ابوبکر محمد نیشابوری

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 4 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(319/ 318 -242 ق)، فقیه شافعى، محدث، حافظ، مجتهد و مفسر. اصلش از نیشابور و ساكن مكه و شیخ‏الحرم و شیخ‏الاسلام شافعیه بود. از محمد بن عبداللَّه بن عبدالحكم مصرى و ربیع بن سلیمان مرادى و محمد بن اسماعیل صائغ و محمد بن میمون و على بن عبدالعزیز روایت كرد. ابوبكر بن مقرى و محمد بن یحیى بن عمار دمیاطى و حسن بن على بن شعبان و برادرش، حسین بن على بن شعبان و ابوطاهر محمد بن ابراهیم اصفهانى و جماعتى دیگر از وى روایت كرده‏اند. وى در علم خلاف متبحر بود. در مكه درگذشت. در بعضى از مآخذ سال وفات وى 309 یا 310 ق ذكر شده است. اما ذهبى گوید كه این تاریخ درست نیست چرا كه ابن‏عمار دمیاطى در 316 ق او را ملاقات كرده است. از آثار او: «المبسوط»، در اختلاف آراى فقهى علماى مذاهب؛ «الاشراف فى معرفة الخلاف» یا «الاشراف فى اختلاف العلماء»؛ «الاوسط» كه در واقع اصل كتاب «الاشراف» است؛ «التفسیر» یا «تفسیر القرآن»، در چندین مجلد؛ «جامع الاذكار»؛ كتاب «الاجماع»؛ «الاقناع»؛ كتاب «السنن والاجماع والاختلاف».