عسکری پاشایی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14

عسكري پاشايي سال ۱۳۱۸ در شهر ساري به دنيا آمده است. دوران ابتدايي و دبيرستان را در زادگاهش - ساري - گذراند، در سال ۱۳۳۸ وارد دانشسراي عالي تهران شد و در آنجا مشغول به تحصيل در رشته فلسفه و علوم تربيتي شد. در سال ۱۳۴۱ فارغ التحصيل شد. گفتن و نوشتن از آثار و ترجمه هاي ع. پاشايي كاري بس سخت است. ترجمه هاي متنوع و بسيار خوانده اش خوانندگان را برآن مي دارد كه ديگر اثرهايش را با دقت بيشتري بخوانند. حضور او به عنوان مترجمي توانا در تاريخ ادبيات ايران به ثبت خواهد رسيد. باشد كه از او در سالهاي بعد ترجمه هاي ديگري ببينيم.گروه : علوم انسانيرشته : علوم تربيتياوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : عسكري پاشايي در دامان مادري غمخوار و پدري مهربان. او آخرين فرزند خانواده بود و در كنار دو برادر و يك خواهر با آرامش يك خانواده حقيقي ايراني رشد كرد و همين آرامش را مي توان در آثارش نيز ديد و به وضوح دريافت كرد.تحصيلات رسمي و حرفه اي : عسكري پاشايي دوران ابتدايي و دبيرستان را در زادگاهش - ساري - گذراند، در سال ۱۳۳۸ وارد دانشسراي عالي تهران شد و در آنجا مشغول به تحصيل در رشته فلسفه و علوم تربيتي شد. در سال ۱۳۴۱ فارغ التحصيل شدخاطرات و وقايع تحصيل : در آن دوره براي مقطع كارشناسي پايان نامه اي در نظر نمي گرفتند اما بايد مقاله اي تهيه مي كردند، عسكري پاشايي نيز به پيشنهاد دكتر هومن مقاله اي درباره آيين بودا - كه بسيار مورد علاقه اش بود و در طي سه سال دانشسرا مشغول به خواندن آن بود - نوشت و بعدها در حدود ۱۰ كتاب در همين زمينه از پاشايي به صورت تأليف و ترجمه به جامعه ادبي و هنر دوست عرضه شده كه اين كتاب ها در نوع خود كتاب هاي كامل و خوبي هستند و براي كساني كه به اين آيين علاقه مندند يا تحقيق و پژوهشي در اين زمينه دارند بسيار ارزشمند است.استادان و مربيان : پاشايي در دانشسراي عالي دكتر هومن را تنها استاد خود مي داند.فعاليتهاي آموزشي : عسكري پاشايي بعد از آن به مدت يازده سال در شهر ساري مشغول به تدريس در دبيرستان هاي ساري بود اما بعد از مشكلاتي كه ساواك برايش به وجود آورد ديگر ممنوع التدريس و از نظر اداري به تهران تبعيد شد و همين امر سبب شد كه بعد از آن تمام وقت خود را صرف نويسندگي، ترجمه و ويراستاري بكندچگونگي عرضه آثار : در زمينه كتاب شناسي پاشايي بايد آثار عسكري پاشايي را به سه سمت ويرايش، ترجمه و تأليف تقسيم كرد؛ ابتدا ترجمه هاي او كه خود چند زمينه دارد: ۱- درزمينه آيين بودا ۲ - ذن، از آيين بودا ۳- هند ۴ - چين ۵ - ژاپن ۶ - سرخ پوستان ۷- شعر هند و جهان. در زمينه آيين بودا آثار پاشايي مانند فرهنگي است كه براي ورود به دنياي بودا هر يك از آن تأليفات و ترجمه ها مي تواند گامي مؤثر محسوب شوند دراين زمينه مي توان به كتاب هاي زير اشاره كرد: «بودا»، «هينه يانه - از تاريخ آيين بودا» و ... و در بخش ديگر آثار ترجمه پاشايي در زمينه ذن از آيين بودا نيز مي توان به : «ذن چيست؟»، «روش ذن»، «ذن در هنر كمان گيري» و ... اشاره كرد در زمينه ژاپن نيز مي توان به كتاب هايي؛ «هايكو شعر ژاپني»، «صد هايكوي مشهور»، «لاك پوك زنجره»، «تاريخ فرهنگ ژاپن»، «جان ژاپني» و «ژاپن: روح گريزان» اشاره كرد. . يكي از جنبه هاي تحقيقي پاشايي بررسي آثار شاملو است. در زمينه شعر شاملو كتاب هاي «از زخم قلب...»، «انگشت و ماه» و «نام همه شعرهاي تو» (دوجلد) حاصل پژوهش هاي ع. پاشايي است. آثار :«چيق مقدس ويژگي اثر : ترجمه، درزمينه سرخ پوستان2 آشوكا و تمدن هند ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه هند3 آيين بودا ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه آيين بودا4 از زخم قلب ويژگي اثر : : «از زخم قلب...» گزينه اي از شعرها و خوانش شعر احمد شاملو - شاعر معاصر - است كه شامل شعر و زبان، خوانش شعر، پديده شناسي و نمونه هايي از خوانش شعرهاي از زخم قلب آمال جان، از زخم قلب ...، مرگ نازلي، تقابل گفتن و خاموشي، ماهي، ماهي يقين ميلاد، باغ خيال هاي اسطوره اي و دردآگاهي، هنوز در فكر آن كلاغم، بررسي لحن در هنوز در فكر آن كلاغم، خاطره، زنجير مسخ آوازهاي درد و نمونه اشعار. در پيشگفتار اين كتاب مي خوانيم: «هر خواننده آغازگر شعر بي گمان و به ناگزير در راه خواندن شعر پرسش هايي دارد كه راه را با آنها آغاز مي كند، پرسش هايي از اين گونه: چرا شعر مي گويند؟ چرا زبان شعر اين همه با زبان آشناي معمولي فرق دارد؟ و... براي پاسخ دادن به اين پرسش ها است كه اين كتاب نوشته شده است. هم در دو گفتار شعر و زبان و خوانش شعر. در سراسر كتاب مي كوشيم به اين پرسش ها پاسخ دهيم، آن هم در عمل، نه به طور نظري. خوانش شعر در اين كتاب به معني درك روح و فرم شعر است و براي رسيدن به اين مقصود راه پرسش از خود و سعي در پاسخ به آن پرسش ها را در پيش گرفته ايم و در اين راه يك شيوه ثابت را در نظر نداشته ايم. 5 انگشت و ماه ويژگي اثر : : كتاب «انگشت و ماه» از ديگر آثار تأليفي ع. پاشايي محسوب مي شود كه در راستاي تحقيقات او پيرامون خوانش اشعار شاملو صورت گرفته است. اين كتاب خوانش نه شعر را در برمي گيرد كه نخست در سوئد با عنوان فرعي نظاره هشت شعر شاملو - چاپ شده بود اما پاشايي تصميم به بازخواني مجدد مي كند و با دستكاري در برخي فصل ها و رعايت شيوه جديد تر كتابت و نكات تازه به خوانش نه شعر مرگ ناصري، هنوز در فكر آن كلاغم، ترانه آبي، باران، صبح، رستاخيز سلاخي مي گريست، شبانه اقدام كرده است. اين اثر در واقع نظاره اي در نه شعر شاملو است همراه با يكي دو مقاله، پس نمي تواند شناخت شاملوي شاعر باشد و درواقع مي تواند شرايطي را فراهم آورد كه خواننده علاقه مند شود تا ديگر آثار شاملو را مورد مطالعه قرار دهد.6 بودا ويژگي اثر : «بودا» از جمله آثار ترجمه در زمينه بودا است كه راه گشاي ورود به انديشه بودا است. اين كتاب متن هايي است كه از كتاب بسيار كهن بودايي از مجموعه معروف به سه سبد يا به اصطلاح بوداشناسان اروپايي، كانون پالي، درباره بودا، آيين او و انجمن كهن رهروان بودايي فراهم آورده و از زبان انگليسي به فارسي برگردانده شده است. اين كتاب درواقع گزارش تاريخي آيين بودا نيست. در اين كتاب كه به دو بخش تقسيم شده در بخش اول دفتر اول: آيين، دفتر دوم: زندگي بودا و دفتر سوم انجمن رهروان آشنا مي شويم و در بخش دوم؛ متن هاي بودايي، نمونه هايي از كانون پالي، انجمن رهروان در كانون پالي را مشاهده مي كنيم. 7 بي دلي در ذن ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا8 بيداري ايمان در ماهايانه ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه آيين بودا9 تاريخ فرهنگ ژاپن ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ژاپن10 تاريخ فلسفه چين ويژگي اثر : تاريخ فلسفه چين باستان، چوجاي و وينبرگ جاي نيز يكي ديگر از آثار ترجمه پاشايي در زمينه چين است. اين كتاب راهنماي ساده و خواندني در حوزه مجذوب كننده ولي پيچيده است، براي آناني كه با فلسفه آشنا نيستند. در اين كتاب ابتدا گزارش كوتاه زندگي هر فيلسوف آورده شده است دوم بحثي درباره تعليم هاي او با تأكيد مهمترين ويژگي آن. سوم بررسي تأثيرهاي اجتماعي و سياسي مؤثر در او و جهان نگري او در آخر مقايسه او با فيلسوفان بزرگ ديگر - تا ببينيم كه فرزانگان گوناگون كه با آنها رقيب بوده اند چگونه در همان حال مكمل يكديگر نيز بوده اند و چگونه انديشه ها و نوشته هاي گذشتگان و يكديگر را به كار مي برند و در پايان برآورد تأثير فيلسوف مورد بحث در شكفته شدن انديشه چيني. مترجم كتاب اظهار مي دارد: فلسفه چيني آميزه اي از (مفهوم هاي) ايده آليستي و واقع بينانه، اخلاقي ولي متافيزيكي است اين تا حدي از تماس ميان دو دستگاه بزرگ انديشه چيني، دبستان دائو، دبستان كنفوسيوسي، پيدا شده است اگر برآن باشيد كه فلسفه چيني را بفهميد بايد اين روح تركيب را در انديشه داشته باشيد. 11 جان ژاپني ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ژاپن12 دائو رابطه ها ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه چين13 دائو؛ راهي براي تفكر ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه چين14 دعوت به تمرين ذن ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا15 ذن چيست ويژگي اثر : «ذن چيست؟» كتابي است كه راهگشاي ورود به دنياي ذن است. در پيشگفتار اين كتاب مي خوانيم: «با جناب احمد شاملو كتابي درباره هايكو - كه قسمتي شعر كوتاه ژاپني است - آماده مي كنيم از آنجا كه هايكو سرشار از انديشه ها و جهان نگري بودايي ذن است، خواننده براي فهميدن اين شعرهاي كوتاه - و نيز به طور كلي فهم هنرهاي ژاپني و چيني - لازم است كه به طور كلي با ذن آشنا شود. از اين رو اين كتاب فراهم آمد تا روزني باشد گشوده به بخش بنيادي جهان نگري چينيان و ژاپنيان ذن كه به چيني چن خوانده مي شود - در طي قرن ها به آرامي در راه و رسم زندگاني چيني و ژاپني چنان عميق ريشه دوانده است كه اكنون بي آشنايي به آن آگاهي به فرهنگ اين دو ملت كاري ناممكن است.» پاشايي در بيان «ذن چيست» زباني ساده وقابل فهم را انتخاب كرده است و كوشيده كه از بيان فني ذن دور شود تا طيف وسيع تري بتوانند از اين كتاب استفاده كنند. در اين كتاب با مطالبي چون از هند به چين - ذن منطق گريز - ذن چيست؟ - ساتوري يا ندانستگي - شناسايي شهوري - يگانگي با طبيعت - كو - آن - ذندو و راه و رسم رهروي نظر كلي به فرهنگ هنري ژاپن - مراحل كمال معني ده تصوير گاو و گاوچران و در پايان فهرست نام ها و مفهوم ها روبرو مي شويم. 16 ذن در هنر كمان گيري ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا17 ذن در هنر گل آرايي ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا18 ذن و فرهنگ ژاپني ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا19 راه آيين ويژگي اثر : «راه آيين» نيز از سري كتاب هاي نگاه معاصر درباره بودا است كه با همت پاشايي ترجمه و تأليف شده است. اين كتابها از متن بسيار معروف بودايي است.20 راه بودا ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه آيين بودا21 روش ذن ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا22 ژاپن: روح گريزان ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ژاپن23 سخن بودا ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه آيين بودا24 صدهايكوي مشهور ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ژاپن25 فراسوي فرزانگي ويژگي اثر : «فراسوي فرزانگي» نيز از سري كتابهاي آيين بودايي است كه درواقع عرفان بودا را به تصوير كشيده است. اين كتاب پژوهشي است در كهن ترين سوتره ها يا سوره هاي عرفاني بودايي هند كه به سوره هاي پركيا پارميتا كه به كمال فراشناخت معروف است اين سوره ها هسته و نورانديشه هاي بنيادي مهايانه را در خود دارند و مادر مكاتبي چون ذن به شمار مي آيند.26 كليدهاي ذن ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ذن، از آيين بودا27 گوزن سياه سخن مي گويد ويژگي اثر : ترجمه، درزمينه سرخ پوستان28 لاك پوك زنجره ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه ژاپن29 ماه نو و مرغان آواره ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه هند30 نام همه شعرهاي تو ويژگي اثر : در زمينه احمد شاملو31 نگارگري و معماري بودايي بودايي ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه آيين بودا32 نيلوفر عشق ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه هند33 هايكو، شعر ژايني با همكاري احمد شاملو ويژگي اثر : هايكو، شعر ژاپني، از آغاز تا امروز» نيز عنوان ديگري از تأليفات ع. پاشايي است كه با همكاري احمد شاملو انجام شده است. در اين كتاب سعي برآن آمده مخاطب بيش از هر چيز با فرهنگ ژاپني و حساسيت هاي شعري مردم ژاپن آشنا شود. در مقدمه مؤلف مي خوانيم: هايكو به دو معني است. مثلاً وقتي مي گوييم هايكو داراي چنين و چنان صفات است منظور ما همان شعرهاي هفده هجايي است كه امروزه گاهي كمتر از هفده هجاهم دارد. معناي دوم آن اشاره است به گرايش يا حالت شاعرانه جان شاعران هايكو سرا كه اين خود راه زندگي آنهاست، طريقت آنها است. ذن، از نظر پيوندش با شعر، با مفهوم آغازين ماناي پلي نزيايي همانند است.34 هستي بي كوشش ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه هند35 هند و همسايگانش ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه هند36 هندوئيسم ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه هند37 هينه يا نه ويژگي اثر : ترجمه، در زمينه آيين بودا