ملیت :  ایرانی   -  قرن : 6 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(مقتول 583 -555 ق)، ادیب و شاعر. ملقب به حمیدالدین. اهل شیراز یا از مردم غزنین بود كه در زمان یمین‏الدوله بهرامشاه غزنوى مى‏زیست و نزد این پادشاه تقرب داشت. در زمان خسروشاه (559 -552 ق) به سمت دبیرى رسید و در دربار همین سلسله تا وزارت پیش رفت. از جمله استادان وى مى‏توان به قاضى محمد بن عبدالحمید اسحاق، برهان‏الدین عبدالرشید نصر، صاعد میمنى، ابوالحامد غزنوى، عبدالرحمان بستى و محمد سیفى اشاره كرد. ابوالمعالى علاوه بر مهارتى كه در نثر و ترسل داشت، در نظم فارسى نیز سرآمد بود. وى به زبان عربى نیز اشعارى سروده است. از شعراى بزرگى كه ابوالمعالى را در اشعار خود ستوده و مدح نموده‏اند، مى‏توان به سید حسن غزنوى كه از بزرگان شعرا و ادباى روزگار بهرامشاه غزنوى است، اشاره كرد. به آورده‏ى عوفى در «لباب‏الالباب» او در اثر سعایت بدخواهان در زمان خسروملك (583 -559 ق) به زندان افتاد و سرانجام در آنجا به قتل رسید. در مورد نام وى بین تذكره‏ها اختلافاتى وجود دارد. از آثارش: «كلیله و دمنه بهرامشاهى» كه ترجمه «كلیله و دمنه» عربى ابن‏مقفع است و به امر بهرامشاه غزنوى (552 -511 ق) در حدود (539 -536 ق) به فارسى برگردانده شده است؛ «دیوان» شعر.[1] نصراللَّه بن محمد بن عبدالحمید مكنى به ابى‏المعالى. وى در زمان بهرامشاه غزنوى مى‏زیست و نزد این پادشاه تقرب تام داشت و به خاطر این اختصاص ابوالمعالى پس از اتمام ترجمه‏ى كلیله كتاب را به نام بهرامشاه مزین كرد و آن را كلیله و دمنه‏ى بهرامشاهى نامید. مرگ ابوالمعالى بین سالهاى 555 تا 583 ه.ق اتفاق افتاده و تاریخ ترجمه‏ى كتاب كلیله و دمنه نیز باید در حدود سالهاى 536 تا 539 ه.ق باشد.