ملیت :  ایرانی   -  قرن : 13 منبع : گنجینه دانشمندان (جلد هفتم)
سید مرتضى معروفه (به شیخ مرتضى) بن سید على‏رضا بن سید زین‏العابدین بن سید محمد بن سید مرتضى بن سید محمد اخبارى بن علامه میرزا صدرالدین محمد بن میرزا محمدنصیر بن میرزا محمدصالح مشهور به اردكانى حسنى طباطبائى كه به نام وى بقعه اسحاقیه مدرسه مصلى یزد بنا شده و نسبش منتهى به ابى‏الحسن محمدالشاعر نسابه اصفهانى متوفى 322 صاحب كتاب نقد الشعر و غیره و از وى به حضرت امام حسن مجتبى علیه‏السلام منتهى مى‏شود. وى مانند همنامش علامه بزرگ شیخ مرتضى انصارى صاحب مبانى علمیه در فقه و اصول بوده و در عصر خویش ریاست علمى و قضا در شهر یزد داشته و در بیت و خاندان مدرسى یزد نابغه زمان و یگانه دوران بوده و سید استاد ما علامه متبحر و نسابه متتبع در كتاب تراجم و مشجرات خود از ایشان به عظمت یاد نموده. خلاصه آن جناب از بزرگان فقهاء و مدرسین عصر خود و معاصر با آخوند خراسانى و علامه یزدى صاحب عروه‏الوثقى بود و با آنكه در فقه و اصول عالمى زبردست بوده دانشمندى عارف و هم حكیمى ریاضى‏دان به شمار مى‏آمده و از عالم عشق و محبت بهره‏ى وافر داشته چنانچه مى‏گوید. مرا از عاشقى بیگانه مشمار كه با روى تو دارم آشنائى آن بزرگوار داراى تالیفات و تصنیفات عدیده در فقه و اصول و حكمت بوده كه متاسفانه در اثر سهل‏انگارى خاندانش از بین رفته است. وفات ایشان در شب دوم رجب سال 1333 قمرى واقع شده و در مزار (جوى هرهر) یزد به خاك رفته. مرحوم مضطر شاعر مرثیه‏اى در فوت او سروده كه مطلعش این است. تا رفته از جهان شیخ المدرسین خون بارد آسمان از دیده بر زمین
فعالیت ها : : مشاهیر / عالمان و دانشمندان / فقه-اصول فقه