علی نیاز شیرازی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(1263 -1197 ق)، خطاط، طبیب و شاعر، متخلص به نیاز. مشهور به خوشنویس. از سادات شیراز بود. طب و حكمت و سایر علوم را در محضر پدر آموخت و نزد دایى خود، حاج میرزا ابراهیم مجتهد، فقه و اصول را فراگرفت. وى در خط شكسته نیز ماهر بود و این فن را نزد خواجه ابوالحسن خوشنویس فسایى، شاگرد بلا واسطه‏ى درویش عبدالمجید طالقانى آموخت. او به سه شیوه مى‏نوشت. یكى به شیوه‏ى خواجه ابوالحسن، دیگر به شیوه‏ى درویش عبدالمجید و سوم به شیوه‏ى خاصى كه از تركیب این دو به دست آمده بود. وى براى سیاحت به هندوستان رفت و دو سال در آنجا ماند. سپس به شیراز بازگشت و به علت اختلال در امرار معاش، مدتى خانه‏نشین شد و بعد به فسا رفت. پس از مدتى به شیراز مراجعت نمود و در آن شهر انزوا گزید. نیاز در زمان حیات خویش به شاعرى معروف نبود، ولى بعد از فوت، اشعارش به دست آمد. از آثارش: حاشیه بر شرح قطب‏الدین شیرازى بر «كلیات قانون»؛ حاشیه بر شرح قرشى بر «تشریح قانون»؛ مثنوى «فیروز و نسرین»، مشتمل بر نكات حكمى، موعظه و نصیحت كه در «مكارم‏الآثار» نام این مثنوى، «راز و نیاز» بر وزن «گلشن راز» ذكر شده است؛ «دیوان» شعر، در حدود پنج هزار بیت به همراه «ساقى‏نامه». از آثار خطى وى كتابت چند نسخه «دیوان» حافظ و «خسرو و شیرین» وحشى و «خمسه» نظامى و «شاهنامه» فردوسى را مى‏توان نام برد.