محمد قاضی سعید

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 11 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1103 -1049 ق)، حكیم، ادیب، عارف، مفسر، محدث، محقق، قاضى و عالم امامى. معروف به قاضى سعید و ملا سعید قمى و ملقب به حكیم كوچك. از دانشمندان بزرگ شیعه و از مفاخر حدیث و حكمت و عرفان و ادبیات بود. وى از شاگردان ملا محسن فیض كاشانى و ملا عبدالرزاق لاهیجى و ملا رجبعلى تبریزى بود. او بسیار مورد توجه و تجلیل شاه‏عباس دوم و درباریانش بود. مدتى عهده‏دار منصب قضاوت قم بود و این خود حاكى از تبحر وى در شرعیات مى‏باشد. در قم درگذشت. از آثار وى: شرحى بر كتاب «توحید» صدوق، در چند مجلد؛ «اسرار الصنایع»، در صناعات خمسه‏ى قیاسیه منطقیه: شعر، خطابه، برهان، جدل و مغالطه كه از «صناعیه» میرفندرسكى الهام گرفته است؛ «شرح حدیث بساط»، كه در 1099 ق، در اصفهان، از تألیف آن فراغت یافت؛ رساله‏ى «كلید بهشت» در اشتراك لفظى اسماءالله، به فارسى؛ حاشیه بر «اثولوجیا»ى ارسطو؛ حاشیه «شرح اشارات خواجه»؛ «الاربعون حدیثا»، شرح چهل حدیث در معارف كه سراسر تحقیقات علمى است؛ رساله‏ى «الاربعونیات لكشف الأنوار القدسیات»، چهل رساله، در چهل باب از معارف كه هر یك از آنها را به اسمى خاص نامیده است، رساله اول «روح الصلاه»، كه آن را به استادش ملا محسن فیض كاشانى اهداء نموده و دیگرى «حقیقه الصلاه» و دیگرى «فوائد رضویه» و دیگرى «الحدیقه الوردیه و السوانح المعراجیه» و...