ملیت :  ایرانی   -  قرن : 3 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)
(226 -142 ق)، فقیه، حافظ و محدث. شیخ‏الاسلام و عالم خراسان بود. اصل وى از مرو است. محدثین اهل سنت مراتب فضل و كمال زهد و ورع او را ستوده‏اند و از قول احمد بن حنبل نقل شده كه از خراسان، پس از ابن‏مبارك، كسى همانند یحیى بن یحیى برنخاسته است. در خراسان، حجاز، عراق، شام و مصر به طلب حدیث پرداخت. او از تابعین، كثیر بن سلیم را ملاقات كرد و از او حدیث آموخت. همچنین از عبداللَّه بن جعفر مخرمى و یزید بن مقدام و مالك و سلیمان بن بلال و شریك قاضى و لیث بن سعد و ابراهیم بن سعد و داوود بن عبدالرحمان عطار و مسلم بن خالد و اسماعیل بن علیه و جعفر بن سلیمان ضبعى و حماد بن سلمه و حمید بن عبدالرحمان رواسى و ابن الاحوص وابوقدامه حارث بن عبید ایادى و جریر بن عبدالحمید و اسماعیل بن جعفر مدنى و اسماعیل بن عیاش و حفص بن غیاث نخعى و معاویة بن عمار دهنى و معاویة بن سلام حبشى و محمد بن مسلم طائفى و یوسف بن یعقوب ماجشون و عبدالرحمان بن ابى‏الزناد و ابن‏فضیل و سفیان بن عیینه و عبداللَّه بن مبارك و عبدالعزیز بن محمد دراوردى و محمد بن ثابت عبدى و معتمر بن سلیمان و مغیرة بن عبدالرحمان حزامى و هیثم بن بشیر و وكیع بن جراح و یزید بن هارون و ابوبكر بن عیاش و جماعتى دیگر روایت كرد. مسلم و بخارى و ترمذى و نسایى و حمید بن زنجویه و محمد بن نصر مروزى و محمد بن یحیى ذهلى و فرزندش، یحیى بن محمد بن یحیى ذهلى، و ابوازهر احمد بن ازهر و اسحاق بن راهویه و عبداللَّه بن عبدالرحمان دارمى و احمد بن یوسف سلمى و احمد بن سلمه نیشابورى و فضل بن یعقوب رخامى و محمد بن اسلم طوسى و ابواحمد فراء و یعقوب بن سفیان فارسى و احمد بن سیار و عثمان بن سعید دارمى و زكریا بن داوود خفاف و ابراهیم بن على ذهلى و داوود بن حسین بیهقى و على بن حسین صفار و محمد بن عبدالسلام بن بشار وراق و حسین بن منصور سلمى و عبیداللَّه بن فضاله نسائى و عصمة بن ابراهیم نیشابورى و جماعتى دیگر از وى روایت كرده‏اند. او در نیشابور درگذشت و در این شهر به خاك سپرده شد.