اين اشتباه است اگر تصور كنيم كشورهاي از هم پاشيده در مقابل تجاوز خارجي مقاومت نمي‌كنند. بسياري از سربازاني كه اوباما اعلام كرد در سال 2010 از عراق خارج مي‌شوند به افغانستان اعزام خواهند شد كه طالبان هر روز در آن نيرومندتر و دولت مورد حمايت آمريكاي آن ضعيف‌تر مي‌شود. آمريكا از رسوايي در عراق چه درسي گرفته است؟
يك درس كه آمريكا نگرفته اين است كه در كشوري با حكومت فروپاشيده و ضعيف درگير جنگ نشود. بعضي‌ها تصور مي‌كنند اگر كشوري فروپاشيده، تهاجم خارجي به آن موجه است و با مقاومت چنداني مواجه نخواهد شد. اما بزرگترين فجايع سياست خارجي آمريكا در نسل گذشته در جاهايي بوده كه دولت سازمان يافته و درست و حسابي نداشته است.
 
در لبنان در سال 1983 دويست و چهل و دو نظامي آمريكا در بيروت كشته شدند، 10 سال بعد سومالي شاهد ناكامي آمريكايي‌ها بود و سپس آمريكايي‌ها با سرنگوني صدام اين كشور را اشغال كردند. جوامعي كه ساختار دولتي ضعيفي دارند روش‌هاي كاملا موثر و مرگباري براي دفاع از خود ابداع مي‌كنند. يك پزشك جراح اعصاب عراقي را به ياد دارم كه در سال 2003 كه با يك مسلسل مانع از غارت بيمارستان خود در بغداد شده بود،به من گفت: «آمريكايي‌ها بايد بدانند حتي صدام براي حكومت بر عراق مشكل داشت.» عراق هرگز مانند ديكتاتوري‌هاي اروپاي شرقي (در زمان كمونيسم) نبود. حتي در زمان صدام هر عراقي يك تفنگ داشت.اما مردم عراق براي رژيم صدام نمي‌جنگيدند بلكه براي قوم و عشيره و دين و مذهب خود مي‌جنگيدند. يك اشتباه آمريكايي‌ها اين بود كه خيال مي‌كردند به صرف نفرت دو فرقه مذهبي از يكديگر، ملي‌گرايي در عراق قدرت چنداني ندارد.
 
اين باورنادرست كه مرحله‌اي از جنگ با پيروزي خاتمه يافته است مفسران آمريكايي را به اين اشتباه انداخته كه آمريكا مي‌تواند 50 هزار سرباز خود را بدون هيچ اعتراضي از طرف مردم عراق در اين كشور باقي بگذارد. اين كار با نتيجه مذاكرات طولاني و بسيار دشوار سال 2008 دولت آمريكا با عراق نيز مغايرت دارد.
 
بزرگترين منبع اشتباه براي آمريكايي‌ها در عراق اين بود كه آرام شدن نسبي اوضاع را به حساب اقدامات خود گذاشتند: اين كه شورش سني‌ها عليه آمريكايي‌ها كه در نيمه دوم سال 2007 آرام گرفت به دليل افزايش 30 هزار نفري نيروهاي آمريكا با شيوه‌هاي تهاجمي‌تر و وحشيانه‌تر آنها بود. در حالي كه علت واقعي كاهش خشونت‌ها پيروزي شيعيان بر سني‌ها در جنگ داخلي شديد عراق، واكنش آنان به القاعده و آتش‌بس اعلام شده به وسيله ارتش المهدي (مقتدا صدر) بود. اگر مداخله آمريكا در عراق چيزي را ثابت كرد اين بود كه آمريكايي‌ها هرگز قدرت شكل دادن دلخواه خود به محيط سياسي و نظامي را نداشتند. البته هنوز مدام كتاب هايي درباره عراق به وسيله آمريكايي‌ها نوشته مي‌شود كه در آنها وانمود مي‌شود هر اتفاقي در عراق به خواست آمريكايي‌ها و با فشار دكمه‌اي در واشنگتن انجام مي‌شود. اين برداشت نادرست براي اين تبليغ و تقويت مي‌شود كه بگويند افزايش نيروها در عراق موثر بود و همين وضع مي‌تواند در افغانستان تكرار شود