درمان بیماری‌های مغزی

كسانی كه دچار بیماری‌های مغزی شده‌اند، بهتر است هر روز صبح، ظهر و شب به جای چای، 3 تا 5 گرم گل بابونه‌ی شیرازی را مثل چای دم كرده، بعد صاف و شیرین كنند و آب آن را بنوشند یا بعد از هر غذا یك فنجان نوشابه‌ی كومبوچا بنوشند.

تقویت مخ

اگر می‌خواهید مخ را تقویت كنید سیب درختی یا آب سیب، بِه شیرین و رسیده و خام یا آب آن، شیر گاو، عرق بهار نارنج، هم چنین فندق بیشتر مصرف كنید و بعد از هر غذا یك فنجان نوشابه‌ی كومبوچا بنوشید.

سرسام

اگر كسی بر اثر غلبه‌ی خون، دچار سرسام گشته، اول باید حجامت كند و خون كم كند، بعد 200 گرم عناب را در یك لیتر آب بجوشاند تا آب آن به نصف رسد بعد آن آب را صاف كرده و 100 گرم قند در آن انداخته، مجدداً بجوشاند تا قوام آید. در طول روز به مرور قاشق قاشق میل كند طوری كه مصرف آن از صبح تا شب طول بكشد.
• آب سیب درختی صاف كرده، آب كدوی صاف كرده و آب گشنیز تازه صاف كرده را با گلاب مخلوط كنید و در طول روز گاه به گاه در بینی بالا كشد.
• سركه، روغن گل سرخ و گلاب را مخلوط كرده و روزی سه بار بر سر بمالد و روزی یك بار آلو و تمرهندی از هركدام مقداری با یكدیگر بجوشاند و آب آن را با فشار صاف و بنوشد. و فلوس و تخم خیار را نیم كوب كرده و بجوشاند و با آب صاف كرده‌ی آن تنقیه نماید.
• اگر سرسام همراه با بی خوابی بود، 300 گرم تخم خشخاش را بجوشاند، بعد آب صاف كرده‌ی آن را مجدداً با مقداری شكر بجوشاند تا قوام آید و به نسبت سن از یك تا چهار قاشق غذاخوری از آن را، ‌به مرور در طول روز میل كند و بین هر دو غذای روزانه یك فنجان از مخلوط عرق بید و گلاب بنوشد و به عنوان غذا گاهی با جو، ماش نیم كوب، اسفناج و كدو، سوپ بپزد، بعد روغن بادام شیرین به آن بیفزاید و میل كند.
اگر بیمار غذا نمی‌خورد، در صورتی كه آب یونجه به او خورانده شود نافع است.
ضمناً بو كردن روغن كدو هم چنین مالیدن آن در بینی مفید خواهد بود.

صرع یا غش

بیماری صرع یا غش، به علت‌های مختلف مانند ضربه و یا فشارهای وارده به مغز و عوامل دیگری از قبیل تومورها یا ناراحتی انتقالی اندام‌ها و غیره به وجود می‌آید و انواع مختلف دارد كه دو نوع آن از همه مهم‌تر است: 1-صرع نوزادان 2-صرع بزرگسالان كه صرع بزرگ نام دارد و هریك دارای اهمیت مخصوص به خود است. به طور كلی در این بیماری «پرهیز» بیشتر مورد توجه بوده و به درمان بیماری كمك خواهد كرد، زیرا ناپرهیزی باعث تجدید حملات صرعی و تشدید بیماری می‌گردد. بیمار صرعی باید از خوردن خوراكی‌های ترش (ترشی‌جات)، میوه‌های ترش، لبنیات، گوشت مرغابی، گوشت ماهی، گوشت حیوانات عظیم الجثه (بزرگ) مانند گوشت شتر و گاو، غذاهای چرب، دنبه، روغن حیوانی، كره، خامه، سرشیر همچنین باقلا، عدس، فلفل و خردل خودداری كند.
هم چنین باید از خوردن آب سرد، نوشیدنی‌های یخ كرده، رفتن در استخر آب سرد یا دوش گرفتن با آب سرد،‌ زیاد در حمام ماندن، بی خوابی شب، كارهای سخت و سنگین، مطالعه و كارهای فكری زیاد، پرخوری، گریه، خشم و غضب، ناراحتی و عصبانیت، غم و اندوه، آواز بلند (زور به صدا آوردن) یا فریاد زدن، در معرض رعد و برق آسمانی قرار گرفتن، موتورسواری یا سوار شدن بر اسب یا وسایل تندرویی كه زمین را در زیر پای خود ببیند، جماع بیش از حد، حضور در مكان‌های بسیار سرد یا بسیار گرم، رفتن در ارتفاعات، شركت در مجالس عزا، رفتن در قبرستان‌ها، نگاه كردن به نورهای شدید هم چنین اشیاء گردان یا سریع الحركت، بوی گوگرد و قیر و قطران، كنار عبور آب راه رفتن و نگاه كردن به آب روان، دود اشیاء بد بو پرهیز كند. كسی كه به این بیماری مبتلا شده است نباید فوراً بعد از خوردن غذا و با معده‌ی سنگین بخوابد. خوابیدن این افراد باید حتماً 1 تا 3 ساعت پس از صرف غذا باشد.
ضمناً بوییدن پودینه یا دارچین یا زیره یا انیسون به طور همه روزه و خوردن آن‌ها با غذاهای روزانه نافع می‌باشد. نوشیدن كومبوچا در صورتی كه تازه باشد و ترش نشده باشد بعد از هر غذا یك فنجان مفید است. ولی كومبوچا به طبع بعضی افراد سازگاری ندارد كه پس از امتحان در خوردن مشخص خواهد شد.
به عنوان درمان پرهای پیاز عنصل خشك یا پوست‌های پیاز عنصل و قاریون از هركدام 10 گرم. صمغ انجدان، زرآوند مدحرج، قردمانا و عاقرقرها از هر كدام 20 گرم. سیسالیوس و استوخدوس هندی از هركدام 40 گرم همه را بسیار نرم بسایید و بعد با یك كیلو عسل بدون موم مخلوط كنید و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن میل كنید.
• پوست هلیله‌ی كابلی و پوست هلیله‌ی زرد، استوخدوس هندی، عودالصلیب و عاقرقرها را به نسبت مساوی مخلوط و نرم بسایید و هر روز كمی از آن را روی غذای روزانه بپاشید و بخورید.
• عودالصلیب و عاقرقرها از هركدام 10 گرم. صبر زرد، شهم حنظل، مستكی، قاریقون و سكبینج از هر كدام 5 گرم. سقمونیا شش نخود، همه را مخلوط و نرم بكوبید و با كمی گلاب خمیر كنید بعد قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه‌ی یك نخود بسازید، سپس آن‌ها را در آفتاب و یا كنار بخاری خشك كنید و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه 2 عدد میل كنید.
• عاقرقرها، استوخدوس هندی و سیسالیوس از هركدام 10 گرم. قاریقون 20 گرم، قردمانا، صمغ انجدان، زرآوند مدهرج، عود بلیسان و حب بلیسان از هركدام 15 گرم، همه را مخلوط و نرم بسایید بعد با كمی عسل بدون موم تركیب كرده و به صورت خمیر سفتی درآورده و قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه یك عدد نخود بسازید و در یخچال نگهداری كنید. هر روز صبح، ظهر و شب هر بار 2 تا 3 عدد از آن را میل كنید.
• مقدار 120 گرم گل ریحان خشك شده را با 30 گرم تفاله‌ی لیموترش خشك یا مغزهای لیموعمانی (بدون هسته‌هایش)، 30 گرم سنبل الطیب، 15 گرم میخك و 15 گرم دارچین را كوبیده و در 2 لیتر عرق كشمش بریزید و درب ظرف را بسته تا 8 روز بماند و هر روز یك تا دو مرتبه آن را هم زده و زیر و رو كنید تا مخلوط شود. روز نهم آن را صاف كرده و در جای خنك مانند یخچال نگهداری كنید و روزی یك بار هر مرتبه یك قاشق از آن را در یك لیوان آب مخلوط كرده و بنوشید. یا 30 یا 40 قطره از آن را روی یك تكه قند بچكانید و بخورید.
• هر چند روز یك بار پس از تنقیه، یك مثقال جندبیداستر را بكوبید و با نبات كوبیده، مخلوط و بخورید.
• سنبل الطیب، لیموعمانی، گل گاوزبان را مخلوط و هر روز مقداری از آن را مانند چای دم كنید بعد آب آن را صاف و با نبات شیرین حل كرده و بنوشید.
• استوخدوس هندی، عودالصلیب، گل گاوزبان، رازیانه، بادرنجبویه، گل محمدی، گل بومادران، آویشن شیرازی، سنبل الطیب، ریشه‌ی اریسا و انیسون را به نسبت مساوی مخلوط و نیم كوب كنید، هر روز صبح ناشتا هر بار 2 قاشق از آن را بجوشانید بعد آب صاف كرده‌ی آن را با نبات شیرین كرده، بنوشید.
• عیارج فیقرا، افتیمون شامی، استوخدوس هندی، قاریقون، تربد سفید مجوف، پوست هلیله‌ی زرد، شهم حنظل، كتیرا و سقمونیا همه را مخلوط و بسیار نرم بسایید بعد با كمی آب مرطوب كنید و به صورت خمیر سفتی درآورید و قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه یك عدد نخود درست كنید، سپس در آفتاب یا كنار بخاری قرار داده تا خشك شود. هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد میل كنید.
• پنجاه گرم عاقرقرها را بسیار نرم بسایید و با 2 قاشق غذاخوری سركه و 250 گرم عسل بدون موم مخلوط كرده و هر روز یك قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.
• هر روز 20 تا 30 گرم ریشه‌ی پامچال را در یك لیتر آب 15 دقیقه بجوشانید و صاف كنید، سپس آب آن را با نبات یا عسل شیرین كرده، بنوشید.
• پودر عصاره‌ی شیرین بیان و پودر رازیانه را به نسبت مساوی مخلوط و به مدت 30 روز صبح، ظهر و شب قبل از هر غذا یك قاشق چای خوری از آن را با آب میل كنید.
• دار فلفل، قرنفل، سازج هندی، سنبل الطیب از هر كدام 5 گرم، زنجبیل، بسد، كهربا، مروارید، درونج، زرمباد و ابریشم سفته از هركدام 10 گرم، بهمن سرخ، ‌بهمن سفید از هركدام 20 گرم، همه را نرم بسایید بعد با مقداری عسل خمیر كنید. صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را میل فرمایید.
• زنجبیل، دارفلفل، دارچین، جوزهندی و میخك از هر كدام 10 گرم، مصطكی 20 گرم، صبر زرد 5 گرم همه را نرم بسایید بعد با 150 گرم پودر عصاره‌ی شیرین بیان مخلوط كرده، همه را با 500 گرم عسل تركیب كنید و صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را میل فرمایید.

صرع در مزاج‌های مختلف

صرع در بلغمی مزاج‌ها:

اگر مزاج شما رطوبتی باشد یعنی اخلاط بلغمی غلبه كرده باشد اول دفع بلغم كنید.
• به منظور درمان، شهم حنظل، تخم نیلوفر، عاقرقرها، عودالصلیب، مستكی رومی، كندر، انقوزه، سكبینج، مرمكی، مقل ازرق، صبر زرد، قاریقون، فرفیون، تربد، پوست هلیله‌ی زرد، سنامكی، گل محمدی، بادیان و ریشه ریوند چینی از هر كدام 10 گرم همه را مخلوط كرده و بسیار نرم بسایید. با كمی آب آن را مرطوب كنید تا به صورت خمیر سفتی درآید سپس با آن، قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه یك عدد نخود بسازید و در آفتاب یا كنار بخاری خشك كنید. هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد از آن میل شود.
• به مدت چند روز انیسون و رازیانه از هركدام 5 گرم و 10 گرم بادرنجبویه را با 5 عدد انجیر خشك مخلوط كرده، و بجوشانید. بعد 10 گرم گل قند در آب صاف كرده‌ی آن مخلوط كرده، و بخورید. پس از چند روز باز هم پوست هلیله‌ی زرد 25 گرم و پوست هلیله‌ی كابلی و استوخدوس هندی از هر كدام 15 گرم. بسبایج و ریشه اریسا از هركدام 10 گرم. گل محمدی، افتیمون، رازیانه و تربد از هركدام 5 گرم، همه را مخلوط كرده و نیم كوب كنید و بجوشانید. آب آن را صاف كرده، سپس 20 گرم گل قند در آبِ آن حل كرده، و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق از آن را میل كنید تا تمام شود.
• صبر زرد، تربد مجوف، قاریقون، تخم نیلوفر و شهم حنظل را به نسبت مساوی مخلوط و بسیار نرم بسایید. با كمی عسل آن را به صورت خمیر سفتی درآورده و قرص‌هایی به اندازه‌ی یك نخود و به شكل گلوله درست و در یخچال نگهدارید. هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد از آن را میل كنید. خربق سیاه، مرزنجوش، سیاه دانه و كندش همه را بسیار نرم بسایید و روزی یك مرتبه مقدار بسیار كمی از آن را به وسیله‌ی نی یا وسیله‌ای مشابه، در بینی بكشید.

صرع در سوداوی مزاج‌ها:

اگر مبتلا به صرع شده‌اید و ناشی از غلبه سودا باشد یعنی طبع شما سودایی باشد اول بدن را از سودا پاكسازی نمایید بعد به مدت هفت روز روزی یك بار شربت افتیمون بخورید. بعد از آن به مدت هفت روز بعد از هر غذا یك فنجان عرق گاوزبان بنوشید. پس از چهارده روز، هفت روز را هم روزی یك لیوان عرق بیدمشك و یك فنجان گلاب و 2 فنجان شربت قند و 10 گرم تخم ریحان كوهی كوبیده شده را مخلوط و میل كنید. ضمناً در طول درمان می‌توانید از شربت آلو و تمرهندی هم استفاده كنید.

صرع در دموی مزاج‌ها:

در صورتی كه مبتلا به صرع شده‌اید و دموی مزاج هستید اول فصد یا حجامت یا خون‌گیری كنید. هر روز شربت لیمو و یا شربت سكنجبین و یا آب انار شیرین و یا آب زرشك شیرین كرده با شكر بنوشید و صندل را ساییده و در گلاب مخلوط كرده، روزی چند مرتبه آن را بو كنید.

مغز و تقویت قوای آن

حمله:

كسانی كه دچار حمله می‌شوند باید یك قسمت آب نارنج یا پرتقال را با چهار قسمت آب مخلوط، روزی 6 تا 8 لیوان از آن را به تدریج در طول روز بنوشند.

خستگی فكری:

برای رفع خستگی فكری باید جندبیداستر، ثعلب، مخمر جو، دانه‌های اسفند، اسپرزه، بسفایج، افتیمون شامی، مغز ناخنك، انیسون، انقوزه، آویشن شیرازی، بابونه‌ی شیرازی، بادآورد، گل بنفشه، پودینه، رازیانه، جاو شیر خشك، شحم حنظل، گل خطمی، زعفران، شوید خشك، شنبلیله‌ی خشك، فلفل سیاه، قسط شیرین، تخم كاسنی، كنجد، گل بومادران، نخود، میعه سایله و مصطكی رومی را به نسبت مساوی مخلوط كرده، بعد نرم بسایید. هر صبح و عصر یك قاشق شربت خوری از آن را در دهان بریزید و همراه با آب یا آب میوه میل كنید و بعد از هر غذا یك فنجان نوشابه‌ی كومبوچا بنوشید.

تقویت فكر:

اگر خواستید افكار شما تغییر یابد و بتوانید بهتر و صحیح‌تر از قبل فكر كنید. پسته، فندق، بادام، گردو و كنجد را مخلوط با نبات بكوبید. هر روز صبح مقداری از آن را بخورید و از كرفس، قمری، پیاز و خیار بیشتر استفاده كنید.
• دارچین، زنجبیل، هلیله‌ی سیاه، شیطرج، فلفل سیاه، بابونه‌ی شیرازی و نخودالوند از هركدام 5 گرم، آمله‌ی مقشر، ثعلب و تخم‌های مغز میوه‌ی كاج از هر كدام 10 گرم. همه را نرم بسایید بعد با 20 گرم پودر نارگیل و یك كیلو مویز بی دانه‌ی كوبیده شده و یك كیلو عسل مخلوط كرده و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن میل شود.

تقویت هوش:

برای این كه هوش خود را تقویت كنید، اولاً باید از خوردن گوشت خوك، مشروبات الكلی، دخانیات، دود، گردوغبار، بخار غذا (در موقع پخت)، غذای دم خورده‌ی موش، سیب ترش و پنیر پرهیز كنید. ثانیاً از تماشا كردن جسد مسلول یا خواندن الواه قبرها و از راه رفتن یا نشستن بین دو زن پرهیز شود.
هم چنین به منظور تقویت هوش باید مغز دانه زبان گنجشك و سیاه دانه و پوست هلیله‌ی كابلی، زنجبیل و رازیانه از هركدام 20 گرم. نبات یا شكر 500 گرم، همه را مخلوط و بسیار نرم بسایید. هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را در دهان ریخته و بخورید.
• صد گرم مرزه‌ی خشك را با 200 گرم شكر مخلوط كرده، بسایید. هر شب، هنگام خواب یك قاشق غذاخوری از آن را در دهان ریخته بخورید و هر روز صبح ناشتا چهل عدد مویز، بدون هسته میل كنید.
• روزی یك مرتبه 7 گرم زنجبیل كوبیده را دم كنید و آبش را بنوشید. در وقت استراحت نیز یك قاشق روغن زنجبیل را با یك قاشق سركه‌ی انگور مخلوط كرده، و میل كنید. شب‌ها هم روغن پسته در بینی بچكانید و هر روز پسته یا انجیر بخورید.
• به مدت 12 روز خرمای سیاه بخورید. بدین ترتیب كه روز اول یك عدد، و روزی یك عدد به آن اضافه كنید تا به روز دوازده عدد برسد بعد شروع به كم كردن كنید یعنی روزی یك عدد كم كنید تا به روزی یك عدد برسد.
• گِل مختوم، طباشیر هندی، درونج، زرنباد، زعفران، پوست هلیله‌ی كابلی، ابریشم مقرض، صندل سفید، پوست بیرونی پسته، هیل قرابی، مروارید، عود، كهربا و بسد از هركدام 5 گرم، بهمن سرخ، بهمن سفید، گل گاوزبان، شاه تره، بادرنجبویه و كبابه‌ی چینی از هر كدام 10 گرم. قند یا شكر یا نبات 250 گرم همه را بسیار نرم بسایید. بعد با آب جوشانده‌ی طلا، آب جوشانده‌ی نقره، آب به، آب سیب درختی قرمز، آب انار شیرین و آب لیمو مخلوط كرده، و از مخلوط آن هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری میل شود.
• دارچین، ‌زنجبیل، هلیله‌ی سیاه، شیطرج، فلفل سیاه، بابونه‌ی شیرازی و نخود الوند از هركدام 5 گرم، آمله‌ی مقشر، ثعلب، تخم‌های مغز میوه‌ی كاج از هر كدام 10 گرم، همه را نرم بسایید بعد با 20 گرم پودر نارگیل و یك كیلو مویز بی دانه‌ی كوبیده شده و 1 كیلو عسل مخلوط كنید. هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن میل كنید.

ضعف حافظه:

اگر به ضعف حافظه دچار شده‌اید و میل دارید حافظه‌ی شما تقویت شود، خوراكی‌هایی كه در تقویت حافظه مؤثر است، بیشتر مصرف كنید مانند گلاب با قهوه‌ی ساییده شده، زنجبیل ساییده شده با عسل، مرزه، فلفل هندی، آقطی، مغز سر مرغ، مغز سر ماهی، پوست هلیله‌ی زرد، اگیر تركی، بلع نمودن دانه‌های اسفند سالم، زرده‌ی تخم مرغ، تخم كرفس، دم كرده‌ی كلپوره، نارگیل، بادام، گردو، پسته، كنجد بو داده، جو، والك، خرفه، ماش، باقلا چینی، لوبیا سبز، سیر، انجیر، چغندر، شلغم خام یا آب شلغم خام، نوشابه‌ی كومبوچا.
ضمناً هر روز صبح ناشتا می‌توانید یك قاشق چای خوری دارچین را بسایید و خشك در دهان بریزید و بخورید یا 3 گرم دارچین را 20 دقیقه دم كنید و آب آن را مانند چای مصرف كنید.
• انجیر خشك، پسته، بادام و قند را مخلوط كرده، و بكوبید. هر روز مقداری از آن را بخورید و در وقت استراحت روغن پسته در بینی بچكانید.
• دارچین، زنجبیل، هلیله‌ی سیاه، شیطرنج، فلفل سیاه، بابونه‌ی شیرازی و نخود الوند از هركدام 5 گرم، آمله مقشر، ثعلب و تخم مغز میوه‌ی كاج از هر كدام 10 گرم همه را نرم بسایید بعد با 20 گرم پودر نارگیل و 1 كیلو مویز بی دانه‌ی كوبیده شده و یك كیلو عسل مخلوط كنید و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.

تقویت حافظه:

اگر به ضعف حافظه دچار شده‌اید و میل دارید حافظه‌ی شما تقویت شود، خوراکی‌هایی که در تقویت حافظه مؤثر است، بیشتر مصرف کنید مانند: قهوه‌ی ساییده شده مخلوط در گلاب، زنجبیل ساییده شده با عسل، مرزه فلفل هندی، آقطی، مغز سر مرغ، مغز سر ماهی، پوست هلیله‌ی زرد، اگیر ترکی، بلع نمودن دانه‌های اسفند سالم، زرده‌ی تخم‌مرغ، تخم کرفس، دم کرده‌ی کلپوره، نارگیل، بادام، گردو، پسته، کنجد بوداده، جو، والک، خرفه، ماش، باقلا چینی، لوبیا سبز، سیر، انجیر، چغندر، شلغم خام یا آب شلغم خام، نوشابه‌ی کومباچا.
ضمناً هر روز صبح ناشتا می‌توانید یک قاشق چای‌خوری دارچین ساییده شده را خشک در دهان بریزد و بخورید یا 3 گرم دارچین را 20 دقیقه دم کرده و آب آن را مانند چای مصرف کنید.
• انجیر خشک، پسته، بادام و قند را مخلوط بکوبید. هر روز مقداری از آن را بخورید و در وقت استراحت روغن پسته در بینی بچکانید.
• دارچین، زنجبیل، هلیله‌ی سیاه، شیطرج، فلفل سیاه، بابونه‌ی شیرازی و نخود الوند از هر کدام 5 گرم، آمله مقشر، ثعلب و تخم مغز میوه‌ی کاج از هر کدام 10 گرم همه را نرم بسایید بعد با 20 گرم پودر نارگیل و 1 کیلو مویز بی‌دانه‌ی کوبیده شده و یک کیلو عسل مخلوط کنید و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یک قاشق شربت‌خوری از آن میل کنید.

كند ذهنی:

منطقه فهم در ثلث میانی ناحیه گیجگاهی واقع شده است كه ممكن است گاهی به بیماری مبتلا شود. این بیماری را كند ذهنی یا دیرفهمی یا (آفارمی) نامیده‌اند. این بیماری چه در طول زندگی و در سنین مختلف رخ داده باشد و چه ارثی باشد، باید خوراكی‌های گوناگون را كه در بهبود آن تأثیر دارد انتخاب نمود و بیشتر استفاده كرد. بدین جهت، تعدادی از خوراكی‌ها را به شما توصیه می‌كنیم كه در صورت مداومت در مصرف آن‌ها كند ذهنی به مرور برطرف گشته و با مصرف آن‌ها عقل، هوش و حافظه نیز تقویت می‌گردد كه عبارتند از آب پرتقال، آب لیمو، آب دم كرده‌ی مریم گلی، سركه، گلاب، پیاز، سیر، بادام پوست كنده، فندق، مغز گردو، ماش، جو، باقلا، كنجد، كشمش، مویز، انجیر، نوشابه كومبوچا، ماهی، میگو، مغز سرماهی، مغز سر مرغ، خیار، سیب درختی قرمز رنده شده با عسل، زنجبیل با عسل، آب دم كرده‌ی سنبل الطیب، والك، خرفه، كرفس، مرزه، گشنیز، چغندر، پودر چوب چینی با عسل، پوست هلیله زرد با نبات.

اختلال حواس:

برای درمان اختلال حواس از گلابی، به رسیده شیرینی، سیب درختی، لیمو، نشاسته گندم، برنج بو داده، شربت به لیمو، شربت یا عرق بهار نارنج، سوهان، چغندر، زعفران، آب غوره هم چنین آش آب غوره بیشتر استفاده كنید و مدت زیادی، هفته‌ای یك بار شب هنگام خواب 20 گرم گل قند بخورید. روزی یك بار گل گاوزبان را با كمی سنبل الطیب و یك عدد لیمو عمانی مخلوط كرده، و دم كنید بعد آب آن را صاف و شیرین كرده بنوشید.
• هر چند شب یك بار خراطین، تخم خیار، تخم كاسنی و تخم خرفه را بسیار نرم بسایید و با آب گرم خمیر كرده و بر مغز سر ضماد گذارید و بخوابید.

اختلال حواس همراه با عصبانیت:

به منظور درمان، هر روز صبح قبل از صرف صبحانه و عصر، آب گشنیز تازه را با آب لیمو شیرین و عرق كاسنی به طور مساوی مخلوط كرده و بنوشید.
• هر روز مقداری دانه‌های مصطكی را مثل آدامس بجوید و آب آن را فرو برید بعد از مدتی خود آن را هم بخورید.
• سر را بتراشید بعد دست و پای چند خرچنگ زنده را قطع كنید بعد شكمشان را پاره كرده و تا گرم است روی سر بگذارید و اجازه دهید مدتی بماند.
• 4 مثقال گل ختمی را با یك مثقال شیره‌ی خشخاش و مقداری آب غوره خمیر كرده و شب‌ها بر سر ببندید.
• شب‌ها كندر ساییده شده را با زرده‌ی تخم مرغ خمیر كرده و بر سر بمالید و بخوابید.

تقویت عقل:

تجربه ثابت كرده است كه عقل در تمام مراحل زندگی بشر نقش مهمی را بازی می‌كند و هركس عقلش بیشتر برسد در تمام مراحل مختلف زندگی، موفق‌تر از دیگران می‌باشد. هرچه عقل كمتر باشد بدبختی، فلاكت، سردرگمی، بیچارگی، شكست و ناامیدی افزایش می‌یابد. اگر میل دارید روز به روز بر عقل شما افزوده شود گاهی حجامت كنید و ریشه‌ی حلیل را با نبات بكوبید و بخورید، نوشابه كومبوچا بنوشید، سركه و روغن را گاهی یك قاشق میل كنید، آب شلغم را با عسل شیرین كرده و بنوشید. هر صبح ناشتا كمی كندر تلخ را بلع نمایید، مربای بالنگ بخورید، از به شیرین و رسیده، كرفس، خرفه و كدو نیز استفاده شود.
• دارچین، زنجبیل، هلیله‌ی سیاه، شیطرنج، فلفل سیاه، بابونه‌ی شیرازی و نخود الوند از هركدام 5 گرم. آمله مقشر و ثعلب و تخم‌های مغز میوه كاج از هركدام 10 گرم همه را نرم بسایید بعد با 20 گرم پودر نارگیل و 1 كیلو مویز بی دانه‌ی كوبیده شده و 1 كیلو عسل مخلوط كنید و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه 1 قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.

افزایش شعور:

زنجبیل، آمله‌ی مقشر، پوست هلیله‌ی زرد، پوست هلیله‌ی كابلی و هلیله‌ی سیاه از هركدام 10 گرم. شقاقل، بهمن سرخ، بهمن سفید، تودری سرخ و سفید از هركدام 20 گرم. مغز تخم زبان گنجشك 40 گرم همه را بسیار نرم بكوبید. كنجد، مغز بادام شیرین و مغز پسته خام از هركدام 200 گرم جداگانه نرم بكوبید بعد همه را با 1 كیلو عسل مخلوط و هر روز صبح، ظهر و شب هر بار 1 قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.

عصبانیت

هر انسانی اگر حلم، گذشت و اخلاق خوش داشته باشد دوست داشتنی‌تر می‌شود و بین مردم از احترام بیشتری برخوردار می‌گردد. در صورتی كه شخص عصبانی مزاج باشد غیر از این خواهد شد و زندگی را به كام خود و دیگران تلخ خواهد كرد و هیچ‌گاه از زندگی لذت نخواهد برد. لذا اگر شما متوجه شدید كه اخلاق خوش ندارید و عصبانی مزاج هستید كلم، كاهو، بادنجان، لوبیا، آب دم كرده‌ی تیول و هم‌چنین نوشیدن آب سرد برای شما مفید است. توصیه می‌شود هنگام عصبانیت، ابتدا صحنه را ترك كرده، دست و صورت و حتی سر را بشویید و یك لیوان آب خنك بنوشید تا اعصاب آرامی پیدا كنید.
• به عنوان درمان روزی سه بار آب خنك را در كف دست تمیز شده‌ی خود ریخته و در بینی استنشاق كنید. بعد به اندازه‌ی یك عدس انفیه را به وسیله‌ی نی یا شیء مشابه، در هر سوراخ بینی بكشید. و نیز آب لیمو، آب كرفس و آب هویج را مخلوط كرده و میل كنید.
• 10 گرم افسنطین، 50 گرم گل استوخدوس هندی و 100 گرم برگ خرفه را در یك لیتر آب 5 دقیقه بجوشانید بعد 20 دقیقه دم كنید. سپس صاف و شیرین كرده، هر صبح، ظهر و شب یك فنجان از آن بنوشید.
• زیره‌ی كرمانی و افتیمون شامی از هركدام 20 گرم. كرویا 10 گرم و زعفران 2 گرم همه را نرم بسایید و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را كفلمه كنید.

ترس و وحشت

در صورتی كه ترس و وحشت بر وجود شما مستولی گشته باید از خوردن هر نوع میوه‌ی كال و نارس به خصوص خربزه‌ی كوچك و كال خودداری كنید. بیشتر از خربزه‌ی كاملاً رسیده و بِه رسیده و شیرین استفاده كنید. (به طور كلی میوه‌های كال و نارس وحشت و ترس ایجاد می‌كند). طلای خالص 24 عیار بر سینه آویزان كنید و از تریاق استفاده شود. بدین طریق كه حب القار، زرآند مدرج، جنطیانای رومی و مرمكی از هركدام 10 گرم. افتیمون شامی 20 گرم همه را مخلوط كرده و بسیار نرم بسایید بعد با مقدار كمی عسلِ بدون موم آن‌ها را به صورت خمیر سفتی درآورده، سپس قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه‌ی یك نخود درست كنید و در مقداری آرد بریزید كه به یكدیگر نچسبند و در یخچال نگهدارید. هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك عدد میل كنید.
• طباشیر هندی، درونج، زرنباد، زعفران، پوست هلیله‌ی كابلی، ابریشم مقرض، صندل سفید و پوست بیرونی پسته، هیل قرابی، مروارید، عود، كهربا و بسد از هركدام 5 گرم، بهمن سرخ، ‌بهمن سفید، گل گاوزبان، شاه تره، بادرنجبویه و كبابه‌ی چینی از هركدام 10 گرم، قند یا شكر یا نبات 250 گرم همه را بسیار نرم بسایید بعد با آب جوشانده‌ی طلا، آب جوشانده‌ی نقره، آب به، آب سیب درختی قرمز، آب انار شیرین و آب لیمو مخلوط كرده، و هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری میل كنید.

وحشت شبانه

وحشت شبانه معمولاً در كودكان كمتر از پنج سال دیده می‌شود. چند ساعت بعد از این كه كودك به خواب فرو می‌رود ممكن است با ترس و وحشت از خواب بیدار شده به طوری كه به سختی بتوان او را آرام نمود. صبح كه كودك از خواب بیدار می‌شود معمولاً از اتفاقاتی كه در نیمه شب افتاده چیزی به خاطر نمی‌آورد. گرچه این مشكل ممكن است نگران كننده باشد اما مسئله مهمی نبوده و نیاز به درمان خاصی هم ندارد، اما پیشنهاد می‌شود شب هنگام از دادن غذاهای سنگین و بد هضم به كودك خودداری شود و كودك را نیم تا یك ساعت پس از صرف غذا بخوابانید.

غم و غصه

اگر فرد غمگینی هستید و زیاد غصه می‌خورید از به شیرین و رسیده، گلابی، رب انار، شربت ریحان كوهی، شیر گاو و هم چنین آب دم كرده‌ی تیول مصرف كنید و از داروهای تقویت قلب و اعصاب نیز استفاده كنید.
بهتر است خرفه، مسطكی رومی، سعد هندی، قرنفل، زرمباد، بسباسه، سنبل الطیب، زرنب، جوز بویا، آمله مقشر و قاقله‌ی كبار از هركدام 10 گرم مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید بعد با كمی عسل بدون موم آن‌ها را به صورت خمیر سفتی درآورده و قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه‌ی یك نخود بسازید و داخل مقداری آرد گندم ریخته كه به یكدیگر نچسبند بعد در یخچال نگهدارید. هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد از آن را میل كنید.
• زعفران 5 گرم، عود بلیسان، اگیرتركی، نارمشك، سعد كوفی، تخم كرفس، زرمباد، بادیان و فرنجمشك و برگ بو، از هركدام 20 گرم را با 500 گرم نبات ساییده شده مخلوط كرده، و روزی یك قاشق شربت خوری از آن بخورید. هم‌چنین 100 گرم گل، برگ و ساقه‌ی ریحان تازه یا 50 گرم خشك آن را در یك لیتر آب جوش دم كنید و بعد آن را صاف كرده، با عسل شیرین ساخته و بعد از هر غذا یك فنجان بنوشید.
• سعد كوفی، قرفه، جوز هندی، بسباسه، قرنفل و هیل قرابی از هركدام 10 گرم، آمله‌ی مقشر، مسطكی رومی، گل محمدی و سنبل الطیب از هركدام 20 گرم همه را مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید بعد با نیم كیلو عسل بدون موم مخلوط و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.
• طباشیرهندی، درونج، زرنباد، زعفران، پوست هلیله‌ی كابلی، ابریشم مقرض، صندل سفید، پوست بیرونی پسته، هیل قرابی، مروارید، عود، كهربا‌ و بسد از هركدام 5 گرم، بهمن سرخ، بهمن سفید، گل گاوزبان، شاه تره، بادرنجبویه و كبابه‌ی چینی از هركدام 10 گرم، قند یا شكر یا نبات 250 گرم همه را بسیار نرم بسایید، بعد با آب جوشانده‌ی طلا، آب جوشانده‌ی نقره، آب به، آب سیب درختی قرمز، آب انار شیرین و آب لیمو، مخلوط كرده و از مخلوط آن هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه 1 قاشق شربت خوری میل شود.

بی قیدی

خوردنی‌های مفید برای آن دو چیز است: 1-پیاز 2- شلغم، كه هرچه بیشتر به خوردن آن‌ها مداومت ورزید مفید و مؤثرتر خواهد بود.

حسادت

یكی از خصلت‌هایی كه در انسان وجود دارد این است كه هرچه دارد به آن قانع نمی‌گردد و مدام در فكر و تلاش است كه بهتر از آن یا بیشتر از آن را داشته باشد. از طرف دیگر در صورتی كه مشاهده كند كه فلانی از او بالاتر است یا بهتر می‌داند یا بهتر عمل می‌كند یا وضع بهتری دارد یا فلان چیز را دارد كه خودش ندارد به او و آنچه مشاهده نموده است غبطه می‌خورد. البته غبطه خوردن گاهی بد نیست چون ممكن است انسان را به تلاش و پیروی از بهترین بودن یا بهترین زندگی را داشتن بكشاند. ولی گاهی افراد تنگ نظر بوده و آنچه را كه خود از آن بی بهره هستند، بهره‌مندی از آن را برای دیگری نیز نمی‌پسندند و تحملش برای‌شان بسیار سخت و ناراحت كننده است و گاهی نیز تلاش می‌كنند تا او هم مانند خودشان از آن چیز بهره‌مند نشود یا آن را از دست بدهد. این مرام و كردار زشت و ناپسند را حسادت می‌نامند.
اگر شما در وجود خود حسادت را احساس كردید و به طور عادی نتوانستید بر آن غالب شوید و خود را راضی نگهدارید، خوب است كه روزی یك بار، هر بار یك قاشق غذاخوری مرزنجوش را مثل چای حدود 20 دقیقه دم كرده سپس آب آن را صاف و شیرین كنید و بنوشید. مصرف این دارو به طور مداوم در حل مشكل مؤثر خواهد بود.

كینه

در صورتی كه فردی، به نحوی از شخص یا اشخاصی رنجیده خاطر گردد كه نتواند از آن بگذرد و یا او را ببخشد، و نفرت او را در دل حبس كند و منتظر فرصتی در آینده باشد تا به طریقی عمل او را جبران نموده یا از او به خاطر گذشته انتقام بگیرد، این كردار ناپسند را كینه نامند.
به منظور این كه مرام و كرداری كه بر او غالب گشته است برطرف گردد،‌ می‌تواند روزی یك مرتبه و هر بار یك قاشق غذاخوری مرزنجوش را مثل چای حدود 20 دقیقه دم كرده، سپس، آب آن را، صاف و شیرین كرده و بنوشد. مداومت در مصرف این دارو مشكل را رفع خواهد كرد.

وسواس

اگر هرچه دست یا صورت یا بدن یا ظروف یا لباس و غیره را می‌شویید و پس از شستشو باز فكر می‌كنید هنوز هم تمیز نشده و احتیاج به شستشوی مجدد دارد یا هنگام آبكشی اعضای بدن یا لباس یا ظروف و غیره هرچه به آن آب می‌زنید فكر می‌كنید هنوز نجس یا كثیف است یا درب و دستگیره‌ی درب یا دیوار یا فرش یا اشیاء دیگر را هرچه پاك و تمیز می‌كنید، فكر می‌كنید هنوز احتیاج به تمیز كردن بیشتری دارد یا كاری را انجام می‌دهید و باز دلچسب شما نیست و آن را تكرار می‌كنید یا سخنی را به مرور تكرار می‌نمایید یا زیاد از حد معمول در انجام هر كاری دقت به خرج می‌دهید مثلاً شیر آب را پس از بستن باز هم فشار می‌آورید تا محكم‌تر بسته شود یا اگر خواستید پیچ وسیله‌ای را بپیچید یا درب یك بطری را ببندید آنقدر وسواس در محكم كردن آن نشان می‌دهید تا پیچ هرز شده یا درب بطری بشكند و از این قبیل كارها كه اگر ادامه دهم خواننده را خسته خواهد كرد باید بگویم كه شما دچار وسواس شده‌اید.
• به عنوان درمان 500 گرم مرزنجوش تهیه كرده و روزی یك مرتبه یك قاشق غذاخوری از آن را در یك و نیم لیوان آب بجوشانید تا آب آن به حد نصف برسد. بعد آب آن را صاف كرده با عسل شیرین كنید و بنوشید.
• بادرنجبویه، بهمن سرخ،‌ بهمن سفید، دارچین، درونج، سنبل الطیب، گل گاوزبان و گل محمدی از هر كدام 20 گرم همه را مخلوط كرده و با 250 گرم شكر بسیار نرم بسایید و هر صبح، ظهر و شب هر بار 1 قاشق شربت خوری از آن را در دهان ریخته با آب بخورید یا با آب سرد و شكر مخلوط كنید و میل فرمایید.
• طباشیر هندی، درونج، زرنباد، زعفران، پوست هلیله‌ی كابلی، ابریشم مقرض، صندل سفید، پوست بیرونی پسته، هیل قرابی، مروارید، عود، كهربا و بسد از هركدام5 گرم. بهمن سرخ، بهمن سفید، گل گاوزبان، شاه تره، بادرنجبویه و كبابه‌ی چینی از هركدام 10 گرم و قند یا شكر یا نبات 250 گرم همه را بسیار نرم بسایید بعد با جوشانده‌ی آب طلا، جوشانده‌ی آب نقره، آب به، آب سیب درختی قرمز، آب انار شیرین و آب لیمو مخلوط كرده هر روز صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری میل فرمایید.
• پودر عصاره‌ی شیرین بیان و پودر رازیانه را به نسبت مساوی مخلوط كرده، و به مدت 30 روز، قبل از هر غذا یك قاشق چای خوری از آن را در دهان بریزید و با كمی آب میل فرمایید.
• از داروهای تقویت اعصاب و ضد افسردگی استفاده كنید.

سكته‌ی مغزی

به تدریج كه سن انسان بالا می‌رود جریان خون در مغز كاهش می‌یابد؛ یعنی اكسیژن و غذای كمتری به سلول‌های مغز می‌رسد. هرگاه جریان خون در عروق مغز به عللی بسته شود سكته‌ی مغزی ایجاد می‌گردد كه در برخی موارد به از كار افتادن اعضای بدن منتهی شده و گاهی منجر به مرگ می‌شود.
سكته بیماری‌ای است كه چون اتفاق افتد در صورت رهایی از مرگ، حس و حركت نصف یا همه‌ی اندام‌های بدن انسان از دست می‌رود. (غیر از تنفس و ضربان قلب).
این بیماری اكثراً در اثر پاره شدن عروق مغزی و خون‌ریزی‌های داخل آن یا ورود لخته‌ی خون به درون عروق مغزی به وجود می‌آید. به جز سكته، ضربه‌ی وارده بر نقاط حساس، شكستگی جمجمه و یا مسمومیت‌ها نیز می‌تواند باعث بیهوشی و فلج گردند. بیشتر اوقات به خاطر بالا بودن فشار خون سكته ایجاد خواهد شد ولی در صورتی كه عوامل دیگری نیز باعث سكته شده باشد، باید در جستجوی علت و رفع آن كوشش كرد.
در مورد بیماران مبتلا به خون‌ریزی مغزی، حجامت و مصرف داروهای ضد یبوست (در صورت وجود یبوست)، كم كننده‌ی خون، پایین آورنده‌ی فشار خون و زیاد كننده‌ی ادرار، به درمان بیماری كمك شایان توجهی خواهد كرد.
• به عنوان درمان بهتر است اول حجامت كرده و خون كم كنید. بعد 75 گرم افتیمون شامی را در یك لیتر آب بجوشانید تا آب آن به ثلث برسد، سپس آن را صاف و با شكر قوام آورید و هر صبح و شب یك قاشق چای‌خوری به بیمار بخورانید، اگر لب‌های او كج شده است باید دایماً لب‌ها را به صورت غنچه كرده و فوت كند یا صوت بزند تا به مرور به حالت عادی بازگردد.
• میخك 5 گرم، كبابه‌ی چینی، مصطكی رومی، جوز هندی و افتیمون شامی از هركدام 10 گرم همه را با هم مخلوط كرده و بسیار نرم بسایید. بعد با 250 گرم مربای بالنگ مخلوط و خود بالنگ‌ها را نیز چرخ كرده و با مرباها مخلوط كرده و هر روز صبح، ظهر و عصر هر بار یك قاشق شربت خوری به بیمار بخورانید.
ضمناً داروی ضد یبوست و داروی ادرارآور و داروی ضد فشارخون نیز همراه با داروهای فوق، تجویز شود بدین منظور از دادن چربی‌جات، مغز حیوانات، كله پاچه، تودلی‌های حیوانات، گوشت گوسفند و گاو و شتر، مشروبات الكلی و مواد نشاسته‌ای به بیمار اجتناب كنید. او را از سرما، دودهای غلیظ، گازها، سروصدا، خبرهای بد و ناخوشایند دور نگهدارید.

لرزش بدن یا رعشه

لرزش بدن یا رعشه، حركتی است غیرارادی كه در اعضایی كه ارادی نامیده می‌شوند ایجاد می‌شود مثل حركت غیرارادی دست‌ها.
در بیمارانی كه مدتی از بیماری آن‌ها گذشته باشد یا كسانی كه بیش از حد به شهوت‌رانی بپردازند و كسانی كه بیشتر اوقات یا دایماً با شكم پُر شهوت‌رانی می‌كنند و در افرادی كه می‌ترسند و دایماً تحت استرس و هیجانات روحی بوده یا خجالتی هستند لرزش بدن یا رعشه به وجود می‌آید. لازم به ذكر است كه رعشه‌ای كه در سنین كهنسالی به وجود می‌آید و در طرف چپ بدن می‌باشد غیر از رعشه‌ی معمول بوده و تاكنون دانشمندان راه درمانی برای آن نیافته‌اند. امیدوارم در آینده نزدیك دانشمندان و اطبای محترم راه درمانی برای این بیماری نیز بیابند تا پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هایمان از این پس با چنین بیماری‌هایی دچار رنج نگردند.
همان طور كه شرح دادم رعشه علت‌های گوناگون دارد و در صورتی كه به علت یك بیماری به وجود آمده باشد، پس از این كه بیماری بهبود یافت، احتمالاً لرزش هم كاهش می‌یابد یا به طور كلی برطرف خواهد شد.
اگر بیماری در اثر شهوت‌رانی زیاد به وجود آمده باشد باید جماع را قطع كرد. خانم‌ها نیز باید از نزدیكی دوری كنند. چه مرد و چه زن باید خود را تقویت كرده یا از داروهای تقویت جنسی استفاده كنند. بدین منظور اگر رعشه ناشی از مشكلات عصبی بوده و به دنبال ناراحتی‌های روحی ایجاد شده باشد، باید به دلجویی و تسكین آلام بیمار كوشید و از داروهای تقویت اعصاب یا تقویت روحی استفاده كرد. اگر رعشه از وجود ضعف عمومی ایجاد شده باشد می‌توانید از ماءالاصول استفاده كنید.
ضمناً مصرف ایارج فیقرا، آب دم كرده‌ی استوخدوس هندی هم‌چنین شستشوی عضو با محلول گوگرد و یا با صابون گوگرد یا استحمام در آب چشمه‌های گوگرددار به درمان رعشه كمك خواهد كرد. لازم است بدانید كه برگ كلم، چغندر پخته و نوشابه كومبوچا برای درمان رعشه مفید است.
ضمناً می‌توانید هر روز استوخدوس، بادرنجبویه، مرزنجوش، مریم گلی، اگیر تركی از هركدام 5 گرم را با 1 گرم افتیمون شامی مخلوط و در یك لیتر آب بجوشانید تا آب آن به نصف رسد، سپس آب آن را صاف و شیرین كرده و آن مقدار را در سه نوبت صبح و ظهر و شب بنوشید.
• مرمكی، قرنفل، بسباسه، جدوار، عود هندی، خولنجان و هیل قرابی از هركدام 10 گرم. خلال نارنج، استوخدوس هندی، فرنجمشك و تخم شربتی از هر كدام 20 گرم. همه را بسیار نرم بكوبید بعد با 1 كیلو عسل بدون موم مخلوط كرده، و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.
• سكبینج، شهم حنظل، عاقرقرها و دارچین از هر كدام 10 گرم، عیارج فیقرا 40 گرم همه را مخلوط كرده و بسیار نرم بسایید، بعد با كمی عسل آن را به صورت خمیر سفتی درآورده و قرص‌هایی به اندازه‌ی یك عدد نخود و به شكل گلوله درست كنید و میان مقداری آرد گندم ریخته و در یخچال نگهدارید. هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد از آن را میل كنید، و روزی سه مرتبه هم یونجه‌ی تازه كوبیده را بر موضع ضماد كنید.
• بذر یونجه را بسیار نرم بسایید بعد در آب بجوشانید، پس از 10 تا 20 دقیقه جوشیدن، كه به اندازه‌ی نصف آب باقی ماند روغن زیتون را با ان مخلوط كرده و مجدداً روی حرارتی ملایم بجوشانید تا جایی كه آب آن تمام شده و روغن بماند. آن روغن را هر صبح،‌ظهر و شب بر موضع بمالید. در صورتی كه آفتاب وجود داشته باشد در آفتاب بنشینید تا موضع بسیار گرم شود و خوب عرق كنید. در صورتی كه آفتاب نبود می‌توانید كنار بخاری آن موضع را گرم كنید.
• پنجاه گرم اگیر تركی را بسیار نرم بكوبید بعد با مقداری عسل مخلوط كرده، و در جایی نسبتاً گرم نگهدارید و پس از مدتی ماندن، مصرف آن را شروع كنید. هر صبح، ظهر و شب بعد از غذا یك قاشق شربت خوری میل شود.

رعشه در مزاج‌های سرد:

كسانی كه دایماً آب سرد (آب یخ) و یا نوشیدنی‌های یخ كرده یا ناشتا آب سرد می‌نوشند و یا آب درمانی می‌كنند (كه در آن رژیم، آب زیاد مصرف شود) مبتلا به رعشه یا لرزش اندام می‌گردند. لذا لازم است همراه با مالیدن یونجه‌ی كوبیده شده به موضع، عود هندی 10 گرم، انیسون، رازیانه و مصطكی رومی از هركدام 20 گرم، همه را مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید. بعد با 500 گرم عسل مخلوط كرده هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری از آن را میل كنید.

تشنج

تشنج یا تحریكات عضلانی به صورت كشیدگی عضو، مانند كشیده شدن دست و پا و كرامپ و سفت شدن عضلات ظاهر می‌گردد و بسیار دردناك است. این تحریكات عضلانی دردناك به علت تحریك عصب متصل به عضله می‌باشد. این تشنجات دردناك، گاهی به صورت تیك عصبی ظاهر می‌شوند مانند تحریك عصب تری‌ژومو یا تیك‌های دردناك عضلانی دیگر. در تشنجات عضلانی نیز باید متوجه بیماری كزاز بود. و در صورت كشف این بیماری باید فوری به پزشك متخصص مراجعه نمود و تحت درمان قرار گرفت.
آب لیمو، آب انار، شلغم پخته، زیره و زعفران در غذاهای روزانه، ریحان یا نعناع تازه، عرق نعناع، آب جوشانده‌ی ریشه‌ی شیرین بیان یا عصاره‌ی شیرین بیان، آب دم كرده‌ی استوخدوس هندی، آب دم كرده‌ی آویشن كوهی، آب جوشانده‌ی اكلیل الملك، آب دم كرده‌ی بهار نارنج یا عرق بهار نارنج، عرق شیرین بیان، آب دم كرده‌ی استخدوس هندی، عرق استوخدوس هندی، عرق نعناع، هم‌چنین نوشیدن كومبوچا همگی برای تشنج مفید و مؤثر خواهند بود.
• برای درمان با داروهای گیاهی، 60 گرم برگ تیول برژیكی را در یك لیتر آب جوش 10 دقیقه دم كنید بعد آب آن را صاف كرده و با عسل شیرین كنید و در یخچال نگهدارید و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك فنجان از آن بنوشید.
• هر روز 10 گرم نعناع خشك را در یك لیتر آب بجوشانید تا آب آن به حدود نصف برسد سپس آب صاف كرده‌ی آن را سه قسمت نموده و در سه وعده یعنی صبح، ظهر و شب بعد از هر وعده غذا بنوشید.
• هر روز 25 گرم سوسنبر را در یك لیتر آب جوش دم كنید بعد آب صاف كرده‌ی آن را سه قسمت نموده و در سه نوبت روز بنوشید.
• هر شب 50 گرم میوه گل نسترن را نیم كوب كرده و در یك لیتر آب سرد بخیسانید و صبح در همان آب به مدت 5 دقیقه بجوشانید، بعد به مدت 15 دقیقه هم دم كنید، سپس آب آن را صاف نموده و به سه قسمت تقسیم كنید و صبح، ‌ظهر و شب هر مرتبه یك قسمت از آن را بنوشید و این كار را چند روز تكرار نمایید.
• هر روز یك فنجان آب پرتقال را با یك فنجان آب نارنج و 8 فنجان آب مخلوط نموده سپس حدود 30 گرم قند در آن حل كنید بعد سه قسمت نموده و صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قسمت از آن را بنوشید.
• هر روز 40 گرم گل شاه پسند طبی را در 1 لیتر آب 10 دقیقه بجوشانید بعد آن را صاف نموده و سه قسمت كنید و صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قسمت از آن را بنوشید.
• هر روز، نصف استكان سكنجبین را در یك لیوان شیر مخلوط كرده و بعد 3 گرم افتیمون شامی نرم شده را در آن تركیب كنید و صبح و شب آن را بنوشید.
• هر روز 100 گرم گل خشك بابونه را در روغن زیتون مخلوط نموده و در بن ماری به مدت حدود 2 ساعت بجوشانید بعد از آتش بردارید و بابونه‌ها را كه بدین طریق تهیه شده است در پارچه‌ای بریزید و آن را روی موضع قرار دهید.
• هر روز 20 گرم گل نرگس را در یك لیوان آب به مدت زیادی جوشانده و روی موضع ضماد كنید.
• روغن مرزنجوش را روزی سه مرتبه بر موضع بمالید.

تشنج در مزاج‌های بلغمی:

در اینجا تشنج به علت غلبه‌ی بلغم یعنی ازدیاد مواد بلغمی در مسیر اعصاب به وجود می‌آید و علایمی از قبیل سنگینی بدن در موقع حركت، كشیدگی پوست بدن، پر بودن نبض، حالت خواب آلودگی و بی حسی در بیمار ایجاد می‌شود.
• به عنوان درمان انزروت یا كنجیده و دانه‌ی اسفند و مقل ازرق و شهم حنظل و جاو شیر خشك و اوشق یا صمغ كما از هركدام 10 گرم و پوست هلیله‌ی زرد و تخم مورد از هر كدام 20 گرم و سكبینج 30 گرم همه را مخلوط نموده و بسیار نرم بسایید بعد همه را در مقداری گل قند عسلی مخلوط كرده، تا به صورت خمیر سفتی درآید سپس قرص‌هایی به شكل گلوله و به اندازه‌ی یك عدد نخود بسازید و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد از آن را میل نمایید.
• رنگ برگ و گل بومادران و استوخدوس هندی از هركدام 10 گرم و گل زوفا 15 گرم و مرزنجوش 20 گرم همه را مخلوط كرده، بجوشانید و بعد از این كه از آتش برداشتید 15 تا 20 گرم گوگرد زرد را در آن مخلوط كرده و روزی 2 تا 3 مرتبه عضو را مدتی در آن قرار داده و ملایم مالش دهید.
• جوز هندی و سنبل الطیب از هر كدام 5 گرم و استوخدوس هندی، تخم شربتی مرزنجوش یزدی از هر كدام 10 گرم همه را مخلوط كرده و بسیار نرم بكوبید بعد به سه قسمت مساوی تقسیم كرده و هر قسمت را یك شب با گلاب خمیر كنید و بر پوست سر ببندید و صبح با آب گرم بشویید.
• قسط تلخ و دانه‌های اسفند از هر كدام 10 گرم و مغز اكلیل كوهی 20 گرم و شوید خشك و گل بابونه‌ی شیرازی از هركدام 30 گرم مخلوط كرده و بجوشانید و عضو را در آن قرار دهید و در روز 3 مرتبه تكرار نمایید و ملایم مالش دهید.
• گل بابونه‌ی شیرازی و گل بنفشه و گل گاوزبان از هركدام 100 گرم مخلوط نموده و به هفت قسمت مساوی تقسیم كنید و هر روز یك قسمت از آن را بجوشانید و عضو را در طول روز سه مرتبه در آن قرار داده و ملایم مالش دهید و پس از بیرون آوردن، عضو را خشك كرده و سپس با روغن قسط یا روغن سداب ماساژ دهید.
• هر روز انیسون و شوید خشك و زیره از هر كدام 5 گرم مخلوط نموده بجوشانید بعد آب آن را صاف و شیرین كرده و به دو قسمت مساوی تقسیم كنید و صبح و عصر بنوشید.
• مرزنجوش یزدی و پودینه و مشك ترامشیع و استوخدوس هندی و برگ وسمه و كبابه‌ی چینی از هركدام به مقدار مساوی بجوشانید و بعد از آن كه از آتش برداشتید مقداری گوگرد زرد با آن مخلوط كرده، و روزی سه مرتبه آن را گرم كنید و عضو را در آن قرار دهید.
هم‌چنین می‌توانید پوست دنبه را گرم كرده و روی عضو ببندید. مالیدن روغن بومادران روزی سه مرتبه نیز مؤثر خواهد بود. می‌توان برگ وسمه و مرزنجوش و استوخدوس هندی از هركدام به مقدار مساوی را كوبیده و با كمی گلاب مرطوب كرده و در پارچه‌ای نازك ریخته و هنگام خوابیدن روی موضع قرار دهید و بخوابید و این عمل را هر شب تكرار نمایید. ضمناً مصرف ماءالاصول و گل قند عسلی و عیارج فیقرا و نوشابه كومبوچا در درمان این بیماری مؤثر خواهد بود.
طرز تهیه و مصرف ماء الاصول برای درمان تشنج در مورد كسانی كه بلغم بر مزاجشان غلبه كرده است یعنی طبعشان سرد و رطوبتی می‌باشد. عود بلیسان 5 گرم، ریشه اذخرمكی و بوزیدان از هركدام 10 گرم، دارچین قلم، جنطیانای رومی، حب القار، اسارون، ریشه‌ی كرفس و ریشه‌ی كبر از هركدام 15 گرم همه را نیم كوب كنید بعد 100 گرم دانه‌های مویز را به وسیله‌ی قیچی قطعه قطعه نموده و با 10 گرم رازیانه، 10 گرم زنیان و 10 گرم دانه‌های ریز اسفند همه را با داروهای دیگر مخلوط كرده و به 20 قسمت مساوی تقسیم كنید و هر شب یك قسمت را در یك و نیم لیوان آب بخیسانید و صبح در همان آب بجوشانید تا آب آن به حدود نصف برسد سپس آب آن را صاف و با عسل یا نبات شیرین كرده، بنوشید و تفاله‌ی آن را مجدداً در یك و نیم لیوان آب خیسانده و شب باز هم در همان آب بجوشانید و آب آن را صاف و با عسل یا نبات شیرین كرده و بنوشید.

تشنج در مزاج‌های دموی (پرخونی):

اول پاكسازی مزاج، دوم حجامت و خون‌گیری، سوم مصرف داروهای صاف كردن خون و نوشیدن شربت سعد كوفی و نوشابه كومبوچا لازم است و پس از آن باید به درمان با داروهای دیگر پرداخت.
• به عنوان درمان میخك، بسفایج، قاریقون، زنجبیل، سورنجان، برگ وسمه، سنامكی از هركدام 5گرم، سعد كوفی، رازیانه، مرزنجوش، استوخدوس هندی، بادرنجبویه از هركدام 10 گرم همه را مخلوط كرده و بسیار نرم بسایید و بعد با 500 گرم عسل مخلوط كنید و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری میل نمایید. ضمناً در مدت درمان از خوراكی‌هایی كه سبك و طبیعت آن خنك است بیشتر استفاده كنید.

تشنج در مزاج‌های صفراوی:

برای رفع صفرا سكنجبین، تمر هندی و آب انار مفید می‌باشد، ضمناً با جو، كدو، گوشت مرغ، گشنیز و گرد غوره آش بپزید و بخورید در درمان مؤثر خواهد بود.

تشنج در مزاج‌های سوداوی:

برای درمان آن باید داروهای ضد غلبه سودا مصرف نمود. ضمناً مصرف نوشابه كومبوچا مؤثر خواهد بود.

فلج یا استرخاء

فلج یا استرخاء آن است كه حركت یكی از اعضای بدن ناقص شده، و یا از بین برود. گاهی عضو دارای حس بوده ولی حركت وجود ندارد. این بیماری به نوع گرفتاری عضو بستگی دارد كه دو علت دارد؛ محیطی و مركزی. اگر محیطی باشد مربوط به اعصاب نخاع شوكی و اگر مركزی باشد مربوط به اعصاب خواهد بود. فلج به هر علتی كه باشد با دستورات زیر بهبود می‌یابد.
• پونه، گل بومادران، گل بابونه‌ی شیرازی و آویشن شیرازی را بجوشانید و تا گرم است عضو فلج را در آن قرار داده و مدتی نگه دارید و ملایم ماساژ دهید. پس از بیرون آوردن و خشك كردن، موضع را با روغن سداب یا روغن قسط یا روغن شوید یا روغن سیاه دانه یا روغن سیر مالش دهید. پس از چرب كردن موضع را نیز گرم نگهدارید و به هر نحو كه می‌توانید موضع را حركت دهید تا به مرور زمان نتیجه بگیرید.
• به عنوان داروی خوراكی نیز تخم زیره‌ی سیاه، زنیان، تخم كرفس، تخم شوید، انیسون و رازیانه از هركدام 15 گرم. ریشه‌ی شیرین بیان، ریشه‌ی كرفس و ریشه‌ی كبر از هركدام 50 گرم همه را مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید. بعد با مقداری گل قند عسلی مخلوط كرده و هر صبح و عصر هر مرتبه یك قاشق از آن را میل كنید.
• حب القار، جعده، دارچین، فقاع اذخر، كندر، دار فلفل، فلفل سفید، زعفران، سازج هندی، ناردین، جنطیانای رومی، زرآوند مدهرج، اقاقیا، قردمانا، هوفاریقون و اگیر تركی از هركدام 5 گرم. سنبل الطیب، فطراسیون، قسط شیرین، بادیان، انیسون، جندبیداستر و قنطریون از هركدام 10 گرم. تخم كرفس و زنجبیل از هركدام 15 گرم. پونه‌ی كوهی و مشك ترامشیع 20 گرم. استوخدوس هندی 30 گرم. گل محمدی و دارچین از هركدام 110 گرم. تخم شلغم و ریشه‌ی اریسا از هركدام 120 گرم همه را مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید. صمغ عربی 10 گرم، زاج سفید، سكبیج و جا و شیر خشك از هركدام 5 گرم، جداگانه بكوبید. بعد پودر عصاره شیرین بیان و مروارید سفته از هركدام 10 گرم همه‌ی آنها را به مدت سه شبانه روز در مقداری گلاب بخیسانید سپس داروهایی را كه قبلاً نرم كوبیده‌اید و آن‌هایی را كه خیسانده‌اید با مقداری عسل مخلوط و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق از آن میل كنید.
• بادرنجبویه، انیسون و رازیانه از هركدام 20 گرم. گل محمدی 10 گرم همه را مخلوط كرده و 10 قسمت كنید و هر قسمت را روزانه بجوشانید و آب صاف كرده‌ی آن را با عسل یا نبات شیرین كرده، بنوشید.
• پیه بز را گرم كنید و خوب بر عضو فلج بمالید. سپس با یك پارچه پشمی روی آن را ببندید و یك تكه سنگ یا یك آجر آب ندیده را روی آتش بسیار گرم كنید و موضع بیمار را روی آن قرار دهید تا خوب گرم شود. هرچه می‌توانید بیشتر گرمی آن را تحمل نمایید و هر روز دو مرتبه این عمل را تكرار كنید.
• برگ‌های سفت كلم را كمی بپزید و روی عضو قرار دهید و آن را ببندید و روزی سه مرتبه تكرار نمایید.
• هرگاه به حمام می‌روید مغز گردوی كوبیده را با زیره‌ی سیاه ساییده شده و عسل مخلوط بر موضع بمالید و مدتی صبر كنید تا خوب عرق كند. (حمام باید بسیار گرم باشد).
• هر صبح و شب مخلوط فلفل سیاه كوبیده با روغن كنجد كه با هم جوشانده‌اید را بر موضع بمالید.

نشاط‌آور

به منظور نشاط بیشتر آب هویج، آب زردك، نوشابه كومبوچا، زعفران، گلابی، شربت به لیمو، انگور زردِ رسیده و شیرین، عرق بهار نارنج، عرق بیدمشك، عرق گاوزبان، عرق تمشك، ترنجبین، گز علفی، گز خونساری، عرق آویشن یا دم كرده‌ی آویشن، مرزنجوش، خلال نارنج مفید است و باید بیشتر مصرف شود.
• به عنوان درمان، درونج عقربی، زرمباد، دار فلفل و عود بلیسان از هركدام 10 گرم. زعفران 5 گرم. خولنجان و كبابه‌ی چینی از هركدام 20 گرم. افتیمون شامی، شقاقل، بهمن سرخ، بهمن سفید، تودری و مصطكی رومی از هركدام 40 گرم، همه را مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید بعد با كمی عسل به صورت خمیر سفتی درآورده و قرص‌هایی به شكل گلوله به اندازه‌ی یك عدد نخود درست كنید و در یخچال نگهدارید. هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه دو عدد از آن را میل كنید.
• سی گرم آمله‌ی مقشر را در شیر بریزید و به مدت یك هفته در یخچال نگهدارید. بعد آن‌ها را از شیرها خارج كرده و به مدت سه تا چهار روز در گلاب ریخته، در یخچال نگهدارید. تخم خرفه، گل گاوزبان از هركدام 25 گرم، صندل سرخ، صندل سفید، رازیانه و سنبل از هركدام 10 گرم. بهمن سرخ، بهمن سفید، طباشیر هندی، دارچین، تخم گشنیز، خلال نارنج، ابریشم مقرض و كهربا از هركدام 5 گرم. بسد، مروارید و ریشه‌ی مرجان از هركدام 2/5 گرم همه را مخلوط كرده، و بسیار نرم بسایید و در 500 گرم شربت سیب درختی یا شربت به یا عسل بریزید. بعد آمله‌ها را از گلاب خارج كرده و له كنید سپس با آن‌ها مخلوط و هر صبح، ظهر و شب هر مرتبه یك قاشق شربت خوری میل كنید.

آرام‌بخش

كسانی كه بی قرارند و افكارشان مخشوش است دچار كم خوابی یا بدخوابی می‌شوند. به عنوان آرام بخش بابونه‌ی شیرازی، آویشن شیرازی، مرزنجوش، بادرنجبویه و رازیانه از هركدام 20 گرم، بیدمشك و خلال نارنج از هركدام 10 گرم. خار مقدس، برگ نعناع خشك و سنبل الطیب از هركدام 20 گرم. استوخدوس هندی 30 گرم، گل گاوزبان 50 گرم همه را مخلوط كرده بعد به 12 قسمت مساوی تقسیم كنید و هر قسمت را هر روز صبح در یك و نیم لیوان آب جوش بخیسانید و شب در همان آب بجوشانید. آب آن را صاف و با عسل شیرین كرده، بنوشید و تفاله‌ی آن را مجدداً بخیسانید و صبح باز هم در همان آب جوشانده و آب آن را صاف و با عسل شیرین كرده و میل كنید.
منبع مقاله :
حاجی شریفی، احمد، (1395)، دائرةالمعارف گیاه درمانی ایران، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ پانزدهم.