باراك اوباما رئيس‌جمهور امريكا در اولين ديدار خود با پاپ بنديكت شانزدهم با استقبال گرم واتيكان مواجه شد. به نظر مي‌رسد سران واتيكان نسبت به كليساهاي امريكا تمايل بيشتري براي برقراري ارتباط با اوباما دارند. كليساهاي كاتوليك امريكا بر سر پاره‌اي موضوعات حاد اجتماعي مانند سقط جنين و سلول‌هاي بنيادين با اوباما اختلاف دارند. به طور مثال دعوت از اوباما براي سخنراني در دانشگاه نتردام اعتراض بسياري از كشيش‌هاي محافظه‌كار را برانگيخت. حال سؤال اين است كه دليل رويكرد تازه واتيكان به اوباما چيست؟
تفاوت‌ در فرهنگ‌هاي كاتوليك
جان «آلن جي آر» كارشناس روزنامه نشنال كاتوليك ديپورتر مي‌گويد: تفاوت ميان فرهنگ كاتوليك‌ها در اروپا و امريكا موجب اتخاذ سياست‌هاي متفاوت دو سوي آتلانتيك در قبال باراك اوباما شده است. باور وي بر اين است كه ديدار اوباما و پاپ كه براي نخستين بار صورت مي‌گرفت بيشتر حول محور مسائل مورد مناقشه غرب و واتيكان مي‌چرخيد. در واقع پاپ اذعان داشت كه او با نظر كشيش‌هاي امريكايي درباره موضع اوباما نسبت به مناقشه‌هاي شديد اجتماعي مثل سقط جنين و تكثير سلول‌هاي بنيادين موافق است. رهبران كاتوليك امريكا معتقدند اتخاذ سياست نامناسب درباره اين مسائل مي‌تواند آينده اوباما را به چالش كشاند. بنابر باور كارشناسان اين اختلاف ديدگاه ناشي از تفاوت فرهنگ‌هاي كاتوليك در دو سوي آتلانتيك مي‌شود. افكار عمومي ايالات متحده حساسيت‌هاي زيادي نسبت به قوانين اجتماعي و اخلاقيات نشان مي‌دهد اما واقعيت اين است كه سياست‌هاي اخلاقي به جاي اين‌كه در معرض رأي مردم قرار گيرد توسط دادگاه عالي امريكا به تصويب رسيده است. به همين دليل دوستان كاتوليك پاپ از نقض امور اخلاقي توسط برخي نهادهاي حكومت آزرده‌اند. در انتخابات اخير رياست جمهوري امريكا برخي از اين رهبران كاتوليك معتقد بودند كه رأي دادن به اوباما گناه بزرگي است. به اين دليل كه ديدگاه‌هاي اجتماعي اوباما در قبال مسائل مناقشه‌انگيزي مثل سقط جنين با اعتقادات آنها مطابقت نداشت.
بسياري از كاتوليك‌هاي امريكا امروزه با اين نظر كليساي كاتوليك امريكا موافق هستند و به همين دليل استقبال گرم واتيكان از اوباما تعجب آنها را برانگيخت، واتيكان قرن‌ها با سياستمداران و رهبراني مواجه بوده است كه در مورد مسائل ريشه‌اي با آنان اختلاف داشته است. شايد واتيكان بيشتر از كاتوليك‌هاي امريكا اين را بداند كه سياست همواره به عنوان يك هنر محسوب شده است. هنري در ممكن كردن غيرممكن‌ها و گفت‌وگو و سازش با كساني كه با آنها اختلافات اساسي وجود دارد. ديپلمات‌هاي واتيكان مي‌گويند مصالحه‌جويي مذهب مسيحيت با سياست در مغرب زمين بدان معنا نيست كه واتيكان در برابر قوانين اخلاقي بي‌تفاوت و سهل‌انگار است، بلكه به نظر واتيكان در مورد اوباما همانند شادلمان سياست تك‌محوري پاسخگو نيست. (شادلمان يكي از پادشاهان روم كه در سال 800 ميلادي بر تخت نشست براي كليسا احترام زيادي قائل بود) اما از محورهاي اختلاف در مناسبات واتيكان و سياستمداران غرب كه بگذريم، به نظر مي‌آيد اشتراك نظرهايي در اين راستا نمايان شده است. كاتلين كاوني پروفسورحقوق در مؤسسه جان مور في دانشگاه نتردام با وجود اين‌كه پاپ با سياست‌هاي اجتماعي و بيولوژيكي اوباما مخالف است، در مورد بسياري از مسائل با وي هم عقيده است. اين موضوع را مي‌توان به راحتي با مقايسه بخشنامه پاپ در مورد مسائل اجتماعي با عنوان «حقيقت عشق» و سخنراني اوباما در جشن فارغ‌التحصيلي دانشگاه نتردام دريافت. در واقع هر دوي آنها افق مشتركي را ترسيم كرده‌اند. آنها به ظاهر نگران وضع بشريت در ميان جهاني‌سازي هستند. آنها مي‌خواهند پرچمدار حل مشكلاتي از قبيل بحران اقتصادي، گرم شدن زمين و عدم امنيت غذايي باشند در حالي‌كه به رسميت شناختن شرافت انساني بدين معنا نيست كه ما مشكلات مهم بشري را بدون دخيل كردن آنها حل و فصل كنيم.
برخلاف همصدايي كه واتيكان و كاخ سفيد در توجيه استقبال گرم پاپ از اوباما اظهار كردند، كالين كارول كامپل از كارشناسان امور واتيكان معتقد است كه اين خوشامدگويي چندان هم اثربخش نيست. به گفته وي با توجه به اختلافات اوباما با مقامات كليساي كاتوليك امريكا، وي گمان مي‌كرد كه اين ديدار مهر تأييد بر سياست‌هاي وي باشد ولي در واقع چنين نشد. واضح است كه پاپ بنديكت شانزدهم هيچگاه فرصت ملاقات با يكي از رهبران سياسي جهان را در واتيكان از دست نمي‌داد. چنان‌كه وي در گذشته نيز چنين استقبالي از ديگر رهبران ايالات متحده انجام داده است. به طور مثال پاپ سه بار جورج بوش، رئيس‌جمهور سابق امريكا را به گرمي به حضور پذيرفت. پس قطعاً پاپ به دنبال مصالحه ميان منافع مشترك واتيكان و ايالات متحده است. اما طبق گفته كامپل اختلاف آراي كليسا با اوباما بر سر مسائلي اخلاقي از سقط جنين و تكثير سلول‌هاي بنيادين تا ساختارشكني‌هاي او بسيار اساسي‌تر از اختلافات او با جورج بوش است. رهبريت واتيكان پيش از اين‌كه به اين سمت انتخاب شده در نامه‌اي به كاردينال تئودورمك كاريك به دفاع از حق زندگي انسان پرداخت و از آن به عنوان يك اصل اخلاقي غيرقابل چشم‌پوشي براي كليسا نام برد.
پاپ همچنين در ديدار اخير خود با اوباما بخشنامه‌اي به وي داد كه گفته مي‌شود عصاره‌اي از نگراني كشيشان و كاردينال‌ها است و بر حق زندگي افراد تأكيد كرده است. لذا ملاقات پاپ و اوباما نمي‌تواند شكاف عميقي كه ميان آنها بر سر اين‌گونه مسائل وجود دارد را از بين ببرد.
 
 

/1001/

منتظر اخبار ، انتقاد و پيشنهادات شما هستيم :
news@rasekhoon.net