شارل وانل

ملیت : فرانسه   -  قرن : 20 منبع : دانشنامه سینمایی بازیگران، جلد دوم

 Vanel, Charles                                      

بازيگر (1892، رن - فرانسه؛ 1986)

از شانزده سالگي در تآترهاي پاريس روي صحنه مي رفت. در سال 1912 وارد سينما شد و در حدود دويست فيلم فرانسوي و غيرفرانسوي نقش هاي دوم اصلي را بازي کرد. بازيگري منضبط با حضوري نيرومند بود که اغلب برازنده ي نقش هاي تراژيک به نظر مي رسيد. در فيلم هايي مثل مزد ترس و شيطان صفتان، به يادماندني بود. هم چنين دو فيلم کارگرداني کرد. در جشنواره ي کن سال 1970 بزگداشت ويژه اي از او به عمل آمد.

وانل، «پيرو» سينماي فرانسه بود. بيش از هفتاد سال در سينما فعاليت کرد. با بسياري از کارگردانان معتبر فرانسوي در طول تاريخ اين سينما کار کرد: ژرمن دولاک، رنه کلر، ژاک فدر، مارسل کارنه، هانري ژرژ کلوزو، ژآن پي ير ملويل، ژآک دوره و... با ايوان موژوخين نامدار در فيلم هاي اوليه اش هم بازي بود. مقابل هاري بور در نسخه ي ريمون برنار از بي نوايان ظاهر شد. حتي با آلفرد هيچکاک در دستگير کردن دزد و لوييس بونوئل در مرگ در اين باغ هم کاري داشت. به خاطر بازي در نقش «ژو»، هم راه ترسوي ايو مونتان در مزد ترس، برنده ي جايزه ي بهترين بازيگر جشنواره ي کن شد؛ نقشي که با چهره ي سينمايي او پيوند هميشگي خورده است. مرد عوام فريب و لاف زني که ابتدا حضورش جلب توجه مي کند ولي آرام آرام ابهتش را از دست مي دهد و خوار و خفيف مي شود. در چنين نقش هايي نشان مي داد که يک بازيگر نقش دوم تا چه حد مي تواند کليت فيلم را تحت الشعاع قرار دهد، تا حدي که ديگر «نقش دوم» چندان عبارت بامعنايي نباشد.

از فيلم ها: 1912 - کاکا سياه (پگو)؛ 1920 - ميارکا دختر خرس (مرکانتون)؛ 1922 - آتش گاه (بودريوز)؛ 1923 - دريچه ي عشق (تورجانسکي)؛ 1924 - شعله ي روياها (دو بارونسلي)، ماهي گيران ايسلند (دو بارونسلي)، بال ديگر (آندره آني)؛ 1925 - روح هنرمند (دولاک)، باروکو (برگه)، بيداري (دو بارونسلي)؛ 1926 - نيچوو (دو بارونسلي)، طعمه ي باد (ر. کلر)؛ 1927 - آتش (دو بارونسلي)، برده ي سفيد (جنينا)، مسافر (دو بارونسلي)، اميدهاي واهي (واشنک)، واترلو (گرونه)؛ 1929 - در شب (+ ک. ، ف)؛ 1930 - متهم، برخيزيد! (م. تورنور)، چيز تقلبي (کولومبيه)؛ 1931 - تالار رقص (م. تورنور)، ديناي دورگه (گرمي يون)؛ 1932 - صليب هاي چوبي (برنار)؛ 1933 - کولي (دو بارونسلي)؛ 1934 - بازي بزرگ (فدر)، بي نوايان (برنار)؛ 1935 - ساز و برگ (ليتواک)؛ 1936 - جنون يک شب (تورجانسکي)، گروه زيبا (دوويويه)، ژني (کارنه)، ميشل استروگوف (دو بارونسلي)، پيک جنوب (بيون)؛ 1937 - زني در انتهاي دنيا (اپستاين)، سوءاستفاده از اعتماد (دوکوئن)؛ 1938 - راهزنان راه آهن (کريستيان - ژاک)، تقاضاي کمک، صحرا (دو بارونسلي)، چهارراه (برنهارت)؛ 1939 - الماس سياه (دُلانوآ)؛ 1941 - آفتاب هميشه دليل دارد (بيون)؛ 1942 - آسمان مال تو است (گرمي يون)، وزش باد (دو بارونسلي)؛ 1946 - کوتوله (برتوميو)؛ 1947 - شيطان نفس مي کشد (گرويل)؛ 1949 - مافيا (جرمي)؛ 1950 - آدم هاي سرسخت (ماستروچينکوئه)؛ 1952 - مزد ترس (کلوزو)؛ 1953 - ماجراي موريزيوس (دوويويه)؛ 1954 - شيطان صفتان (کلوزو)، دستگير کردن دزد (هيچکاک)، اگر ورساي به من گفته بود (گيتري)، مادالنا (جنينا)، اقدامات پليس در شهر (شنال)؛ 1956 - مرگ در اين باغ (بونوئل)، ستيزه (دوکوئن)؛ 1957 - مظنون ها (درويل)؛ 1959 - قايق رانان ولگا (تورجانسکي)؛ 1960 - حقيقت (کلوزو)؛ 1961 - سرقت در توکيو (دوره)؛ 1962 - دشت وسيع (لاتوادا)؛ 1963 - ارشد خانواده ي فرشو (ملويل)؛ 1964 - ترانه ي جهان (کامو)؛ 1968 - مرد اضافي (کوستا گاوراس)؛ 1972 - باج خواهي (اسکوييتي يري)، زيباترين شب زندگي من (اسکولا)؛ 1973 - خون ديگران (سيمونون)، آليس يا آخرين گريز (شابرول)؛ 1976 - مانند يک بومرانگ (جوواني)، جسد هاي سرشناس (رُزي)؛ 1980 - سه برادر (رُزي)؛ 1987 - اگر خورشيد بازنگردد (گورتا)؛ 1988 - فصل هاي لذت (موکي).