منطقي و معقول پاسخ دهيد.
3. از نظر اسلام شغل پرستاري بسيار شغل ارزشمندي است، شما مي‎توانيد وظيفه و مسئوليت خود را در اين نقش به خوبي انجام دهيد. اگر مشكل خاصي در محيط كار خود مشاهده كرد‎ه‎ايد و با توجه به آن فكر مي‎كنيد كه پرستاري شغل مناسبي نيست، اين مربوط به شغل نمي‎شود، بلكه مربوط به نحوة رفتارها و برخوردها است و يقين داشته باشيد كه در شغل‎هاي ديگر نيز اين قبيل مشكلات تا حدودي وجود دارد. افراد در هر شغل و محيط كاري كه هستند بايد رفتار و اخلاق خود را اصلاح كنند، بنابراين بجاي اينكه در مورد شغل خود بدبين باشيد و به تغيير شغل نماييد بهتر است نقش سازنده و فعّال در محيط كاري خود داشته و در جهت بهبود و اصلاح آن تلاش كنيد.
4. هيچگاه فكر نكنيد كه خداوند شما را دوست ندارد و به جهت آنكه از شرّ شما راحت شود، شما را در چنين محيط كاري قرار داده است! زيرا دوستي خداوند اختصاص به افراد خاصي ندارد. بلكه خداوند همة افراد مومن و نيكوكار را دوست مي‎دارد. ملاك دوستي خداوند اعمال و رفتار انسان است، اگر شما خداوند را دوست داشته باشيد و با وي ارتباط قلبي و عاطفي داشته، اعمال و وظايف فردي و اجتماعي خود را به خوبي انجام دهيد، قطعاً خداوند شما را دوست مي‎دارد.
5. در انتخاب شغل، شما كاملاً اختيارداريد؛ اگر شغل پرستاري را انتخاب كرده‎ايد؛ انتخاب خود شما بوده است، نه اينكه خدا شما را مجبور كرده باشد بنابراين نبايد نگرش منفي نسبت به خداوند داشته باشيد، خداوند استعدادها و توانايي‎هايي به شما داده است كه مي‎توانيد بهترين شغل را انتخاب نماييد، البته الآن هم اگر واقعاً شما فكر مي‎كنيد كه شغل پرستاري براي شما مناسب نيست يا علاقه‎اي به آن نداريد، مي‎توانيد شغل ديگري را انتخاب كنيد، اين دقيقاً نشانة مختار بودن شما مي‎باشد.
در پايان آرزوي موفقيت و خوشبختي براي شما خواهر گرامي دارم و اميدوارم كه بتوانيد با واقع‎بيني و تحليل درست مسايل، مشكلات خويش را حل كنيد.
براي مطالعه بيشتر مراجعه شود به:
1. محمد رضا بحريني، شكوفايي فطرت در پرتو ولايت، اسماعيليان، چاپ اول، 1374، به ويژه فصل 3.
2. دين فرانسيس جوني پر، مشكل گشاي خلّاق، برنامه‎ريزي و سازمان‎دهي براي حلّ مشكلات، ترجمه اشرف اعزازي، ققنوس، چاپ اول، 1376.
3. مجتبي هاشمي ركاوندي، مقدمه‎اي بر روان‎شناسي زن، انتشارات شفق، چاپ اول، 1370.
----------------------------------------
[1] . در اين خصوص به اين كتابها مراجعه نماييد: محمد فنايي اشكوري، منزلت زن در انديشة اسلامي، موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، چاپ اول، 1377؛ علي قائمي، حيات زن در انديشة اسلامي، انتشارات اميري، چاپ اول، 1373.
( اندیشه قم )