ابوالحسین احمد ابن راوندی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 3 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(وف 245 ق)، متكلم و فیلسوف. برخى منابع وى را اهل راوند، میان اصفهان و كاشان، و برخى اهل مرورود مى‏دانند. از زندگى شخصى وى اطلاع چندانى در دست نیست. گویا نخست معتزلى بوده و پس از مدتى به شدت با معتزلیان درافتاده است. ایشان نیز ردّیه‏هاى شدیدى بر ضد وى نوشته‏اند. پیروى ابن‏راوندى از تشیع نیز ناپایدار بود. گفته‏اند كه استقرار به مذهبى نداشته. برخى معتقدند كه پدر وى از یهودیان بوده ولى، خودش اسلام آورده است. از نظر علماى عامه ابن‏راوندى ملحد و زندیق است و به گفته آنان شهرت بى‏دینى وى از جهان اسلام فراتر رفت و برخى از یهودیان نیز وى را مذمت كردند. به هر حال وى یكى از شخصیتهاى پیچیده و ناشناخته كلام اسلامى است. ابن‏رواندى دَر ادبیات استادى كم‏نظیر بود. ابن‏خلكان آثار وى را بالغ بر 114 اثر دانسته، و حمداللَّه مستوفى گوید كه وى 124 كتاب تصنیف كرده است. بسیارى از آثار وى از میان رفته‏اند. تنها بخشى از آنها در ردیه‏هاى مخالفانش باقى مانده است: از جمله آثار وى: «فضیحة المعتزله»؛ «التاج»، در قدم عالم؛ «نعت الحكمة»؛ «قضیب الذهب». دوازده كتاب به او نسبت داده‏اند كه در طعن اصول شریعت است و گروهى از علما در رد آنها كتابهاى بسیارى نوشته‏اند. ابن‏راوندى خود گاه در رد كتب خود نیز ردیه‏ى نوشته است. از آن جمله: «كتاب نقض كتاب الزمرد على نفسه»؛ «كتاب نقض المرجان». برخى از كتابهاى او در تأیید دین است: «كتاب الامامة»؛ «كتاب الاسماء والاحكام»؛ «كتاب الابتداء والاعادة». در تاریخ وفات ابن‏راوندى اكثریت بر نظر ابن‏خلكان در «وفیات الاعیان» و مسعودى در «مروج الذهب» هستند ولى، صاحب «البدایة والنهایة» نظر ابن‏خلكان و مسعودى را اشتباه و نظر ابن‏جوزى (298 ق) را صحیح مى‏داند.[1] ابوالحسین احمد بن یحیى، اصلا از مردم راوند (میان اصفهان و كاشان) و در زمره متكلمان معروف به شمار است (و. 205- ف. 245 ه.ق.) وى عقایدى خاص داشته، از تألیفات او: التاج، خلق‏القرآن، الفضیحةالمعتزله را باید نام برد.