احمد نراقی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1245/ 1244 -1186/ 1185 ق)، عالم دینى، فقیه اصولى، محدث، رجالى، منجم، ریاضیدان، مدرس، ادیب و شاعر، متخلص به صفایى. جامع معقول و منقول بود. در نراق، از توابع كاشان، به دنیا آمد. مقدمات را در نزد پدرش و شاگردان پدرش فراگرفت. سپس به همراه پدر به عراق رفت و در نجف از محضر سید مهدى بحرالعلوم و شیخ جعفر كاشف‏الغطاء و در كربلا از محضر میرزا مهدى شهرستانى و آقا محمدباقر بهبهانى استفاده نمود تا به مرتبه‏ى اجتهاد رسید و خود به بحث و تدریس پرداخت. سپس به نراق كاشان بازگشت و عهده‏دار ریاست و مرجعیت دینى شد. وى از پدرش و سید بحرالعلوم و شیخ جعفر كاشف‏الغطاء و به واسطه‏ى پدرش از ملا محمدباقر مجلسى روایت نموده است. شیخ مرتضى انصارى و سید محمد شفیع جاپلقى و بسیارى دیگر از بزرگان از شاگردان وى بودند. در نراق به بیمارى و با درگذشت، پیكرش به نجف منتقل و در صحن علوى به خاك سپرده شد. از آثارش: «مناهج الوصول الى علم الاصول» یا «مناهج الاحكام»، «مساند الشیعة فى احكام الشریعة»، در فقه؛ «وسیلة النجاة»؛ «مفتاح الاصول و مصباح الوصول»؛ «معراج السعادة»، در اخلاق به فارسى، «مفتاح الاحكام»، در اصول فقه، «تنقیح الفصول»، در شرح «تجرید الاصول» پدرش، ملا مهدى نراقى؛ «اساس الاحكام»؛ «اسرار الحج»؛ «عوائد الایام»، در قواعد اصولى و فقهى، به فارسى؛ «الخزائن»، به سبك «كشكول»، در تتمیم كتاب «مشكلات العلوم» پدرش، به فارسى، «سیف الامة و برهان الملة»، در رد پادرى نصرانى، به فارسى، رساله‏ى «منجزات المریض»؛ مثنوى «طاقدیس»؛ «دیوان» شعر.[1] حاجى ملا احمد ابن حاج ملا مهدى معروف به نراقى (ف. 1245 ه.ق) از فقهاى بزرگ قرن سیزدهم هجرى است. علاوه بر مقام فقاهت اشعار عرفانى فراوان سروده است و در شعر صفاتى تخلص مى‏كرد. او را تألیفات متعددى است از آن جمله: 1- اجتماع الامر والنهى. 2- اساس الاحكام در اصول فقه. 3- اسرارالحج. 4- حجیة المظنة. 5- خزائن. 6- دیوان شعر فارسى. 7- سیف‏الامة 8- شرح تجریدالاصول. 9- طاقدیس شامل مثنویات او. 10- عین‏الاصول. 11- معراج‏السعاده. 12- مفتاح‏الاحكام. 13- مناهج‏الوصول. وى در وباى عام در قریه‏ى نراق درگذشت.