پرسش :
قرآن چه معيارهايي را براي گزينش مديران و كاركنان حكومت اسلامي معرفي ميكند؟
پاسخ :
در سه سوره قرآن مجيد به سه گونه معيار براى سه گونه پذيرش مسؤوليّت اشاره شده است.
در سورة بقره درداستان «طالوت و جالوت» و انتخاب طالوت به عنوان فرماندهى بنى اسرائيل به وسيلة پيامبر آن زمان، «اشموئيل) براى پيكار با «جالوت» كه سلطان جبّار آن زمان بود، روى دو ويژگى مهم، يعنى گستردگى علم و جسم تكيه شده است آنجا كه مىفرمايد
«انَّ الله اصطفاه عليكم وزاده بسطةً فى العلم و الجسم و الله يؤتى ملكه من يشاء و الله واسعٌ عليمٌ(1) خداوند او را بر شما برگزيده و به او توانائى جسمانى و علمى بخشيده و خداوند حكومت را به هر كس بخواهد (شايسته ببيند) مىبخشد و احسان خداوند وسيع است و (از لياقت افراد براى منصب ها) آگاه است».
روشن است كه قدرت جسمانى و فكرى دو شرط اساسى براى پيكار با دشمن سرسخت است.
2 در سورة يوسف به هنگامى كه پيشنهاد سرپرستى خزانه دارى مصر از سوى يوسف مطرح شد، او روى امانت و آگاهى خويش تكيه كرده و مىگويد: «اجعلنى على خزائن الارض انّى حفيظٌ عليمٌ»(2) مرا سرپرست خزائن سرزمين (مصر) قرار ده، كه نگهدارنده و آگاهم».
قابل توجه اين كه، در معيارهاى قرآنى در هر مورد روى صفاتى متناسب با همان پست و مقام تكيه شده است).
در مورد فرماندهان روى عنوان «زادَهُ بَسْطَهً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ». در مورد كاركنان روى عنوان «القَوِىُّ الامينُ» در مورد حافظان مديريّت و بيت المال روى عنوان «حَفيظٌ عَليمٌ»
3 در داستان موسى و شعيب به هنگامى كه يكى از دختران شعيب پيشنهاد انتخاب موسى را براى سرپرستى اموال خانواده شعيب و چوپانى گوسفندان مىدهد، روى «قوّت» و «امانت» او تكيه مىكند و مىگويد: «يا أبت استاجره انَّ خير من استاجرت القوىُّ الامين(3) پدرم او را استخدام كن زيرا بهترين كسى را كه مىتوانى استخدام كنى آن كس است كه قوى و امين باشد (و او همين مرد است)».
پىنوشت
(1) بقره/ 247
(2) يوسف/ 55
(3) قصص/ 36
مديريت و فرماندهى در اسلام، حضرت آيت الله العظمى مكارم شيرازى
در سه سوره قرآن مجيد به سه گونه معيار براى سه گونه پذيرش مسؤوليّت اشاره شده است.
در سورة بقره درداستان «طالوت و جالوت» و انتخاب طالوت به عنوان فرماندهى بنى اسرائيل به وسيلة پيامبر آن زمان، «اشموئيل) براى پيكار با «جالوت» كه سلطان جبّار آن زمان بود، روى دو ويژگى مهم، يعنى گستردگى علم و جسم تكيه شده است آنجا كه مىفرمايد
«انَّ الله اصطفاه عليكم وزاده بسطةً فى العلم و الجسم و الله يؤتى ملكه من يشاء و الله واسعٌ عليمٌ(1) خداوند او را بر شما برگزيده و به او توانائى جسمانى و علمى بخشيده و خداوند حكومت را به هر كس بخواهد (شايسته ببيند) مىبخشد و احسان خداوند وسيع است و (از لياقت افراد براى منصب ها) آگاه است».
روشن است كه قدرت جسمانى و فكرى دو شرط اساسى براى پيكار با دشمن سرسخت است.
2 در سورة يوسف به هنگامى كه پيشنهاد سرپرستى خزانه دارى مصر از سوى يوسف مطرح شد، او روى امانت و آگاهى خويش تكيه كرده و مىگويد: «اجعلنى على خزائن الارض انّى حفيظٌ عليمٌ»(2) مرا سرپرست خزائن سرزمين (مصر) قرار ده، كه نگهدارنده و آگاهم».
قابل توجه اين كه، در معيارهاى قرآنى در هر مورد روى صفاتى متناسب با همان پست و مقام تكيه شده است).
در مورد فرماندهان روى عنوان «زادَهُ بَسْطَهً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ». در مورد كاركنان روى عنوان «القَوِىُّ الامينُ» در مورد حافظان مديريّت و بيت المال روى عنوان «حَفيظٌ عَليمٌ»
3 در داستان موسى و شعيب به هنگامى كه يكى از دختران شعيب پيشنهاد انتخاب موسى را براى سرپرستى اموال خانواده شعيب و چوپانى گوسفندان مىدهد، روى «قوّت» و «امانت» او تكيه مىكند و مىگويد: «يا أبت استاجره انَّ خير من استاجرت القوىُّ الامين(3) پدرم او را استخدام كن زيرا بهترين كسى را كه مىتوانى استخدام كنى آن كس است كه قوى و امين باشد (و او همين مرد است)».
پىنوشت
(1) بقره/ 247
(2) يوسف/ 55
(3) قصص/ 36
مديريت و فرماندهى در اسلام، حضرت آيت الله العظمى مكارم شيرازى
