ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : گلزار مشاهیر
مدرس. تولد: 10 خرداد 1331، تهران. درگذشت: 12 مهر 1375، تهران. مرتضى خلج اسعدى، فرزند حسین، پس از گذراندن تحصیلات مقدماتى در تهران به سال 1349 در رشته‏ى ریاضى موفق به اخذ دیپلم شد. در مهر همان سال در رشته‏ى اقتصاد بین‏الملل مدرسه‏ى عالى بزرگانى تهران پذیرفته شد. پس از اخذ كارشناسى در رشته‏ى روابط بین‏الملل مركز عالى مطالعات بین‏الملل دانشكده‏ى حقوق و علوم سیاسى دانشگاه تهران نیز موفق به اخذ كارشناسى ارشد شد. رساله‏ى فارغ‏التحصیلى وى تحت عنوان «بررسى روابط بازرگانى ایران با كشورهاى عرب خاورمیانه در دهه 1344 الى 1354» بعدها به صورت كتاب به چاپ رسید. وى در سال‏هاى تحصیل دوره‏ى كارشناسى ارشد خود با گروه سیاست و حكومت در خاورمیانه همكارى داشت، كتاب مجموعه‏ها (1355) نخستین كتابى بود كه از وى منتشر شد. فعالیت‏هاى وى در زمینه‏ى تحقیق و ترجمه در سال‏هاى پس از انقلاب اسلامى نیز ادامه داشت. از سال 1359 همكارى خود را با كمیته‏ى تألیف و ترجمه‏ى ستاد انقلاب فرهنگى (كه بعدها به مركز نشر دانشگاهى تبدیل شد) براى تألیف و تدوین دائرةالمعارفى در معرفى كشورهاى مسلمان آغاز كرد. این همكارى از سال 1362 به صورت مختلف دائرةالمعارف جهان اسلام در بسیارى از زمینه‏هاى دیگر، همچون مقاله نویسى و ویرایش در «نشر دانش» نیز فعالیت داشت. علاوه بر «نشر دانش»، ایشان مقاله‏هایى در «كیهان فرهنگى»، «نامه‏ى فرهنگ»، «حكمت»، «جانب غربى»، «معارف اسلامى»، «نگاه نو» و «كلك» نیز داشته است. وى از همان ابتداى تأسیس دائرةالمعارف تشیع و دانشنامه‏ى جهان اسلام از نزدیك و فعالانه به تألیف و ترجمه بسیارى براى این دو دائرةالمعارف اشتغال داشت. در سال 1370 یك سال به صورت حضورى با سمت ویراستار نشریه‏ى دانشنامه‏ى جهان اسلام تحت عنوان «تحقیقات اسلامى» همكارى كرد. پس از پذیرفته شدن در دوره‏ى دكترى در رشته‏ى تاریخ و تمدن ملل مسلمان دانشكده‏ى الهیات و معارف دانشگاه تهران از مهر 1368 تدریس در دانشگاه تهران را نیز آغاز كرد. در سال 1396 موفق به عضویت در هیئت علمى دانشگاه تهران شد و دو سال بعد در سال 1371 دكتراى خود را در رشته‏ى تاریخ تمدن ملل اسلامى از این دانشگاه دریافت كرد. از آثار اوست: گذر به سوسیالیسم (پل سوئیزى و شارل بتلهایم، تهران)؛ رودزیا (مارتین لونى، 1356)؛ دولت حاكم، آى. تى. تى. (آنتونى سمپسون، 1358)؛ سوسیالیسم در شیلى (رژى دبره، 1358)؛ انقلاب اسلامى در ایران (حامد الگار، با همكارى حسن چیذرى، 1360)؛ تروریسم مقدس اسرائیل (لیویا روكاچ، 1356)؛ دایرةالمعارف جهان اسلام (جلد اول، 1366، جلد دوم، 1369)؛ بیت المقدس (1367)؛ افغانستان (مارى كلیفورد، 1368)؛ آرمان‏ها و واقعیت‏ها (عبدالسلام، با همكارى دكتر نفرى، 1369)؛ فلسفه‏ى سیاسى (آنتونى كوئینتن، 1371)؛ ایران شناسى در اروپا و ژاپن (رودكى متى، نیكى كدى، 1371)؛ جوان مسلمان و دنیاى متجدد (دكتر سید حسین نصر، 1374)؛ ایران، اسلام، تجدد (مجموعه مقالات تحقیقى)؛ جنگ‏هاى صلیبى و آغاز مطالعات اسلام شناسى (رساله‏ى دكترى)؛ اتم‏ها و مولكول‏ها (ترجمه) پیروزى بر سرطان (اثر گرك اندرسن). دایرةالمعارف جهان اسلام یك بار در سال 1370 و بار دیگر در سال 1373 به ترتیب به عنوان كتاب سال دانشگاهى و كتاب برگزیده‏ى سیاسى از سوى شوراى عالى انتشارات دانشگاه تهران در بخش ترجمه، تحت عنوان كتاب ممتاز برگزیده شد. انجمن آثار و مفاخر فرهنگى نیز در مرداد 1375 مراسمى به پاس قدردانى از فعالیت‏هاى فرهنگى وى برگزار كرده است. دكتر مرتضى خلج اسعدى پس از تحمل بیش از یك سال بیمارى سرطان معده در بیمارستان سجاد درگذشت. پیكر وى در بهشت زهرا در قطعه‏ى 88 (ویژه‏ى هنرمندان و نویسندگان) به خاك سپرده شد.
فعالیت ها : : مشاهیر / عالمان و دانشمندان / قضاوت، حقوق، علوم سياسي