ابوالحسن انگجی تبریزی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1357 -1282 ق)، عالم، مجتهد و فقیه اصولى. در انگج، یكى از محلات تبریز، متولد شد. ادبیات فارسى و عربى و نجوم و حساب و فقه و اصول را در تبریز خواند و از محضر درس استادانى همچون آقامیر فتاح سرابى و میرزا محمود اصولى بهره گرفت. سپس در 1304 ق براى ادامه‏ى تحصیلات به نجف رفت. در آنجا از حوزه‏ى درس استدلالى فقهى و اصولى آقاشیخ محمدحسن مامقانى، فاضل ایروانى و حاج میرزا حبیب‏اللَّه رشتى بهره جست. وى از همان هنگام كه آیرم، امیر لشكر رضاخان در تبریز شئونات اسلامى را زیر پا نهاد با مردم تبریز همصدا شد و نسبت به عمل آیرم اعتراض كرد. در قضیه‏ى تغییر لباس نیز علیه رضاخان موضعگیرى كرد كه منجر به دستگیرى و تبعید او به سمنان شد. پس از بازگشت از تبعید به حوزه‏ى درس خود پرداخت و كتاب‏هایى نیز در زمینه‏ى فقه و اصول تألیف كرد. از جمله آثار وى: «ازاحة الالتباس عن حكم المشكوك فیه من اللباس»؛ «رساله‏ى سؤال و جواب»؛ حاشیه‏ى «رسائل» شیخ مرتضى انصارى؛ حاشیه‏ى «ریاض»؛ حاشیه‏ى «مكاسب» شیخ انصارى؛ «كتاب الارث»؛ «كتاب حج شرایع»؛ «كتاب الصلوة»؛ «كتاب الطهارة».[1] مرحوم مغفور آیت‏اللَّه آقاى حاج میرزا ابوالحسن انگجى تبریزى از مجتهدین طراز اول ایران و یكى از مراجع احكام آذربایجان بوده كه در سال 1347 قمرى به واسطه انقلاب تبریز مسافرت به قم نموده و مدتى در آنجا توقف آنگاه به مشهد مقدس مشرف و حدود یك سال توقف سپس به خواهش دولت به تبریز مراجعت نمود مرحوم انگجى بنا به نقل علماء معاصرین و دیگران مردى محقق و مدقق و فقیهى اصولى و صاحب وقار و تمكین و متانت و ابهت كثیرالعلم و قلیل الكلام بود. تولدش در سال 1282 قمرى در تبریز واقع شد و پس از بلوغ بتحصیل علوم عربیه و ادبیه و حساب و نجوم موفن گشته و فقه و اصول را از مرحوم حاج میرفتاح سرابى و میرزا محمود اصولى اخذ كرده و از خودش نقل است كه تمام قوانین‏الاصول میرزاى قمى را نزد مرحوم اصولى خوانده و در سال 1304 قمرى به نجف مشرف و تا دو سال از محضر مرحوم فاضل ایروانى و حاج میرزا حبیب‏اللَّه رشتى و علامه مامقانى استفاده نموده آنگاه مراجعت به وطن كرده و به خدمات دینى از قبیل امر به معروف و نهى از منكر و اقامه جماعت و تدریس پرداخته و در امور دینى بسیار متصلب و خشن در ذات اللَّه بود و به هیچوجه در اداء وظائف شرعیه و حفظ حدود الهیه و ردع بدع مستحدثه مداهنه و مسامحه نداشت. از آثار آن مرحوم است كتاب ازاحة الالتباس عن حكم المشكوك من اللباس كه در سال 1316 تألیف و طبع شده و نیز شرح كتاب حج شرایع و حاشیه بر كتاب ریاض، مرحوم علامه تهرانى در الذریعه ج 1 ص 526 كتاب آن مرحوم را ذكر كرده است. داراى شش فرزند برومندند كه سه نفر آنان در سلك روحانیت و از علماء و فضلاء حوزه علمیه قم بوده‏اند كه ترجمه آنان خواهد آمد و سه نفر هم در رشته طب و از اطباء معروف تهران مى‏باشند. وفاتش در سال 18 ذى‏القعده سال 1357 واقع شد و استان آذربایجان و اكثر بلاد دیگر غریق بحر ماتم و سوك آن بزرگوار شدند والد ماجدشان مرحوم حاج میرزا محمد آقا معروف به شیخ‏الشریعه از اجلاء علماء و اشراف تبریز بودند و این لقب را مرحوم مظفرالدین شاه قاجار با اعطاء یك حلقه انگشتر الماس به ایشان اهداء نمودند.