سیف الدین کرمانشاهی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1312 -1255 ش)، نمایشنامه‏نویس و كارگردان. در خانواده‏اى روحانى به دنیا آمد. در هفت سالگى به مكتب رفت، اما تحصیلاتش را ترك كرد و بعد از مدتى براى فراگیرى و خواندن درس تئاتر عازم تفلیس شد. در آنجا زبان روسى و تركى را آموخت و در هنر نمایش و نقاشى كار كرد و در فن نمایش به مقام كارگردانى رسید. او براى تكمیل معلومات خود به مسكو رفت و در 1300 ش به باكو سفر كرد و در مدرسه‏ى هنرپیشگى آنجا تعلیم فن خطابت و بیان و آرایش صحنه را به عهده گرفت و نمایشنامه‏هایى به معرض تماشا گذاشت. وى بعد از مدتى به تبریز رفت و در آنجا چند نمایشنامه به صحنه آورد. سپس به تهران آمد و به جامعه‏ى باربد راه یافت و در تئاتر نكیسا نیز استخدام شد. او در میزانسن و دكور صحنه‏ها تصرفاتى كرد كه تا آن روز در ایران مجهول و بى‏سابقه بود. وى چون شیوه‏ى كارش با دیگران فرق مى‏كرد، مورد حسادت همكاران واقع شد، تا آنجا كه او را به جرم قفقازى بودن به زندان انداختند. بعد از آزادى اجازه‏ى تأسیس استودیو كرمانشاهى را به دست آورد. از ابتكارات وى نمایش در صحنه‏ى گردان بود. او كه زبان فارسى را خوب نمى‏دانست، بعضى از نمایشنامه‏ها را به كمك دوستان خود به فارسى ترجمه مى‏كرد و نمایش مى‏داد. كرمانشاهى به دلیل دشمنى رقبا با دسته‏ى سیار نمایشى به شهرستان‏ها سفر كرد و دسته‏ى سیار او با موفقیت روبرو شد. وى عاقبت به دلیل دسیسه‏هاى دشمنان خود تحت پیگرد شهربانى قرار گرفت و بعد از پنجاه و هفت سال تحمل رنج و مشقت، با اقدام به خودكشى، از دنیا رفت. از نمایشنمه‏هاى او: «خسرو و شیرین»؛ «لیلى و مجنون»؛ «بتكده‏ى هندى»؛ «عزیز و عزیزه»؛ «یوسف و زلیخا»؛ «كلبه‏ى عموتم»؛ «حسن صورت یا حسن سیرت»؛ «حیله و حقیقت»؛ «پول یا وجدان».