بوران

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 3 منبع : مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی

صفر 271 -192 ق، از زنان هوشمند و با تدبیر و منجم. وى دختر حسن بن سهل (236 ق) وزیر معروف مأمون (218 -198 ق) خلیفه عباسى بود. پس از اینكه مأمون، فضل بن سهل (202 ق) وزیر باتدبیر خود را كشت براى دلجویى از خانواده وى، برادرش حسن را به وزارت برگزید و دختر او، بوران را به همسرى گرفت. راجع به جشن باشكوه مأمون و بوران داستان‏هاى زیادى نقل شده كه برخى افسانه‏آمیز به نظر مى‏رسد. به نوشته منابع تاریخى به جز جشن ازدواج هارون‏الرشید (193 -170 ق) و همسرش زبیده، تا آن زمان چنان جشنى در میان اعراب و ایرانیان برپا نشده بود. ازدواج آن دو در سال 202 ق در فم‏الصلح بود اما زفافشان در رمضان سال 210 ق واقع شد. درباره هوش و فراست بوران نیز داستان‏هاى متعددى نوشته شده است از جمله آنكه بوران در مهرش مقرر كرده بود كه چون بر مأمون وارد شود، وى تمام قد در برابرش بلند شود. مأمون نیز تا زمانى كه حسن بن سهل زنده بود عمل مى‏كرد. روزى كه حسن درگذشت مأمون خبر مرگ او را از بوران پنهان داشت. چون بوران بر او وارد شد مأمون برنخاست. ناگهان بوران فریادى كشید و گفت: پدرم مرد. مأمون گفت: از كجا دانستى پدرت مرد؟ گفت: از اینكه مرا احترام نكردى و برایم برنخاستى. غذاى معروف بورانى- كه اعراب آنرا بورانیه مى‏گویند- منسوب به بوران است. وى در نجوم و ریاضیات مهارت فراوان داشت.