پرسش :

در آيه 121 سوره انعام مي‌خوانيم‌: "غذايي را كه نام خدا بر آن خوانده نشده‌، نخوريد..." اين در حالي است كه بسياري از غذاها را بدون ذكر نام خداوند متعال تناول مي‌كنيم‌. از طرفي گفتن "بسم الله الرحمان الرحيم‌" در ابتداي خوردن‌، مستحب است‌، منظور آيه چه بوده است‌؟ سؤال ديگر اين است كه بردن نام خدا قبل از خوردن غذا چه تأثيري دارد؟

پاسخ :
در آيات گذشته (قبل از 118) با بيان‌هاي گوناگون‌، حقيقت توحيد، اثبات و بطلان شرك و بت پرستي آشكار گرديده است‌، يكي از نتايج اين مسئله اين است كه مسلمانان بايد از خوردن گوشت حيواناتي كه به نام "بت‌ها" ذبح مي‌شوند، خودداري كنند و تنها از گوشت حيواناتي كه به نام خدا ذبح مي‌گرديدند، استفاده نمايند; زيرا مشركان عرب يكي از عبادت هايشان اين بود كه براي بت‌ها قرباني مي‌كردند و از گوشت آن‌ها براي تبرك مي‌خوردند و اين موضوع در زمرة آيين بت پرستي بوده است‌.(ر.ك‌: تفسير نمونه‌، آيت الله مكارم شيرازي و ديگران‌، ج 5، ص 417 ـ 418، دار الكتب الاسلاميه‌، چ يازدهم‌، تهران 1367 ش‌.) از اين مطلب اين نتيجه به دست مي‌آيد كه نبايد فلسفة تحريم گوشت‌هايي را كه نام خدا به هنگام ذبح آن‌ها برده نشده‌، تنها مسائل مادي جستجو كرد، بلكه جنبه‌هاي معنوي در آن دخالت داشته است‌. البته اين به اين معنا نيست كه تأثيرات معنوي نام خدا از حوزة مسائل مادي بيرون است‌، ولي حكم آيه مربوط به مسئلة ذبح شرعي و غيرشرعي است و نبايد آن را به غير آن ارتباط داد.
ـ يكي از آداب غذاخوردن‌، آغاز كردن با "بسم الله الرحمان الرحيم‌" است‌، در روايات متعددي آمده است كه يكي از آثار گفتن "بسم الله‌..." در ابتداي غذا خوردن‌، اثر بد نديدن از آن است‌: "ضمنت لمن سمّي عند طعامه الا يشتكي منه‌; من براي كسي كه هنگام غذا خوردن بسم الله بگويد، ضمانت مي‌كنم كه از آن شكايت نكند."(ميزان الحكمة‌، محمدي ري شهري‌، ج 1، ص 134، حديث 639، مكتب الاعلام الاسلامي‌، ط الثانية‌، قم 1367 ش‌.)
eporsesh.com