نظام الدین نجم الدین عبید زاکانی
ملیت : ایرانی
-
قرن : 8
منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(772 / 771 -700 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به عبید. وى از خاندان زاكانیان، تیرهاى از اعراب بنىخفاجه، است كه در قزوین به دنیا آمد در همان شهر نشوونما یافت. در ابتداى امر در شمار وزیران بود. در زمان شیخ جمالالدین ابواسحاق اینجو به شیراز رفت و وزیرش ركنالدین عمیدالملك را مدح گفت. عبید همچنین سلطان اویس جلایر و شاه شجاع را نیز مدح گفت. مدتى هم در بغداد به همراه سلمان ساوجى به سر برد. عبید علاوه بر این كه در سرودن شعر در قالبهاى مختلف استاد بود، از قوىترین طنزپردازان ایران به شمار مىرود كه با تازیانه انتقاد و طنز اوضاع اخلاقى و سیاسى عصر خود را به زبان هزل و طنز نكوهش كرده است. عباس اقبال آشتیانى نخستین كسى است كه به اهمیت آثار عبید از لحاظ جامعهشناسى پى برد و آن را در مقدمهاش بر «كلیات عبید زاكانى» متذكر شد. از آثار وى: منظومهى «موش و گربه» كه سراسر طنز و انتقاد است؛ رسالهى «فالنامهى بروج»؛ رسالهى «دلشگا»، در حكایات به زبان عربى و فارسى؛ «الاخلاق الاشراف»؛ «صد پند»؛ «ریشنامه»؛ مثنوى «عشاقنامه»؛ «دیوان» شعر.[1] زاكانى. ناظمالدین عبداللَّه، شاعر و نویسنده قر. 8 ه. (ف. حدود 772 ه.ق.). وى اصلا از مردم قزوین بود ولى در رسایل خود غالبا اهالى آن شهر را نكوهش كرده. عبید چندى در شیراز مىزیسته (در زمان شیخ ابواسحاق اینجو) و بدان شهر علاقهمند بود. طبع وى به هزل و مسخره تمایل داشته و این رشته را دنبال كرد تا نوشتهها و گفتههاى او با ذوق بزرگان زمان مناسب افتد. از اشعار او پیداست كه غالبا به تهیدستى و وامدارى روزگار مىگذرانیده. عبید مدتى تحت حمایت سلطان اویس جلایر در بغداد و تبریز به سر مىبرد. از جمله آثار اوست: دیوان اشعار كه در تهران به طبع رسیده، اخلاق الاشراف، (به نثر)، ریشنامه (نظم و نثر) رساله صد پند(به نثر)، تعریفات یا ده فصل (به نثر)، اشعارى به انواع مختلف از هزل و تقلید از اساتید دیگر، رساله دلگشا كه قسمتى به عربى و قسمت دیگر به فارسى است مشتمل بر نوادر حكایات و لطایف، مثنوى فكاهى موش و گربه (كه بسیار معروف است)، فالنامه، عشاقنامه.
فعالیت ها : : مشاهیر / نویسندگی مشاهیر / هنر / شعر
تازه های مشاهیر
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}