اسماعیل محلاتی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1343 -1269 ق)، عالم دینى، فقیه، اصولى، متكلم، مدرس، محقق و شاعر. در محلات به دنیا آمد. در تهران و بروجرد از محضر پدرش و چند تن از علما استفاده نمود. سپس به عراق رفت و یك سال در سامرا ملازم بحث میرزاى شیرازى شد. سپس به نجف رفت و نزد میرزا حبیب‏اللَّه رشتى مدتى تلمذ نمود. او همچنین از میرزا ابوالقاسم كلانترى و سید حسین كوه كمرى بهره برد تا به مراتب علمى عالى رسید. آنگاه خود مستقلا به بحث و تدریس فقه و اصول و تصنیف پرداخت. او در نجف درگذشت و در صحن علوى به خاك سپرده شد. از وى تصانیف بسیارى در فقه و اصول و اشعار زیادى در مدایح و مراثى ائمه (ع) باقى مانده است. از آثارش: «تنقیح الابحاث»؛ «نفائس الفوائد»، در مهمات اصول فقه؛ «لباب الاصول»؛ حاشیه بر «الملل و النحل»؛ «اللآلى المربوطة»؛ «انوار العلم و المعرفة»، در اصول دین كه نخست نام آن «نور العلم و المعرفة»، بود؛ «الدرر اللوامع»، در فقه و اصول و رجال؛ «الكلمات الموجزة»، در كلام، سیاست و تاریخ؛ حاشیه بر «المكاسب»؛ حاشیه بر «الرسائل»؛ «دیوان» شعر.[1] اسماعیل بن محمدعلى بن زین‏العابدین محلاتى نجفى عالمى كبیر و محققى دقیق متولد 1269 و متوفى 1343 قمرى از شاگردان میرزا شیرازى بزرگ و میرزا حبیب‏اللَّه رشتى داراى تالیفاتى عدیده مانند تنقیح الابحاث 2- نفائس الفوائد 3- لباب الاصول 4- اللئالى المربوطه 5- انوار العلم و المعرفه 6- نور العلم و الایمان 7- الدرر اللوامع 8- الكلمات الموجزه بوده است.