ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : گنجینه دانشمندان (جلد هفتم)
حسنعلى تهرانى (جد حجةالاسلام حاج آقاى مروارید معاصر) و او فرزند حاج محمود تاجر تبریزى الاصل تهرانى المسكن صاحب كرامات باهره و مقامات باطنه و ظاهر از بزرگان علماء و مجتهدین عصر خود بوده است. وى در تهران متولد شده و پس از خواندن مقدمات و قسمتى از متون فقه و اصول مهاجرت به نجف اشرف نموده و سطوح را تكمیل و از محضر بزرگان استفاده نموده آنگاه در معیت استادش علامه ملاعلى نهاوندى و شریك به حسش حجةالاسلام حاج سید عزیزاللَّه تهرانى هجرت به سامرا نموده و به امر آن بزرگوار قبل از درس آن جناب مقدارى از نهج‏البلاغه را براى تلامذه میرزا خوانده و علماء را به سخنان مبارك كلام على (ع) (على الكلام) متذكر و متوجه مى‏ساخت. و حقا از اتقیاء ابرار و صالحین اخیار بود و از كثرت احتیاط چیزى از حقوق شرعیه مصرف نمى‏كرد و در عصر مرحوم میرزاء بزرگ شیرازى از مدرسین سامرا بود و جمع زیادى از افاضل طلاب از محضرش استفاده و در مواقع نبودن سید به جاى ایشان اقامه جماعت مى‏نمود و تمام ثقات به وى اقتدا مى‏كردند و سال بعد از فوت مجدد شیرازى در سال 1314 قمرى به تهران برگشته و بعد از توقف كمى مشرف به مشهد مقدس گردیده و رحل اقامت انداختند. جناب آقاى قطب‏المحدثین خراسانى از مرحوم حاج ملاهاشم خراسانى صاحب (منتخب التواریخ) براى نگارنده نقل نمود كه وقتى آن مرحوم از اعتاب عالیات مراجعت به تهران كردند همه علماء و رجال دولت و ملت از ایشان دیدن كردند من جمله على‏اصغرخان اتابك صدر اعظم ناصرالدین شاه و پس از ملاقات در موقع رفتن یك چك ده هزار تومانى (كه چند صدهزار تومان امروز بوده) به برادر ایشان مرحوم حلاج میرزا حسینعلى كه از تجار تهران بودند مى‏دهد براى ایشان ولى آن بزرگوار نارات شده و چك را برگردانیده و مى‏فرماید از همه بازدید خواهم كرد جز صدراعظم و شاید براى همین هم از تهران به مشهد مهاجرت نمود كه مبادا رجال دولت با او مراوده نمایند و مهاجرت به ارض اقدس نمودند. وى در مشهد موقعیت عجیبى پیدا نموده و مورد توجه عموم طبقات و بالاخص روحانیت خراسان قرار گرفت و در مسجد جامع گوهرشاد اقامه جماعت مى‏نمود و صلحاء و اتقیاء مشهد كه با غیر او نماز نمى‏خواندند به وى اقتدا مى‏كردند و بسیارى از فضلاء و علماء مشهد به مجلس درسش شركت نموده و استفاده مى‏كردند و آن بزرگوار با این اشتغالات كثیر البكاء و دائم المراقبه بود تا در چهاردهم ماه رمضان 1325 قمرى در جوار سلطان سریر ارتضا حضرت على بن موسى الرضا علیه و على آبائه و ابنائه آلاف التحیه و الثناء رحلت نموده و در نزدیكى حرم مطهر مدفون گردید در روزى كه قرین او در علم و تقوا مرحوم عالم ربانى و آیه سبحانى آقا شیخ محمد بهارى همدانى در بهار وفات نمود. از آثار علمى آن جناب است تقریرات بحث استادش میرزاء بزرگ شیرازى از اول بیع تا آخر خیارات كه علامه تهرانى در ج 4 كتاب الذریعه ص 376 ذكر نموده است.
فعالیت ها : : مشاهیر / عالمان و دانشمندان / فقه-اصول فقه