شيرهها پركالرياند
دکتر تيرنگ نيستاني، متخصص تغذيه و رژيم درماني
عصاره ميوهها (مثل انواع شيرهها) ترکيبات کنسانتره يا تراکميافته موجود در ميوهها هستند که مقدار فيبرشان کم است. مثلا آب پرتقال تمام خواص پرتقال را دارد و تنها برخي ويتامينها و املاح حساس در برابر عوامل آسيبرسان مثل نور، حرارت و اکسيداسيون را به خاطر فرآيندي که روي ميوه انجام شده است. در حالي كه عصاره انجير يا کشمش يا حتي خرما در مقايسه با خود اين ميوهها داراي درصد کالري بالاتري هستند. به عبارت ديگر، 100 گرم شيره انجير در مقايسه با 100 گرم انجير انرژي بيشتري دارد.
در كل، وقتي فيبر موجود در ماده غذايي از آن جدا ميشود، کالري جذبشده توسط بدن افزايش مي يابد. در واقع، وقتي يک ماده غذايي فيبر دارد، حرکت دستگاه گوارش سريعتر شده و کالري کمتري به بدن ميرسد. به عبارت ديگر در عصارهها تراکم مواد مغذي کمتر و کالري به نسبت وزن ماده اصلي بيشتر است. برخي افراد صبحها به جاي عسل، شيرهخرما يا انجير ميل ميکنند. بايد توجه داشته باشيم که اين کار ايرادي ندارد. به هر حال قند تمامي اين شيرهها از فروکتوز بوده و فروکتوز جزو قندهاي ساده مثل گلوکز است که در کبد ميتواند تبديل شود و در نهايت مثل گلوکز قندخون را بالا ببرد.
بنابراين، مصرف متعادل شيرهها همراه با صبحانه يا در ماه مبارک رمضان بلافاصله بعد از افطار به عنوان مادهغذايي پاسخگوي قندخون بعد از مدتي که ناشتا بودهايم، توصيه مي شود و ميتواند جايگزين عسل باشد. اما مصرف زياد آن ميتواند تمام مشکلاتي را که قندهاي ساده دارند، ايجاد کند؛ يعني ميتواند کالري بالايي توليد کند و به راحتي تبديل به چربي شود و حساسيت انسولين را پايين آورد. اين موضوع به ويژه در کساني که مشکل اضافهوزن و چاقي دارند ميتواند مشکلات قندخون پيش آورد.
براي کودکان زير يک سال که خوردن عسل ممنوع است، توصيه ميشود شيره هم داده نشود. درواقع، بهتر است کودکان را به مصرف شيريني زياد و غيرطبيعي عادت ندهيم. ممنوعيت مصرف عسل به دليل ترکيبات آلرژيزايي است که از عصاره گلها به وجود ميآيد و ميتواند در کودکان آلرژي ايجاد کند. البته شيرهها اين مشکلات را ندارند اما از لحاظ قندهاي ساده مصرف محدودشان توصيه ميشود؛ به خصوص آنکه روانشناسان تغذيه کودک ميگويند که کل عادات غذايي شيرخواران بين 6 ماهگي تا 15ماهگي شکل ميگيرد. اگر در اين زمان ذائقه کودک را به شيريني عادت دهيم، بعدها شيريني زيادي مصرف ميکند و همانطور که گفته شد، با توجه به شرايط کنوني و فعاليت فيزيکي کم و افزايش بيماريهاي مزمن اين موضوع به نفع او نخواهد بود.
منبع:www.salamat.com
/ج
عصاره ميوهها (مثل انواع شيرهها) ترکيبات کنسانتره يا تراکميافته موجود در ميوهها هستند که مقدار فيبرشان کم است. مثلا آب پرتقال تمام خواص پرتقال را دارد و تنها برخي ويتامينها و املاح حساس در برابر عوامل آسيبرسان مثل نور، حرارت و اکسيداسيون را به خاطر فرآيندي که روي ميوه انجام شده است. در حالي كه عصاره انجير يا کشمش يا حتي خرما در مقايسه با خود اين ميوهها داراي درصد کالري بالاتري هستند. به عبارت ديگر، 100 گرم شيره انجير در مقايسه با 100 گرم انجير انرژي بيشتري دارد.
در كل، وقتي فيبر موجود در ماده غذايي از آن جدا ميشود، کالري جذبشده توسط بدن افزايش مي يابد. در واقع، وقتي يک ماده غذايي فيبر دارد، حرکت دستگاه گوارش سريعتر شده و کالري کمتري به بدن ميرسد. به عبارت ديگر در عصارهها تراکم مواد مغذي کمتر و کالري به نسبت وزن ماده اصلي بيشتر است. برخي افراد صبحها به جاي عسل، شيرهخرما يا انجير ميل ميکنند. بايد توجه داشته باشيم که اين کار ايرادي ندارد. به هر حال قند تمامي اين شيرهها از فروکتوز بوده و فروکتوز جزو قندهاي ساده مثل گلوکز است که در کبد ميتواند تبديل شود و در نهايت مثل گلوکز قندخون را بالا ببرد.
بنابراين، مصرف متعادل شيرهها همراه با صبحانه يا در ماه مبارک رمضان بلافاصله بعد از افطار به عنوان مادهغذايي پاسخگوي قندخون بعد از مدتي که ناشتا بودهايم، توصيه مي شود و ميتواند جايگزين عسل باشد. اما مصرف زياد آن ميتواند تمام مشکلاتي را که قندهاي ساده دارند، ايجاد کند؛ يعني ميتواند کالري بالايي توليد کند و به راحتي تبديل به چربي شود و حساسيت انسولين را پايين آورد. اين موضوع به ويژه در کساني که مشکل اضافهوزن و چاقي دارند ميتواند مشکلات قندخون پيش آورد.
براي کودکان زير يک سال که خوردن عسل ممنوع است، توصيه ميشود شيره هم داده نشود. درواقع، بهتر است کودکان را به مصرف شيريني زياد و غيرطبيعي عادت ندهيم. ممنوعيت مصرف عسل به دليل ترکيبات آلرژيزايي است که از عصاره گلها به وجود ميآيد و ميتواند در کودکان آلرژي ايجاد کند. البته شيرهها اين مشکلات را ندارند اما از لحاظ قندهاي ساده مصرف محدودشان توصيه ميشود؛ به خصوص آنکه روانشناسان تغذيه کودک ميگويند که کل عادات غذايي شيرخواران بين 6 ماهگي تا 15ماهگي شکل ميگيرد. اگر در اين زمان ذائقه کودک را به شيريني عادت دهيم، بعدها شيريني زيادي مصرف ميکند و همانطور که گفته شد، با توجه به شرايط کنوني و فعاليت فيزيکي کم و افزايش بيماريهاي مزمن اين موضوع به نفع او نخواهد بود.
منبع:www.salamat.com
/ج
