ملیت :  ایرانی   -  قرن : 6 منبع : مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی
از زنان فقیه و محدث قرن ششم. وى دختر علاءالدین محمد بن احمد سمرقندى (و 540 ق) مؤلف كتاب تحفةالفقهاست. فاطمه نزد عده‏اى از فقها دانش آموخت و بسیارى نیز از وى كسب دانش كردند. او حلقه درس داشت و گروهى از علما به وى اجازه روایت دادند. علاوه بر علم و فضل، از زهد و پارسایى نیز بهره زیاد داشت. فاطمه آثار بسیارى در فقه و حدیث تألیف كرد كه بین دانشمندان و اهل فضل انتشار یافت. پدرش به مناسبت شرح محققانه‏اى كه علاءالدین ابوبكر كاشانى (و 587 ق) بر كتاب تحفةالفقها نوشت، فاطمه را به عقد او درآورد. علاءالدین نیز كه از فقها و دانشمندان زمان خود بود شب و روزش به حل و فصل مسائل فقهى مصروف مى‏شد و طرف مراجعه مردم بود. او با تمام حضور ذهن و تبحرى كه داشت وقتى در پاسخ دادن به مسائل مشكلى مردد مى‏ماند از همسر دانشمندش استمداد مى‏طلبید و او بدون درنگ پاسخ كافى و قانع كننده‏اى به همسرش مى‏داد. فاطمه به همراه همسر و پدرش در یك خانه در كاشان سكونت داشتند و پس از مدتى به حلب رفته و در آنجا مقیم شدند. وى با ملك نورالدین شهید معاصر بود و او مدتها در پاره‏اى از امور داخلى كشور با این زن مشورت داشت. و برخى از مسائل فقهى را از او فراگرفت. نورالدین هواره در حق این زن انعام مى‏كرد و او را در كوشش‏هایش یارى مى‏نمود. فاطمه در شهر حلب درگذشت.