مصطفی کاشانی نجفی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1337/ 1336 -1268/ 1266 ق)، عالم دینى، فقیه اصولى، مجتهد، مفسر، ریاضیدان، ادیب و شاعر. در كاشان به دنیا آمد. بعد از گذراندن مقدمات، فقه و اصول و معقول و منقول و ریاضیات را در حوزه‏ى درس پدرش فراگرفت. سپس به اصفهان رفت و از محضر شیخ محمد تقى، صاحب حاشیه «معالم»، بهره گرفت، تا به درجه‏ى اجتهاد رسید. در 1292 ق در حالى كه جامع جمیع علوم و ماهر در فقه و اصول و تفسیر و حكمت و ریاضى بود به تهران آمد. در 1296 ق پس از فوت پدرش قائم مقام منصب او گشت و چندین سال ریاست علمى و مرجعیت مذهبى مردم را عهده‏دار بود. در 1313 ق حج گزارد و در بازگشت در نجف سكنى گزید و از علماى آنجا بهره برد و خود حوزه‏ى درس و بحث مستقل تشكیل داد و یكى از علماى بزرگ نجف به شمار آمد. در 1333 ق به همراه علماى مجاهد قیام مردمى ضد انگلیس را اداره و رهبرى كرد. او سپس تا پایان عمر در كاظمین ماند و در آنجا درگذشت و همان جا دفن شد. از آثارش: «التجرى»، پیرامون مسائل اصول فقه؛ «الاجزاء»؛ «رسالة فى منجزات المریض»؛ «الاستصحاب»؛ حاشیه بر «ریاض المسائل»؛ «دیوان» شعر، به عربى و فارسى.[1] (حاج سید) مصطفى بن (حاج سید) حسین كاشانى‏الاصل تهرانى المسكن، از بزرگان علماى امامى (ف. 1337 ه.ق). وى سالها در تهران ریاست علمى و مرجعیت عمومى داشت. او بعد از تحصیل مقدمات متداول، فقه و اصول و معقول و منقول و اخلاق و كلام و ریاضیات و رجال را در جوزه‏ى درس پدر خود تكمیل كرد و بعد از وفات او به اصفهان رفت ولى حوزه‏ى علمى آنجا را فراخور استعداد خود ندید. پس عزیمت نجف كرد و در آنجا یكى از مراجع علمى گردید و حوزه‏ى دینى او مرجع استفاده‏ى افاضل بود. وى قریحه‏ى شعر نیز داشت و دیوانى هم در مناقب و مراثى معصومین دارد. او در استصحاب و تجزى و تفسیر مختصر قرآن و حاشیه‏ى ارشاد علامه و حاشیه‏ى شرایع و علامت ظن و قاعده‏ى لاضرر و منجزات مریض، تألیفاتى داشته ولى اكثر آنها تلف شده (ریحانةالادب، لغ.).