هدایت اللَّه آشتیانی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(وف 1310 ق)، شاعر و دانشمند. وى فرزند میرزا حسین آشتیانى و پدر دكتر محمد مصدق و برادرزاده‏ى میرزا حسن مستوفى الممالك اول از رجال بزرگ عصر ناصرى، و آشنا به معارف اسلامى بود. بین میرزا هدایت‏اللَّه و پسر عمویش، میرزا یوسف مستوفى الممالك دوم، یا بر اثر فتنه‏انگیزى دیگران یا رقابت، همواره اختلاف بود. امّا هنگامى رنجیدگى میرزا هدایت‏اللَّه به اوج رسید كه با همه‏ى كدورت با مستوفى الممالك مجبور شد، بعد از مرگ میرزایوسف، به امر ناصرالدین شاه معاون یا نایب میرزاحسن مستوفى الممالك سوم باشد و دنباله‏رو پسربچه‏اى یازده ساله شود و كارها را او بگرداند و عنوان شغل از آن دیگرى باشد، آن هم طفلى نابالغ. وى چندى وزیر لشكر و مدتى هم وزیر دفتر بود و گاهگاهى هم شعر مى‏سرود. در تأویل آیات و تحقیق بطون روایات از دانشوران شمرده مى‏شد. میرزا هدایت‏اللَّه بر اثر مرض و با فوت كرد. اثر او است: «تحفة الخواص»، در فضائل امیرالمومنین (ع) و اسامى آن حضرت استخراج شده از قرآن.