ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : گنجینه دانشمندان (جلد هشتم)
شیخ حسن فرزند حجت‏الاسلام مرحوم حاج میرزا على مرندى یكى از علماء و ائمه جماعت معاصر تهران بودند- والد ماجدش در سال 1290 قمرى پس از اتمام تحصیلات در نجف اشرف به تبریز مراجعت و در كوى امیرخیز اقامت و در آن موقع با مرحوم آیت‏اللَّه حاج سید ابوالقاسم كوهكمرى كه در آن محل بودند وصلت كرده و از طیبه عفیفه و صالحه آن مرحوم اولین فرزند را در سال 1300 همان مترجم ما دارا شدند. آن مرحوم در سن 6 سالگى در مكتب مرحوم حاج ملا حسن كه از ادباء و فضلاء عصر خود بودند مشغول تحصیل علم و كمال گشته و مقدمات را همان مكتب فراگرفته و در سن 10 سالگى در مدرسه طالبیه به تحصیل علوم صرف و نحو اشتغال ورزیده و در حدود 15 سالگى مطول را از مرحوم حجت‏الاسلام حاج شیخ حسینعلى تبریزى كه در علوم ادبى عربى شهرت به سزائى داشته و سپس شرایع و شرح لمعه را از عالم ربانى آمیرزا رضا نورى فراگرفته و در حدود 20 سالگى رسائل و مكاسب را از محضر مرحوم آیت‏اللَّه آقا سید ابوالحسن انگجى فراگرفته و شرح اشارات و تجرید خواجه نصیرالدین طوسى را در محضر مرحوم صراف تلمذ نموده و پس از پایان مراحل تحصیلات و كسب اجازه در نقل احادیث از مراجع عالیقدر آن زمان مانند مرحوم آیت‏اللَّه العظمى اصفهانى و حاج عبدالكریم حایرى و مرحوم آیت‏اللَّه حجت در سال 1335 قمرى بنا بر تقاضاى اهالى كوى اهراب به آن محل منتقل و در مسجد معروف ملا محسن به اقامه نماز جماعت و ارشاد وعظ پرداخته و در سال 1316 و 1317 شمسى به ترجمه و تفسیر قرآن با تشریك مساعى مرحوم حاج میرزا على خیابانى موفق و در كتابفروشى اقبال چاپ و منتشر گردیده و در آن موقع از طرف یكى از اساتید شایسته دانشگاه تهران به لقب تفسیرى مشهور و معروف شدند. فقید سعید مدت 30 سال به تهذیب اخلاق و تقویت روحى انسان‏ها پرداخت و عده‏اى از فضلاء و اخیار از بیانات و دروس آموزنده و سازنده او استفاده نموده و به مراتب عالیه رسیده‏اند كه از آنهاست استاد محمد تقى جعفرى تبریزى دانشمند محترم و نویسنده ارجمند معاصر كه درباره ایشان چنین مى‏گوید. (یكى از موفقیت آمیزترین دورانهاى زندگى اینجانب دورانى بود كه در تبریز موفق به حضور در جلسات وعظ و ارشاد فقید سعید گذشته توصیف حالات ربانى مرحوم حجت‏الاسلام والمسلمین عالم ربانى آقاى حاج شیخ حسن تفسیرى قدس‏اللَّه سره و نورانیتى در هنگام ارشاد چهره او را فرامى‏گرفت كه امكان ناپذیر یا خیلى دشوار است آنچه توصیف و تشریح امواج روحانى كه از دل سرمى‏كشد و در دل‏ها مى‏نشیند امكان‏پذیر نباشد. او كه مى‏گفت راه بروید خود در حال توقف وجود نبود بلكه خود راه میرفت و به دیگران مى‏گفت راه بروید. مى‏گفت راستگو باشید خود واقعا از دروغ متنفر بود او از آن جمله مربیان زندگى اسلامى بود كه طعم سازندگى اسلام را حقیقتا چشیده بود هرگز فراموش نمى‏كنم كه وقتى آیات قرآنى را تفسیر مى‏فرمود همین‏كه آیه یا آیاتى را مى‏خواند خود الفاظ قرآنى تجسم معنى به خود مى‏گرفت و درون شنوندگان را دگرگون مى‏كرد. یكى دیگر از با عظمت‏ترین امتیازات آن مرد كمال یافته این بود كه هیچ مطلبى را بدون ماخذ صحیح عظمى یا نظمى مطرح نمى‏كرد. امتیاز دیگرى كه همه آشنایان آن مرحوم در او دیده‏اند خود سازى شایسته‏اى بود كه در كمتر اشخاص دیده مى‏شود حالات ربانى آن مرحوم به خوبى اثبات مى‏كند كه از خودخواهى گذشت به خودیابى رسیده وسپس به آن خود سازى كه انسان را به بارگاه خدا رهنمون مى‏شود موفق گشته بود. شادروان تفسیرى در سال 1324 شمسى به تهران مهاجرت و به علت استقبال علاقمندى مردم تهران و آذربایجانیهاى مقیم مركز در آن اقامت نموده و در یكى از مساجد بازار به اقامت جماعات اشتغال و به تدریج مجالس وعظ و خطابه مجدد آغاز گردیده در این مجالس عده‏اى از معاریف علماء مبارز از بیانات و منابر شادروان تفسیرى استفاده مى‏نموند. در طول زندگى حدود 30 بار مشرف به عتبات عالیات و مشهد مقدس رضوى و دوازده بار توفیق زیارت بیت‏اللَّه الحرام را داشته و در خلال سفر حج همیشه به عنوان مرجع مسائل دینى حجاج بوده‏اند. فقید سعید داراى فضائل اخلاقى فوق‏العاده بوده و در مراتب زهد و تقوا كم نظیر بوده‏اند به نحوه‏اى كه عده‏اى از رفقا و دوستان نزدیكش وى را مقدس اردبیلى عصر خود مى‏ستودند از صفات برجسته آن مرحوم امانت در قول و فعل كه سخت مراقب و مواظب به معنى واقعى امین بود. غیب و بدگوئى از دیگران در حضور ایشان غیر ممكن بود به احدى اجازه بدگوئى و غیبت از دیگران را نمیدادند. امر به معروف و نهى از منكر را براى خود فریضه مى‏دانست (چنانچه بر هر متمكنى فریضه است) و عمل مى‏كرد و از كسى باك نداشت. به نماز و قرآن عشق و علاقه عجیبى داشت و تمام نوافل را به جا مى‏آورد. در بزرگداشت مساجد و احترام معبدى آنها سعى فراوانى داشت. مساجد زیادى در تهران شاهد نماز و نیایش و سجود آن فقید سعید مى‏باشد به زیارت عاشورا مداومت داشت و در وصیتنامه خود نوشته و تاكید كرده بود كه زیارت‏نامه عاشورا موقع دفن به سینه او گذارند. عشق عجیبى به حضرت سید الشهداء علیه‏السلام داشت و هر وقت یاد آن شهید مظلوم مى‏كرد بى‏اختیار اشك مى‏ریخت. از مستمندان و فقیران دستگیرى مى‏كرده و براى خود یك امر لازم و واجب مى‏دانست و براى علما و سادات احترام بسیارى قائل بود. مرحوم تفسیرى سه ماه قبل از فوتش كلیه كتابهاى خود را به كتابخانه دارالتبلیغ اسلامى قم اهداء نمود و باقیات الصالحات بعد از مرگ خود قرار داد. و در بیستم جمادى‏الاولى 1397 قمرى برابر نوزدهم اردیبهشت 1356 شمسى پس از یك دوره نقاهت كوتاه دعوت حق را لبیك گفته و در گورستان بهشت زهرا تهران در آرامگاه مخصوص (شماره 328) به خاك سپرده شد در تهران و قم و تبریز مجالس عدیده‏اى از طرف علماء و مراجع عظام براى بزرگداشت او برگزار شد. داراى سه فرزند ذكور به نام آقایان حاج على- حاج محمد- حسین آقا از تجار محترم تهران مى‏باشند.