ارد اول اشک سیزدهم
ملیت : ایرانی
-
قرن : 0
منبع : ایران در عهد باستان
این شاه پس از برادر به تخت نشست. جلوس او را اغلب در 55 ق.م نوشتهاند. در زمان این پادشاه كراسوس Crassus یكى از كنسولهاى سهگانهى روم و كنسول دیگر سزار و پومپه بودند كراسوس بدون آنكه نظر سناى دوم را جلب كند خوسرانه به خیال آنكه چون اسكندر آسیا را فتح خواهد كرد، به ایران لشكر كشید. نخست به بینالنهرین تاخت و سپس به شام بازگشت (54 ق.م)
در اینجا آرتاواردس پادشاه ارمنستان او را ملاقات كرد، و وعده داد كه در جنگ با ایران 16 هزار سوار و 30 هزار پیاده به او بدهد، و به او پیشنهاد كرد كه كراسوس در كوهستان ارمنستان با لشگر ارد جنگ كند. ولى كراسوس ترجیح داد كه در بینالنهرین با سپاه ایران مصاف دهد. زیرا این سرزمین را از جهت سفرى كه قبلا بدان كرده بود بهتر مىشناخت.
در این هنگام سفیرى از ایران به خدمت او رسید، و گفت: «پادشاه ما مىگوید اگر مردم روم مىخواستند با ایران جنگ كنند، من حاضر به جنگ مىشدم؛ ولى به طورى كه شنیدهام شما براى هواى نفس خود به خاك ایران دستاندازى كردهاید. من براى نشان دادن حسن نیت خود حاضرم به پیرى شما رحم كنم، و به رومیهایى كه در شهرهاى ایران هستند. اجازه دهم بیرون روند. زیرا پادشاه ما این رومیها را زندانیان خود مىدانند نه پادگان شما»
كراسوس با كبر و نخوت گفت: «نیتم را در شهر سلوكیه به شما اعلام خواهم كرد.» سفیر ایران كه ویزى گس Visiges نام داشت، خندید و گفت: «كراسوس اگر از این كف دست من مویى خواهد رویید، تو سلوكیه را خواهى دید!» كراسوس سپس با لژیونهاى رومى كه شمارهى آنان به چهل و دو هزار مىرسید به بینالنهرین درآمد.
از طرفى ارد به شتاب وارد ارمنستان شده آن كشور را اشغال كرد، تا پادشاه آن نتواند سواره نظام خود را به یارى كراسوس بفرستد.
ارد یكى از سرداران خود را كه سورنا Surena نام داشت با تمام سواره ناظم پارتى مأمور جنگ با كراسوس كرد. كراسوس كه در آغاز مىخواست از طول فرات گذشته در مقابل سلوكیه با لشكر ایران جنگ كند، به فریب یكى از مشایخ عرب به نام آریامنس Ariamnes كه در نهان متحد ارد بود، نقشهى خود را تغییر داده به بینالنهرین درآمد، و تا نزدیكى حران Carrhoe كه در میان ادس (اورفا) و رأس عین واقع و از زمان قدیم مركز صابئین بود پیش رفت. در این بیابان بىآب و علف ناگهان سپاه سورنا كه قسمتى از لشگرش را پنهان كرده بود نمودار شد كراسوس به خیال اینكه سپاه ایران اندك است، بدون آنكه از رنج آن سفر بیابانى بیاساید، فرمان حمله داد. رومیان شروع به تیراندازى كردند. ولى تیرهاى ایشان به سواره نظام پارتى كارگر نبود، زیرا پارتیها از جهات مهارتى كه در تیراندازى داشتند. از دور جنگ مىكردند و به طریق جنگ و گریز رومیان را به بیابانهاى بىآب و علف كشانیدند، پس از آن از هر سو برگشته تلفات سختى بر ایشان وارد آوردند.
در این میان فابیوس Fabius پسر جوان كراسوس كه زیردست ژولیوس سزار در كشور گالیا (فرانسه) فنون نظامى را آموخته بود با هزار و چهارصد سوار به كمك پدر خود در رسید، ولى بدبختانه فابیوس در جنگ كشته شد. ناگهان كراسوس سر پسر خود را بر سر نیزه پارتیها دید عرصه بر رومیها چنان تنگ شد، كه معاون فرمانده، اوكتاویوس Octavius كه بعدها قیصر روم شد، تصمیم به عقبنشینى گرفت.
در این حال سورنا به كراسوس پیشنهاد متاركهى جنگ كرد. كراسوس براى امضاى پیمان متاركه، تنها با سورنا به طرف خیمهاى كه بنا بود در آنجا متاركه امضاء شود رهسپار شد. افسران ستاد ارتش او نگران شده از بیم آنكه به وى سوءقصدى بشود دنبال كراسوس رفتند. در این حال جنگى بین سواران پارتى و رومى درگرفت كه منجر به كشته شدن كراسوس سردار روم شد. همینكه سپاه روم خبر كشته شدن او را شنیدند به وحشت افتادند. به جز دو هزار تن كه موفق به گریختن شدند دیگران كه زنده مانده بودند اسیر پارتىها گشتند. تلفات سپاه كراسوس را در این جنگ بیست هزار تن نوشتهاند سر كراسوس را براى ارد برده در هنگامى كه در ارمنستان مجلس جشنى براى عروسى پسرش «پاكر» با دختر آرتا واردس پادشاه ارمنستان آراسته بود به پاى او انداختند.
شخصیت سورنا چنانكه مورخان رومى نوشتهاند، اثر غریبى در رومیان گذاشت. وى ده هزار سوار از املاك خود براى این جنگ تهیه كرده بود.
گویند سورنا در شهوترانى افراط بسیار مىكرد. هزار شتر باروبنه شخصى او را مىبرده و دویست عراده حرمخانهى او را حمل مىكرده است. از چهل هزار تن سپاه روم یك نیم، در این جنگ تلف شدند. و ده هزار تن به سركردگى كاسیوس Cassius از فرات گذشتند و ده هزار تن دیگر اسیر گردیده در مرگیانا (مرو كنونى) سكونت داده شدند.
در سال 51 ق.م ارد پسر خود پاكر را كه هنوز نوجوان بود، با لشگرى به سوریه فرستاد. لشكر پارتى از فرات گذشته و از كاسیوس شكست خورد. مىخواست كه شكست خود را جبران كند، ولى چون توطئهاى بر ضد پدر خود ترتیب داده بود، به دربار احضار شد و عفو گردید. پس از متاركهاى طولانى در 29 ق.م با یك سردار رومى به نام لابینیوس Labinius كه در خدمت پادشاه اشكانى بود مجدداً براى گرفتن سوریه فرستاده شد.
پاكر همه خاك سوریه را به استثناى شهر صور تصرف كرد و به فلسطین رفت و آنجا را نیز تحت نفوذ ایران قرار داد. در این هنگام جنگ داخلى در دولت روم بین پومپه و سزار و آنتوان آغاز گردید ارد در جواب پومپه كه تقاضاى كمك از ایران كرده بود، گفت حاضر است با وى عقد اتحاد ببندد، به شرط آنكه وى سوریه را به ایران واگذار كند، ولى پومپه این شرط را نپذیرفت. ارد نیز در داخله روم تحریكاتى مىكرد و مىخواست جمهورى طلبان از بین نروند، و جنگهاى داخلى بیشتر امتداد یابد تا در نتیجه روم ضعیف گردد تا او بتواند مستعمرات روم را در آسیا تصرف كند.
در این حال بود كمه ارد روم را مورد حمله قرار داد. نقشهى جنگى چنین بود كه سپاه پارتى به دو قسمت شود. یكى را پاكر براى تسخیر بقیه سوریه و فنیقیه و فلسطین به كار برد و دیگرى تحت فرمان لابینیوس براى تسخیر آسیاى صغیر فرستاده شود لابینیوس در آسیاى صغیر فتوحاتى كرد؛ ولى سرانجام از نایب آنتونیوس كه پوبلیوس و تنىدیوس Ventidius - Publius نام داشت شكست خورد و در حالیكه فرار مىكرد كشته شد (39 ق.م).
پس از وى پاكر نیز شكست یافته در جنگ به قتل رسید. مرگ پاكر ضربهى روحى بزرگى به ارد زد. وى از تصرف شامات منصرف شده، از سلطنت نیز بیزار گشت و آن را به پسر بزرگتر خود فرهاد واگذار كرد.
فعالیت ها : : مشاهیر / سیاست
تازه های مشاهیر
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}