علی نوری

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(وف 1246 ق)، حكیم و از اعاظم فلاسفه‏ى پیرو مكتب ملاصدرا. پس از تحصیلات مقدماتى در مازندران و قزوین، در فقه و اصول، به اصفهان رفت و در محضر استادانى چون محمد بیدآبادى و میرزا ابوالقاسم مدرس به تكمیل تحصیل پرداخت. آنگاه به تدریس معقول آغاز و حوزه‏ى فلسفى عظیمى تأسیس كرد. وى تدریس 400 نفر از دو هزار شاغل به تحصیل معقول را شخصاً عهده‏دار بود. برخى از شاگردان او عبارت‏اند از: میرزا ابوالقاسم راز شیرازى، میرزا حسن نورى (فرزندش)، آخوند ملا آقا حكمى قزوینى، آخوند ملا عبداللَّه زنوزى، آقا سید رضى لاریجانى و حاجى ملاهادى سبزوارى. اكثر قریب به اتفاق استادان متأخر از آخوند نورى مع الواسطه شاگردان وى بوده‏اند، چه سلسله‏ى اساتید آنان به حاجى سبزوارى، آقا محمدرضا قمشه‏اى، آقا على مدرس و میرزاى جلوه كه به حكماى اربعه مشهوراند منتهى مى‏شود. آخوند نورى تمام عمر را به تدریس فلسفه‏ى ملاصدرا مشغول بود. او داراى طبع شعر و غزلسرا و رباعى‏گوى بود و در اشعار خویش نورى تخلص مى‏كرد. آخوند ملا على نورى در خط شكسته سرآمد زمان خویش بود. پس از مرگ، پیكرش را به نجف بردند و براساس وصیتنامه‏اش در كفش‏كن روضه‏ى امیرالمومنین (ع) مدفون ساختند. برخى از آثار آخوند نورى عبارت‏اند از: «حجت‏الاسلام»، در رد پادرى (كشیش مسیحى) كه مطالب نادرستى درباره‏ى اسلام نوشته بود؛ «حواشى اسفار»؛ «حواشى مشاعر»؛ «حواشى شوارق»؛ «حواشى اسرار الآیات»؛ «حواشى شرح اصول كافى»؛ «حواشى تفسیر كبیر»؛ «تفسیر سوره‏ى توحید»، متجاوز ازسه هزار سطر؛ «رساله در وحدت وجود»؛ «مجموعه‏ى سوال و جواب»، به فارسى.