پرسش :

شخصى براى احیاى زمین موات جهت کاشت درختان میوه به امید استفاده از حاصل آن اقدام به حفر چاه عمیق نموده است، با توجه به اینکه این درختان بعد از چند سال دیگر ثمر مى‏دهند و هزینه زیادى هم دارند، این شخص مبلغى بیش از یک میلیون تومان صرف آن نموده است. وى تاکنون حساب سال نداشته، ولى در حال حاضر که تصمیم گرفته براى اداى خمس، اموالش را حساب کند، مى‏بیند که قیمت چاه و زمین و باغ بر اثر تورم، معادل چندین برابر هزینه اولیه شده است، بنا بر این اگر مکلّف به پرداخت خمس قیمت فعلى آنها شود، توانایى آن را ندارد و اگر مکلّف به دادن خمس از عین زمین و باغ و غیر آن شود، در مضیقه و سختى مى‏افتد، زیرا خود را به زحمت انداخته و به امید استفاده از ثمرات آن براى تأمین مخارج زندگى خود و خانواده‏اش متحمل هزینه‏ها و مشکلاتى شده است، تکلیف او نسبت به خمس اموالش چیست؟ چگونه خمس خود را حساب کند تا به راحتى بتواند آن را بپردازد؟

پاسخ :
زمین مواتى را که به قصد تبدیل آن به باغ میوه احیاء نموده بعد از کم کردن مخارج احیاى آن، خمس دارد، و مخیر است که خمس زمین را از عین آن بدهد و یا از قیمت فعلى آن. و همچنین چاه، نهال‌ها و کاشت و پرورش آن و مانند آن، به قیمت عادلانه فعلى خمس دارد، مگر اینکه به این باغ براى هزینه زندگى نیاز داشته باشد و با پرداخت خمس آن درآمدش وافى براى هزینه زندگى نباشد که در این صورت خمس ندارد.
منبع : رساله اجوبة الاستفتائات حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی