صادق همای مروزی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(وف 1250 ق)، مورخ و شاعر، متخلص به هما. ملقب به وقایع‏نگار. اهل مرو شاه جهان و از نجیب‏زادگان آنجا بود. ابتداى جوانى خود را در مشهد به تحصیل مقدمات علوم عربى و ادبى گذراند و از شاگردان حاج محمدحسین خان، فرزند بیرامعلى خان قاجار به شمار مى‏آمد. در 1200 ق پس از حمله تركمنان و ازبكان، به كربلا و نجف اشرف رفت و بعد از مراجعت، در كاشان اقامت گزید و نزد حاجى سلیمان خان صباحى كاشانى (م 1206 ق) به تمرین شعر و شاعرى پرداخت. وى قصایدى به شیوه‏ى متقدمان در مدح شاهان و بزرگان دارد. سپس به تهران آمد و به دربار فتحعلى شاه راه یافت و ابتدا به سمت منشى‏گرى و بعد به منصب وقایع‏نگارى رسید و از جانب فتحعلى شاه مأمور نوشتن تاریخ قاجاریه، بویژه دوره‏ى سلطنت فتحعلى شاه مأمور نوشتن تاریخ قاجاریه، به ویژه دوره‏ى سلطنت فتحعلى شاه شد و بعدها به مناصب دولتى دیگرى نیز دست یافت. از آثار وى: «تاریخ جهان آراء» كه جلد اول آن در 1225 ق نوشته شد و شامل وقایع ده ساله از 1212 تا 1221 ق بود و جلد دوم شامل وقایع ده ساله از 1222 تا 1232 ق؛ «قواعد الملوك»؛ «شیم عباسى» یا «تحفه‏ى عباسى»؛ «زینة المدایح» یا «مدایح الخاقان»، مجموعه‏اى از مدایحى كه شاعران در مدح فتحعلى شاه گفته‏اند، از بدو جلوس شاه تا سال هفتم سلطنتش.