قاسم صافی صافی

قاسم صافی در سال 1327 در شهر گلپایگان به دنیا آمد. ایشان دارای دکترای زبان و ادبیات فارسی در گرایش علوم کتابداری و ادبیات شبه قاره است و هم اکنون عضو هیئت علمی و دانشیار دانشگاه تهران می باشد.

خاطرات کودکی :
قاسم صافی در دوران کودکی به حضور و همکاری در مجالس اعیاد بخصوص ولادت حضرت ولی عصر بها می داد و چون آوایی رسا و صدایی خوش داشت در مسجد محل اذان می گفت. ایشان از نوجوانی تا به امروز که 60 سال از عمر او می گذرد هزینه تحصیل و معاش را خود برعهده داشته است.

دکتر صافی از دوران تحصیل چنین می گوید: " ناظمین دوره ابتدایی و متوسطه ، افرادی وحشت آور بودند. پیوسته با شلاق و ترکه و لگد به جان محصلان می افتادند... در اواخر دوره متوسطه، دبیری باغیرت و نترس در برابر ناظمین که روزگاری شاگرد آنان بود به پاخاست و با هدایت محصلان و راهپیمایی دانش آموزان ، مراسم آتش سوزی شلاق به پا کرد و ناظمان را خلع سلاح نمود."

از دیگر خاطرات کودکی ایشان می توان به صعود دکتر صافی با دوستانش به کوه بلند و سنگلاخ الوند واقع در گلپایگان اشاره کرد که در ابتدای پایین آمدن از کوه ناگهان سقوط می کند و بعد از معلق زدن مسافتی، کنار تخت سنگی، سالم متوقف می شود به طوری که ناظرین از سلامتی وی بهت زده می شوند. او چندبار در حوادث دیگر، مرگ را در یک قدمی خود تجربه کرده است.

اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی :
قاسم صافی در خانواده ای متولد شد که از لحاظ فرهنگی، مذهبی در سطح بالا و از نظر مالی متوسط بودند. ایشان دارای دو خواهر و پنج برادر است.

تحصیلات رسمی و حرفه ای :
قاسم صافی بعد از اتمام تحصیلات ابتدایی و متوسطه در گلپایگان، برای ادامه تحصیل به تهران رفت و در دانشگاه تهران در رشته زبان و ادبیات فارسی و علوم کتابداری به تحصیل پرداخت و تحصیلات خود را تا مقطع دکترا ادامه داد.ایشان همچنین دوره آموزش روابط بین المللی و رایزنی و دیپلماسی در وزارت امورخارجه را گذرانده است.

خاطرات و وقایع تحصیل :
قاسم صافی از دوران تحصیل در دانشگاه تهران خاطرات زیادی به یاد دارد که می توان به یک مورد از آنها اشاره کرد: "در سال 1347، کنفرانسی درباره امام محمدغزالی به وی موکول می شود. قسمت عمده ای از کتاب غزالی نامه اثر استاد جلال الدین همایی و نیز قسمتهایی از کیمیای سعادت و احیاء العلوم و اشعار مانده از این فیلسوف و عارف نامی را به شیوه خطابه ایراد می کند که جلال آل احمد را بسیار تحت تأثیر قرار می دهد به نحوی که با تشویق های مکرر به جای او پاسخگوی پرسشهای احتمالی حاضران می شود خطاب به دانشجویان می گوید: این جوان کتابی را با ظرایف سخنوری از حفظ بیان کرد به وی توصیه می کنم با این حافظه ای که دارد قرآن را حفظ کند."

فعالیتهای ضمن تحصیل :
قاسم صافی ضمن تحصیل، به ورزش باستانی، شنا و کوهنوردی می پرداخت و در نشستها و سخنرانیهای علمی و مذهبی شرکت می کرد. وی همچنین کتابدار کتابخانه دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران و کتابدار کتابخانه وزارت کار و امور اجتماعی بود.

استادان و مربیان :
جلال آل احمد، دکترامیرحسین آریانپور، دکتر عبدالحسین زرین کوب، دکترمحمدجعفرمحجوب، دکترلطفعلی صورتگر، دکتر عباس اکرامی، دکترسیدمحمداکرم شاه ، دکترغلامحسین شکوهی، استادمحمد تقی جعفری، استاد حسینعلی راشد، دکترعلی شریعتی، دکترسید علی افقه، دکتر هدایت الله نیرسینا، دکتر ماهیار نوابی از استادان و مربیان قاسم صافی بوده اند

هم دوره ای ها و همکاران:
استاد محمدتقی دانشپژوه، استاد احمد منزوی، محمدعلی سپانلو ، دکتر مظفر بختیار، دکتر جلیل تجلیل، دکتر اسماعیل حاکمی، دکتر سیدمحمدمهدی جعفری، دکترمحمد ابراهیم باستانی پاریزی، دکتر علیمحمد کاردان، دکتر ناصرالدین صاحب الزمانی، دکتر علی اکبر عنایتی، دکتر ناهید بنی اقبال، دکتر منوچهر محسنی، دکتر حسین لسان، دکتر رجبعلی مظلومی، ، دکتر جهانشاه صالح، پروفسور فضل الله رضا، دکتر هوشنگ شریفی، دکتر پزشکپور مستشفی، دکتر شاهرخ امیر ارجمند، دکتر عبدالحسین مشکوة الدینی، دکتر محمدمهدی ناصح، دکتر سبط حسن رضوی، دکترناظرزاده کرمانی، دکتر مظاهر مصفا، سیدمحمد خاتمی و دکتر زریاب خویی از هم دو ره ای ها و همکاران قاسم صافی می با شند.

همسر و فرزندان :
قاسم صافی متأهل و دارای دو فرزند دختر و پسر می باشد.
- عالیه، دارای تحصیلات مهندسی صنایع غذایی
- علیا، دانشجوی داروسازی در دانشگاه شهید بهشتی
- شهاب الدین دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران در رشته مهندسی طراحی محیط زیست.

وقایع میانسالی :
از قاسم صافی در سال 1354که کارشناس امور فرهنگی و مدیر مجله دانشکده در دانشگاه تهران بود، خواسته شد در جلسات مربوط به چگونگی و نشر کتاب " ایران عناصر سرنوشت " که تبلیغاتی برای رژیم پهلوی توسط پروفسور رولُف بنی انجام می گرفت شرکت کند. هرچند منافع شغلی و مادی زیادی دربرداشت لیکن چون با روحیات ایشان سازگاری نداشت امتناع کرد و به استناد سرپیچی از اوامر اعلی حضرت و ... حکم اخراج ایشان از مقام مافوق خواسته شد. معاون دانشجویی و آموزشی دانشگاه و برخی از استادان از دکتر صافی حمایت کردند و مقدر شد ایشان به تدریس و پژوهش روی آورد. دکتر از ایام انقلاب و از سرپرستی رایزنی فرهنگی و مرکز تحقیقات فارسی ایران در راولپندی و اسلام آباد پاکستان و مسائل روابط بین الملل و از زندگی خود، داستانهای زیادی به خاطر دارد.

مشاغل و سمتهای مورد تصدی :
- کارشناس تحقیقات و انتشارات دانشگاه تهران و مدیر مجله دانشکده نشریه مرکزی دانشگاه
- رئیس اداره خدمات کتابداری و مشاور کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران
- سردبیر مجله کتابداری- دیپلمات فرهنگی ایران در پاکستان
- مشاور معاونت روابط بین المللی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مسئول دبیرخانه اجرایی گسترش زبان فارسی و ایران شناسی
- عضو شورای انتشارات دانشگاه تهران و شورای مجلات علمی این دانشگاه، عضو کمیته تحقیقات علمی و کمیته علمی کتابخانه ها.

فعالیتهای آموزشی :
قاسم صافی در دانشگاه های تهران، علامه طباطبایی و مراکز تربیت معلم در دوره های کارشناسی و تحصیلات تکمیلی در رشته های علوم انسانی و کتابداری حدود 15 هزار ساعت تدریس کرده است. وی مدتی نیز استاد افتخاری دانشگاه های جی سی و پنجاب لاهور پاکستان در دوره تحصیلات تکمیلی و مدرس دوره بازآموزی زبان فارسی در دهلی بوده است.

عناوین دروس آموزشی ارائه شده توسط قاسم صافی:
تاریخ ادبیات ایران و جهان ، زبان و ادبیات فارسی، آشنایی با متون فارسی نمایشی، آیین نگارش و گزارش نویسی، مرجع شناسی و شیوه تحقیق، روش تحقیق و تدوین پایان نامه، روش ها و تکنیک برنامه ریزی آموزشی ، کلیات روش تدریس، کلیات کتابداری.

مراکزی که فرد از بانیان آن به شمار می آید :
قاسم صافی دبیرخانه شورای اجرایی گسترش زبان فارسی در معاونت روابط بین الملل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را بنا نهاد.

سایر فعالیتها و برنامه های روزمره :
قاسم صافی در کنار تدریس به تألیف کتاب و مقاله و مطالعه پیرامون رشته تخصصی خود می پردازد. ایشان همچنین در نگارش و اجرای برنامه های فرهنگی در سیما و ویرایش انتشارات دانشگاهی همکاری کرده است. نویسندگی و اجرای برنامه های آیینه اندیشه، هنر و اندیشه و هفت گنبد در سیما از فعالیت های اوست.

آرا و گرایشهای خاص :
- اعتقادات و گرایشات قاسم صافی به شرح زیر است:
- تأکید بر تسامح و تساهل و مذاکره و تبادل نظر در نظام کاری و اجرایی و ارتباطات جهانی
- ارزش نهادن به مبانی عرفان و شخصیت های عرفانی و ناقدان مصلح اجتماعی و ترویج اصول اخلاقی
- اعتقاد به حاکمیت قانون در نظام سیاسی و اداری با معیار قرار دادن حق در امور نه صرفاً توجه به نظر مقامات یا شخصیت اشخاص
- بکارگیری متخصص ترین، مجرب ترین و با تقوی ترین نیروی انسانی هر ارگان در رأس ادارات مربوط به آن
- احترام به شهروندان و صیانت از آنها در مسیر صداقت پیشگی، مردم نیازاری و عدالت گستری، نظارت و هدایت در عملکرد کارکنان و مسئولین و شناسایی ریشه های انحراف و برطرف کردن بسترهای وقوع جرم به جای - برخورد تهدیدآمیز و ناگهانی. چگونگی عرضه

آثار :
قاسم صافی دارای 25 کتاب تألیفی و بیش از 50 مقاله و گزارش علمی است. برخی از آثار وی عبارتند از:
1. آیین نگارش و ویرایش ویژگی اثر : تألیف، نشر ویرایش،1384.
2. از چاپخانه تا کتابخانه( مراحل کتاب نویسی- چاپ سپاری- کتابداری و کتابخوانی). ویژگی اثر : تألیف، دانشگاه تهران، 1378 ، چاپ نهم، ویراست دوم ، 1384.
3. بهار ادب(تاریخ زبان و ادب فارسی در شبه قاره هند و پاکستان) ویژگی اثر : تألیف، دانشگاه تهران، 1382.
4. تحقیقی در زمینه کاربرد فراغت دانشجویان ویژگی اثر : تألیف، دانشگاه تهران، 1364
5. رساله معارف( دربیان کیفیت توجه اتم با احوال و آثار صدر الدین قونوی) ویژگی اثر : تألیف، حسینیه ارشاد، 1378
6. روش تالیف و نقد و اصلاح ویژگی اثر : تألیف، نشر مؤلف ، 1364
7. سرزمین و مردم پاکستان ویژگی اثر : تألیف، حسینیه ارشاد? 1378
8. سفرنامه پاکستان ویژگی اثر : تالیف,کلمه ,1366
9. سفرنامه سند (از کراچی تا شهر خاموشان) ویژگی اثر : تالیف,انتشارات دانشگاه تهران ,1385
10. عکسهای قدیمی از رجال – مناظر- بناها و محیط اجتماعی ایران ویژگی اثر : تألیف، دانشگاه تهران، 1374، چاپ پنجم 1384
11. فهرست نسخه های خطی کتابخانه سندالوجی ویژگی اثر : تألیف، دانشگاه جی سی ، 1386
12. قلمرو اندیشه جلال آل احمد ویژگی اثر : تالیف,دانشگاه تهران ,1364
13. کارت پستالهای تاریخی ایران ویژگی اثر : تألیف، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368
14. گفتگو با ایرانشناسان و استادان ادب فارسی ویژگی اثر : تألیف، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1370
15. گلزار ادب (تاریخ زبان و ادبیات فارسی در شبه قاره هند و پاکستان) ویژگی اثر : تألیف، زیرچاپ
16. گنجینه خطی وهنری تالپوران ویژگی اثر : تألیف، مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1383
17. مجموعه گفتارهایی درباره چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران ویژگی اثر : تألیف، دانشگاه تهران، 1357
18. مرجع شناسی عمومی فارسی وعربی ویژگی اثر : ، انتشارات سپهر سخن و چاپار ، 1385، ویراست دوم،1386
19. مقدمات روشهای مطالعه و پژوهش ویژگی اثر : تألیف، نشر ویرایش،1379.چاپ یازدهم، ویراست دوم، 1387
20. نامه ها ونوشته های محمد جلال الدین طباطبایی زواره ای اردستانی باشرح احوال وآثار و محیط اجتماعی او ویژگی اثر : تالیف، دانشگاه تهران، 1374.