ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : گنجینه دانشمندان (جلد سوم)
حاج شیخ على توسلى نجفى از علماء فعال معاصر است در تربت جام. وى در حدود 1295 شمسى در حومه میانجام متولد شده و دروس ابتدائى را در محل خوانده سپس بمشهد مقدس آمده و ادبیات و سطوح وسطى را نزد اساتید فن تلمذ نموده و ضمنا موفق بدریافت دیپلم گردیده و در حدود سال 1314 شمسى مهاجرت بنجف اشرف نموده و سطح مكاسب را خدمت آیه‏الله العظمى خوئى مدظله و كفایه را نزد آیه‏الله میرزا باقر زنجانى و رسائل را از آیه‏الله آقا سید ابوالقاسم رشتى فرا گرفته و یكدوره خارج اصول را نزد آیه‏الله خوئى و فقه (خارج صلوه حاج آقا رضا) را از آیه‏الله میرزا باقر زنجانى و قسمتى را از مرحوم آیه‏الله حاج شیخ موسى خونسارى استفاده كرده و مدتى هم در حوزه درس آیه‏الله آقا ضیاءالدین عراقى استاد المتاخرین والمعاصرین و آیه‏الله العظمى اصفهانى شركت و بهره كافى برده و موفق باجازه اجتهاد از آن مرحوم گردیده حدود 15 سال در نجف اشرف با كمال متانت و تقوا بسر برده و مورد الطاف و توجهات مخصوصه آیات عظام و بالاخص آیه‏الله اصفهانى و نیز آیه‏الله العظمى بروجردى رضوان‏الله علیهما بودند و در حدود بیست سال قبل كه از نجف عازم خراسان بودند بر حسب اصرار و اوامر مؤكد آیه‏الله بروجردى رهسپار تربت جام شدند و بى‏نهایت مورد توجه و تقدیر و تشویق آن مرحوم بودند. و پوشیده نماند كه شهر جام در آن اوقات شش هزار نفر كه فقط یك پنجم آن شیعه بودند و محیط جام بسیار ظلمانى و ظاهرا از صدر اسلام تا آن تاریخ هیچ عالم جعفرى نداشته و حتى مسجدى هم شیعیان آنجا نداشتند و تمام مراسم مذهبى بوسیله‏ى دیگران انجام میشد و بزرگترین جرم و ذنب لایغفر شهادت بولایت بوده و حوادث ناگوارى داشته كه بیان آن موجب تأثر است و اكنون با حسن تدبیر و فداكارى و شهامت معظّم له و روش خاصّى كه ایشان دارند رشته الفت و اخوّت در میان عامّه و خاصّه برقرار و عدهّ‏اى مستبصر و شهر كه اكنون سى و پنجهزار جمعیت دارد و اكثر آن شیعه هستند و بشیعه عزّتى داده شده و بحمدالله در كمال سرافرازى میباشند و گاهى در قسمتى از مسائل حضرات تسنّن و علماء عامّه بایشان مراجعه مینمایند و بر حسب مشورت و اشاره مرحوم آیه‏الله بروجردى مدرسه علمیه‏اى بنام مدرسه مهدیه طباطبائى بسیار وسیع و در نهایت زیبائى تأسیس نموده‏اند كه سالهاست عدهّ‏اى از طلاب مشغول بتحصیل میباشند نان و شهریّه بآنها میپردازند و نهایت مراقبت را بتعلیم و تربیت آنان دارند و متصل بآن مدرسه مسجدى ساخته شده بسیار مجلل و باشكوه بنام جامع ثقلین كه خارج آن مزیّن بكاشى كارى و متّصل بآن كتابخانه بسیار آبرومندى بهمان نام تأسیس كه در حدود چهار صد جلد كتاب تا بحال تهیه شده است و نیز تاكنون موفق بتأسیس مساجدى در قراء اطراف و خاصّه دهاتیكه شیعیان آن در اقلیت و قادر به بناء مسجد نبودند و هم چنین چند دستگاه حمّام براى همین سنخ اشخاص تأسیس نموده‏اند. خلاصه جناب آقاى توسّلى عالمى دلسوز و مهربان و بخصوص اگر كسى از اهل سنت كار مشروعى را بایشان ارجاع نماید بهر وسیله است حتّى‏المقدور انجام میدهند. در امور دینى و دفاع از حریم دین و ولایت و روحانیّت متصلّب میباشند. ایادى مرموز و قلمهاى مسموم كه بحمایت از مسلك ننگین وهابیّت و كوبیدن مقام شامخ ولایت و روحانیّت از سنندج و تهران و جاهاى دیگر بدین منطقه بسیار حساس شخصا یا قلما براى تبلیغ سرازیر شده نتوانسته‏اند حتى یكنفر را گمراه نمایند و گاهى كه شنیده‏اند یكى دو نفر از جوانان یا غیر آنان در نتیجه تبلیغات شوم انحرافى پیدا نموده‏اند آرام نگرفته تا آنها را براه آورده‏اند. در بعضى از قراء عده‏اى در حدود 35 نفر خانوار از ملاحده در نتیجه مجاهدات و خدمات ایشان مستبصر و هدایت و اثنى‏عشرى شده‏اند. آثار قلمى ایشان عبارت است از قسمتى از تقریرات اساتیدشان كه بطبع نرسیده است و نیز كتابى در بحث ولایت در دست تألیف دارند. و در مسجد جامع ثقلین اقامه جماعت نموده و تبلیغ احكام و نشر آثار اهلبیت علیهم‏السلام مینمایند اطال‏الله عمره و ادام‏الله توفیقه.
فعالیت ها : : مشاهیر / عالمان و دانشمندان / فقه-اصول فقه