کمال میرطیبی

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14

سيد كمال ميرطيبي در سال ۱۳۳۲ در اراك به دنيا آمده است. سيد كمال نوجوان، ابتدا نزد استاد ابوطالب، با هنر منبت آشنا مي شود و با ‏روحيه جست وجوگري و كنجكاوي آثار ديگران را نيز مورد كنكاش و مداقه قرار مي دهد، تا آنجا كه در ۲۰ سالگي دست توانايي در منبت مي يابد ‏و بر همين اساس است كه با تأييد استادان آن زمان در همين سن و سال به استخدام كارگاه هنرهاي سنتي وزارت فرهنگ و هنر وقت در ‏مي آيد. سيد كمال ميرطيبي است.هنرمندي كه افزون بر پرداخت قدمايي به هنر منبت كاري و حفظ اصالتها و ويژگيهاي كهن اين هنر، با تكيه بر ‏دانش امروزي، عرصه تحقيق و پژوهش در اين هنر را نيز دنبال كرده و بويژه درحوزه شناخت چوب و كاركردهاي انواع آن در هنر خويش صاحب ‏ديدگاه و نظر است. وي داراي مدرك دكتراي افتخاري چوب است. ‏گروه : هنررشته : منبت كارگرايش : منبت كارياوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : منطقه اراك و فراهان از ديرباز مهدهنرهاي سنتي ايران بوده و بسياري از بزرگان هنر اين سرزمين خاستگاه فراهاني داشته اند. بويژه در حوزه ‏هنر رسمي ايراني كه با ماهيت هنر ملي پيوند دارد، اين منطقه هنرمنداني همچون خاندان فراهاني در موسيقي و بسياري ديگر را در دامان ‏خويش پرورانده است.ميرطيبي در چنين محيطي از كودكي به هنر كنده كاري روي چوب علاقه مند شده و اين علاقه را در هنر ريشه دار و اصيل ‏منبت كاري دنبال كرده است.‏تحصيلات رسمي و حرفه اي : آشنايي با هنر منبت از كودكي و يادگيري اين هنر نزد استاد ابوطالب و نيز براساس تحقيقات وسيعي كه در انواع چوب براي ساخت آثار فاخري ‏در هنر منبت داشته، دكتراي افتخاري چوب دريافت كرده است.‏ همچنين او در سال ۱۳۷۳ موفق به دريافت نشان درجه يك هنري از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي شده است. خاطرات و وقايع تحصيل : استخدام مير طيبي جوان در كاراه معرق و منبت در سن 20 سالگي. سابقه فعاليت كارگاه معرق ومنبت به سال ۱۳۰۹ مي رسد. در ابتدا ‏سرپرستي كارگاه را استاد احمد امامي به عهده داشت. پس از او اساتيد ديگري همچون علي امامي، آقايان ويزايي، گودرزي و عطا الله حاج ‏غلامعلي سرپرستي كارگاه را به عهده داشتند و در طول اين مدت آثار بر جسته و چشمگيري در كارگاه ساخته شد كه در نمايشگاه هاي ‏مختلف به نمايش درآمد.اين موج توجه به هنرهاي سنتي تا ۲۰ سالگي كمال ميرطيبي نيز ادامه داشت و اسباب استخدام او وديگر جوانان ‏مستعد در ساير شاخه هاي هنرهاي سنتي ايران، براساس اين موج توجه، فراهم شد.‏استادان و مربيان : از استادان وي ميتوان به استاد ابوطالب اشاره كرد.‏ مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : سيد كمال ميرطيبي از سال ۱۳۷۰ به سرپرستي كارگاه منبت سازمان ميراث فرهنگي منصوب شد و در اين سال ها موقعيت كارگاه را در امتداد ‏راه و مسير استادان گذشته با جديت پيگيري كرد و خلق آثار با ارزشي در اين كارگاه را موجب شد.ميرطيبي در كنار تدريس و كار منبت، از حضور ‏در مجامع و همايشها و مسابقات اين رشته از هنرهاي سنتي نيز غافل نمانده و در بسياري از مسابقات هنري اين رشته داور بوده است. در ‏نخستين جشنواره هنرهاي سنتي جوانان او در كنار استادان ارجمند و آزموده و چند نفر ديگر، از داوران مسابقه بود.‏فعاليتهاي آموزشي : در طول اين سال ها ميرطيبي علاوه بر خلق آثار فراواني در هنر منبت كاري، به تدريس اين رشته هنري نيز پرداخته و هنرجويان و هنرمندان ‏فراواني در اين حوزه تربيت كرده است.‏ ميرطيبي همچنين از اواخر دهه شصت به عنوان مدرس در مراكز آكادميك هنرهاي سنتي و صنايع دستي ايران مشغول به تدريس شده و در ‏دانشگاه هاي الزهرا(س)، سوره و دانشگاه كاشان و زاهدان، درس داده است.‏ آرا و گرايشهاي خاص : مير طيبي درباره هنر خويش نيز با مخاطبان ناآشنا به گفت و گو پرداخته است: «يكي از ظرايف صنايع دستي ايران كه چونان ديگر انواع اين ‏صنعت پر پيشينه تلفيق بليغي از هنر و حوصله محسوب مي شود و دست اندركاران آن از مواد اوليه اي ارزان و فراوان، محصولاتي گران بها با ‏ارزش هاي مصرفي و هنري فوق العاده بالا به وجود مي آورند، صنعت منبت كاري است، كه از گذشته هايي دور در ايران رواج داشته و با ‏وجود بي دوامي چوب در برابر عوامل جوي، در كاخ ها، صندوقچه روي مقابر، منابر مساجد و... آثاري از روزگاران قديم به جا مانده كه دليل ‏خوبي بر گستردگي اين هنر و رونق و رواجش در ايران است. ‏ منبت كاري هنري است مشتمل بر حكاكي و كنده كاري بر روي چوب بر اساس نقشه اي دقيق. چوبهاي منبت كاري شده هر كدام ‏نمونه خوبي از احساس، ادراك و انديشه پديد آورند گانش هستند. تاريخچه منبت كاري همانند بقيه هنرها و صنايعي كه بنيانگذار آن مردم ‏عادي بوده اند و در دامان جوامع پراكنده بشري متولد شده و رشد كرده، چندان روشن نيست و به درستي نمي توان گفت اين هنرصنعت ‏از چه زماني ابداع شده و رواج يافته. اما آنچه مسلم است چوب به عنوان فراوان ترين ماده اوليه موجود در طبيعت جزو نخستين موادي ‏است كه توجه بشر را به خود جلب كرده و براي ساخت و پرداخت انواع وسايل مصرفي و هنري مورد استفاده قرار گرفته است. بنا بر ‏اسناد و مدارك موجود منبت كاري در ايران متكي به سابقه اي بيش از هزار و پانصد سال است و حتي عده اي از محققان به صراحت اظهار ‏نظر كرده اند كه قبل از ظهور ساسانيان نيز منبت كاري در ايران رواج داشته است.» جوائز و نشانها : از ميرطيبي در اين سالها توسط نهادها و مراكز مختلفي نيز تجليل به عمل آمده و به عنوان هنرمند شاخص عرصه منبت كاري معرفي شده ‏است.از آن جمله تقدير از او در دانشگاه الزهرا(س) و سوره. همچنين او در سال ۱۳۷۳ موفق به دريافت نشان درجه يك هنري از وزارت فرهنگ و ‏ارشاد اسلامي شده است. درمراسم تجليل ازهنرمندان صنايع دستي استان مركزي نيز از ميرطيبي در كنار استادان بنامي چون فتحعلي واشقاني فراهاني، عزت الله ‏ابراهيمي، محمد فراهاني، مهدي ملك زاده، سيد مصطفي هجرتي، عبد الحسين اخوان ملايري، علي بصيرت نژادو مصطفي اخوان به ترتيب در ‏رشته هاي خوشنويسي، نقاشي بر روي فرش، نقاشي قهوه خانه، مشبك فلز، طراحي فرش، گليم گل برجسته، گچ بري سنتي ونگارگري ‏وتذهيب تجليل شد.‏ چگونگي عرضه آثار : ميرطيبي در اين سال ها علاوه بر همه فعاليت ها، در جهت معرفي و گسترش هنر منبت كاري نيز زحمت بسيار كشيده و بر اين بنا ‏نمايشگاه هاي متعددي در ساير كشورها از جمله در اسپانيا، ژاپن، آلمان، ايتاليا، كره جنوبي و پاكستان برپا كرده