پرسش :

علت نام گذاري سوره مؤمن به اين اسم چيست و اين سوره در كجا بر پيامبراکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) نازل شده است‌؟


شرح پرسش :
پاسخ :
سوره مؤمن كه در مكه بر پيامبر اكرم‌نازل شده داراي دو اسم است‌: 1ـ غافر 2ـ مؤمن‌. علّت نام گذاري آن به غافر به علّت سومين آية آن است كه مي‌فرمايد: "غَافِرِ الذَّ نب‌ِ وَ قَابِل‌ِ التَّوْب‌ِ ; خداوند آمرزندة گناه و پذيرندة توبه است‌." اما دليل نام‌گذاري آن به مؤمن آن ا ست كه در اين سوره‌، دربارة يكي از بندگان خوب خدا كه از همان ابتدا به حضرت موسي‌غ ايمان آورد، بحث شده و قرآن مجيد آن فرد را به عنوان مؤمن آل فرعون ياد كرده است‌: "وَ قَال‌َ رَجُل‌ٌ مُّؤْمِن‌ٌ مِّن‌ْ ءَال‌ِ فِرْعَوْن‌َ يَكْتُم‌ُ إِيمَـَنَه‌ُوَّ; مرد مؤمني از آل فرعون كه ايمان خود را پنهان مي‌داشت‌."
اين فرد كه ايمان خود را آشكار نمي‌كرد، فرعونيان تصور مي‌كردند از خودشان است‌، در حالي كه به موسي‌غ ايمان آورده بوده او مرتّب آل فرعون را نصيحت مي‌كرد، هنگامي كه فرعون تصميم كشتن موسي‌غ را گرفت او را از كشتن آن حضرت نهي كرد و گفت‌: مي‌خواهيد كسي را به قتل برسانيد كه مي‌گويد: پروردگار من (الله‌) است‌. در حالي كه معجزات و دلايل روشني از سوي پروردگارتان آورده است‌، سپس اضافه كرد اگر او دروغ گو باشد، دروغ وي دامن خود او را خواهد گرفت و اگر راست گو باشد ممكن است عذاب‌هايي كه وعده مي‌دهد دامن شما را بگيرد، شرح حال اين مرد و دفاع هايي كه از حضرت موسي‌غ نموده در بيش از 20 آيه در اين سوره آمده كه از آية 27 شروع مي‌شود، سرگذشت مؤمن آل فرعون‌، درس بزرگي به همة انسان‌ها مي‌دهد كه بشر وظيفه دارد در هر موقعيت در برابر كفر و ظلم و شرك مبارزه كند. او نشان داد كه يك فرد مي‌تواند با عزم و اراده‌، در فرد جبّاري مانند فرعون اثر بگذارد و پيامبر بزرگي را از خطر برهاند، مؤمن آل فرعون‌، بر اساس بعضي از روايات‌، سرانجام به شهادت رسيد و اين كه قرآن مي‌فرمايد: خداوند او را از توطئه‌هاي شوم فرعونيان رهايي بخشيد، منظور اين است كه وي را از انحراف عقيده و تحميل كفر و شرك به او حفظ كرد."(ر.ك‌: تفسير نمونه‌، آيت الله مكارم شيرازي و ديگران‌، ج 20، ص 3 به بعد.)
eporsesh.com