به کوشش: محمد کمالي نژاد
نام رايج:
خرفهنام عربي:
فرفخ، بقله الحمقاءنام هاي ديگر:
ارغيالم (عبراني)، پرپهن، فرفين، پرپين، فرفهن، فرفخ (عربي)، رجله، بقله اليله، بقله المبارکه، بقله الفاطمه، بقله الزاهراء، تورک (فارسي).ماهيت:
گياهي است ساق آن به قدر ضخامت انگشت بسيار نازک و شکننده برگش ريزه و مايل به تدوير (دايره اي) مي باشد.دو نوع است، بزرگ آن کمتر از ذرعي و ساق آن اکثراً مفروش بر زمين و گل آن سفيد و تخم آن سياه و در برگ آن لزوجتي و در شاخه هاي آن قوت قبضي مي باشد و لهذا مطبوخ آن در بعضي امزجه اطلاق و در بعضي امساک بطن مي نمايد.

طبيعت:
در سوم سرد و در دوم تر.افعال و خواص:
مسکن صفرا، مسکن حدت خون و حرارت جگر و معده و تب هاي حارّه و عطش زياد و ذيابيطس و صداع حار و قاطع نفث الدم و نزف الدم و چرکي که از سينه مي آيد. و مبرد دماغ و قي باز دارد. تفتيت حصاه و ادرار بول مي نمايد. حابس حيض به قوت قبض و برودت خود و چون محرورالمزاج لاغر و خشک تناول نمايد ابدان ايشان را تر و فربه مي گرداند و التهاب کبد را برطرف مي گرداند.
ترکيبات:
ضماد آن با روغن گل جهت تسکين صداع حار ضرباني و سوختگي آتش و اورام حاره مفيد است، ضماد آن با حنا جهت حرارت کف پا مفيد است.
تحقيقات جديد:
ضد سنگ مثانه، ضد خونريزي، مفيد براي يبوست و التهاب سيستم ادراري***
بدل:
بذر قطونا (اسپرزه)مضر:
سپرز و معده ي بارده و افراد ضعيف الحراره، مسقط اشتها و اکثار آن مولد تاريکي چشممصلح:
مصطکي، کرفس، انيسون، نعناع، قندمقدار شربت:
10 تا 15 گرم
بخشهاي قابل مصرف:
اندام هاي هوائي و زميني (بذر، ساق، ريشه، برگ)
کسي را کو تو بيني درد سرفه*** بفرمايش تو آب دوغ و خرفه.
فرهنگ اسدي نخجواني
منبع مقاله :
کمالي نژاد، محمد، (1390)؛ برگ کهن، تهران: چوگان، چاپ اول