ابوعلی احمد ابن رُسْته

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 3 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(ز ح 300 -290 ق)، دانشمند و جغرافیدان. درباره‏ى زندگینامه‏ى وى فقط از روى تنها اثرش اطلاعاتى به دست آمده است. در اصفهان متولد شد. در 290 ق به مكه رفت و در همان جا میان سالهاى 290 تا 300 ق دانشنامه‏ى جغرافیایى گسترده‏اى به نام «الاعلاق النفیسه» نوشت كه تنها جلد هفتم آن باقى مانده است. در نوشتن این دانشنامه از اقوال دانشمندانى چون احمد بن كثیر فرغانى، احمد بن طیبّ سرخسى و كتابهاى ابوعبداللَّه جیهانى و ابن‏خرداذبه سود جسته است. ابن‏رسته از جغرافى‏نویسان مكتب عراق است و براى تأیید نظریات نجومى خود مكرراً به آیات قرآنى استشهاد كرده وى جغرافیاى توصیفى خود را از مكه و مدینه به شیوه‏اى بسیار منظم و علمى آغاز كرده است. كتاب با جغرافیاى ریاضى (كیهان نگارى) آغاز مى‏شود و در آن به وضع زمین در جهان و شكل و اندازه و كرویت آن اشاره شده است. ابوعلى در جغرافیاى سرزمینها از سرزمینهاى اسلامى فراتر رفته و درباره‏ى سرزمین خزرها، بلغارها، اسلاوها و روسها نیز بحث كرده است و حتى روایت محمد بن اسحاق را از كشور خمرها (كامبوج كنونى) آورده است.