ملیت :  ایرانی   -  قرن : 4 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(وف 326 ق) عالم امامى و محدث. نایب سوم از نواب خاص حضرت امام زمان (عج) مى‏باشد. وى از بستگان نزدیك ابوعبداللَّه حسین بن على نوبختى، وزیر ابن رائق بود. اصل وى از نوبخت از توابع فارس است. در ابتدا وكیل ابى‏جعفر محمد بن عثمان عمرى، دومین نایب آن حضرت، بود. در كتاب «غیبت» شیخ طوسى آمده است كه محمد بن عثمان قبل از وفاتش شیوخ و بزرگان شیعه را نزد خود فراخواند و به ایشان گفت: چنانچه مرگ براى من مقدر شد، این امر به حسین بن روح واگذار خواهد بود و من از جانب امام زمان (عج) مأمور هستم كه او را به جانشینى خود معرفى نمایم، پس در امورتان به وى مراجعه و در كارهاى خود به او اعتماد نمائید. حسین بن روح نوبختى حتى در ایام امامت امام یازدهم، حضرت عسكرى (ع)، از صحابه‏ى خاص به شمار مى‏رفت و نماینده آن حضرت بود. او را به امانتدارى و بزرگ‏منشى ستوده‏اند. وى از 305 ق به مدت بیست و یك سال منصب نیابت خاص حضرت امام زمان (عج) را عهده‏دار بود. همچنین مدت پنج سال (317 -312 ق) در زندان مقتدر عباسى محبوس بود و در این مدت ابوجعفر محمد بن على شلمغانى ادعاى بابیت نمود كه از ناحیه‏ى امام زمان (عج)، به واسطه‏ى حسین بن روح توقیعى در لعن وى صادر گردید. حسین بن روح در بغداد درگذشت و همان جا به خاك سپرده شد. مدفن او زیارتگاه و مورد توجه مى‏باشد. از آثارش: «التأدیب».