پرسش :
ترور و جهاد چه تفاوت هايي دارند؟
پاسخ :
ترور به معناي قتل سياسي با اسلحه و تروريست طرفدار خشونت عمل و ايجاد رعب و ترس است.[1]
كنوانسيون سازمان كنفرانس اسلامي در مقابله با تروريسم بين المللي تروریسم را این گونه تعریف نموده است : تروريسم هر گونه عمل خشونت آميز يا تهديد كننده اي است كه صرفنظر از مقاصد يا انگيزه مرتكبين آن به منظور اجراي يك طرح جنايتكارانه فردي يا گروهي و با هدف ايجاد رعب بين مردم يا تهديد آنان به وارد آمدن صدمه به آنان و به خطر زندگي، حيثيت، آزادي، امنيت يا حقوق آنان يا تهديد به صدمه زدن به محيط زيست يا هرگونه تهديدات به اموال عمومي و خصوصي به منظور به مخاطره انداختن يا اشغال يا تصرف آنها و به خطر انداختن يكي از منابع ملّي يا تأسيسات بين المللي يا تهديد كردن ثبات تماميّت ارضي وحدت سياسي يا حاكميّت كشورهاي مستقل انجام گيرد.[2]
از تعريف تروريسم در كنوانسيون كشورهاي اسلامي به دست مي آيد كه مصاديق تروريسم عبارتند از: سوء قصد، تهديد جان افراد بي گناه و تهديدهاي ديگر، ايجاد رعب و ترس، آدم ربائي، گروگان گيري، رفتار خشونت بار توأم با ارعاب و ايجاد ترس، اقدام مسلحانه اي كه امكان آسيب رساندن به غيرنظاميان يا افراد بي گناه داشته باشد، تعدي به جان و مال و حيثيت مأموريت ديپلماتيكي، ايجاد ناامني و اخلال در نظم و امنيت و آسايش عمومي، و مساعدت مالي و ساير امكانات به تروريستها، تخريب يا تهديد به تخريب اموال شخصي و عمومي و محيط زيست.[3]
مهمترین تفاوت های ترور و جهاد مشروع و بر اساس ضوابط اسلامی عبارتند از:
1. ترور عملي است که به منظور اهداف غيرانساني و در جهت افساد و متضمن به خطر افكندن امنيت و ايجاد زمينة تعرض و محدوديت در مورد حقوق مشروع بشري و موجب سلب آرامش شود. بنابر اين , مهمترين عنصر در تعريف تهديد و ارعاب (تروريسم) همانا سلب امنيّت است كه آن را تا حد بزرگترين جنايات براي بشر خطرناك مي سازد.[4] در حالي که جهاد به منظور ايجاد امنيت است.
2. ترور گونه اي از توسل به زور و اقدامات خشونت آميز است که غير قانوني است و مطابق با هنجارهاي حقوقي مجاز به حساب نمي آيد و به همين جهت هم مخفيانه انجام مي پذيرد، در حالي که جهاد امري مشروع و مجاز و براي دفاع از حقوق طبيعي انسان است.
3. ترور اقدامي غيرانساني و از نگاه وجدان بشري و منابع حقوقي محكوم است ولی جهاد در زمره اقدامات و مبارزات نهضت هاي آزادي بخش است.
4. اقدامات تروريستي مصداق محاربه و افساد فی الارض هستند اما جهاد براي اصلاح در زمين و قلع و قمع ريشه فساد و افساد است ، جهاد عملی است که برای نجات انسان ها و يا در برابر تجاوزات به حقوق حقه انسان ها و دفع تجاوز صورت می گيرد، در حالی که در ترور اين گونه نيست، زيرا ترور عمل خشونت آميزی که به جای نجات انسان ها ، حيات و امنيت آن را مورد هدف قرار می دهد.
اقدامات تروريستي از طرف هر فرد يا گروه يا سازمان كه صورت پذيرد و جان، مال و آبروي مردم و افراد بي گناه را مورد حمله قرار دهد، از نظر اسلام محكوم است، به گونه اي که حتي در دفاع مشروع كشتن افراد بي گناه، تعقيب فراريان، كشتن اسيران، زنان و كودكان، تخريب جنگل ها، درختان، تعرض به ناموس مردم و پرده دري و غيره، ممنوع و محكوم است.
امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي فرمايند: پيامبر اسلام هر گاه مي خواست سپاهياني را به جنگ اعزام كند، به آنها مي فرمود: نيرنگ نكنيد، حقه نكنيد، مثله نكنيد، سالخوردگان و كودكان و زنان را نكشيد، درختي را نبريد مگر مجبور شويد، و نيز استفاده از سمّ (سلاح شيميايي) در سرزمين مشركان را نهي مي كرد.[5]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1.عميد زنجاني، عباسعلي، فقه سياسي، تهران، اميركبير، 1377، ج3
2.هاشمي، كامران، حقوق اسلامي در تقابل تروريسم بين المللي، راهبرد شماره 21، مركز تحقيقات استراتژيك، ص138.
پی نوشتها:
[1] . دهخدا، علي اكبر، لغت نامه، تهران، ارشاد، 1361.
[2] . هاشمي، كامران، حقوق اسلامي در تقابل تروريسم بين المللي، راهبرد شماره 21، مركز تحقيقات استراتژيك، ص 138.
[3] . همان، ص 140.
[4] . عميد زنجاني، عباسعلي، فقه سياسي، تهران، اميركبير، 1377، ج3، ص426
[5] . كليني، محمد ین یعقوب , فروع كافي، بيروت، دارصعب، ج5، ص27.
منبع: اندیشه قم
ترور به معناي قتل سياسي با اسلحه و تروريست طرفدار خشونت عمل و ايجاد رعب و ترس است.[1]
كنوانسيون سازمان كنفرانس اسلامي در مقابله با تروريسم بين المللي تروریسم را این گونه تعریف نموده است : تروريسم هر گونه عمل خشونت آميز يا تهديد كننده اي است كه صرفنظر از مقاصد يا انگيزه مرتكبين آن به منظور اجراي يك طرح جنايتكارانه فردي يا گروهي و با هدف ايجاد رعب بين مردم يا تهديد آنان به وارد آمدن صدمه به آنان و به خطر زندگي، حيثيت، آزادي، امنيت يا حقوق آنان يا تهديد به صدمه زدن به محيط زيست يا هرگونه تهديدات به اموال عمومي و خصوصي به منظور به مخاطره انداختن يا اشغال يا تصرف آنها و به خطر انداختن يكي از منابع ملّي يا تأسيسات بين المللي يا تهديد كردن ثبات تماميّت ارضي وحدت سياسي يا حاكميّت كشورهاي مستقل انجام گيرد.[2]
از تعريف تروريسم در كنوانسيون كشورهاي اسلامي به دست مي آيد كه مصاديق تروريسم عبارتند از: سوء قصد، تهديد جان افراد بي گناه و تهديدهاي ديگر، ايجاد رعب و ترس، آدم ربائي، گروگان گيري، رفتار خشونت بار توأم با ارعاب و ايجاد ترس، اقدام مسلحانه اي كه امكان آسيب رساندن به غيرنظاميان يا افراد بي گناه داشته باشد، تعدي به جان و مال و حيثيت مأموريت ديپلماتيكي، ايجاد ناامني و اخلال در نظم و امنيت و آسايش عمومي، و مساعدت مالي و ساير امكانات به تروريستها، تخريب يا تهديد به تخريب اموال شخصي و عمومي و محيط زيست.[3]
مهمترین تفاوت های ترور و جهاد مشروع و بر اساس ضوابط اسلامی عبارتند از:
1. ترور عملي است که به منظور اهداف غيرانساني و در جهت افساد و متضمن به خطر افكندن امنيت و ايجاد زمينة تعرض و محدوديت در مورد حقوق مشروع بشري و موجب سلب آرامش شود. بنابر اين , مهمترين عنصر در تعريف تهديد و ارعاب (تروريسم) همانا سلب امنيّت است كه آن را تا حد بزرگترين جنايات براي بشر خطرناك مي سازد.[4] در حالي که جهاد به منظور ايجاد امنيت است.
2. ترور گونه اي از توسل به زور و اقدامات خشونت آميز است که غير قانوني است و مطابق با هنجارهاي حقوقي مجاز به حساب نمي آيد و به همين جهت هم مخفيانه انجام مي پذيرد، در حالي که جهاد امري مشروع و مجاز و براي دفاع از حقوق طبيعي انسان است.
3. ترور اقدامي غيرانساني و از نگاه وجدان بشري و منابع حقوقي محكوم است ولی جهاد در زمره اقدامات و مبارزات نهضت هاي آزادي بخش است.
4. اقدامات تروريستي مصداق محاربه و افساد فی الارض هستند اما جهاد براي اصلاح در زمين و قلع و قمع ريشه فساد و افساد است ، جهاد عملی است که برای نجات انسان ها و يا در برابر تجاوزات به حقوق حقه انسان ها و دفع تجاوز صورت می گيرد، در حالی که در ترور اين گونه نيست، زيرا ترور عمل خشونت آميزی که به جای نجات انسان ها ، حيات و امنيت آن را مورد هدف قرار می دهد.
اقدامات تروريستي از طرف هر فرد يا گروه يا سازمان كه صورت پذيرد و جان، مال و آبروي مردم و افراد بي گناه را مورد حمله قرار دهد، از نظر اسلام محكوم است، به گونه اي که حتي در دفاع مشروع كشتن افراد بي گناه، تعقيب فراريان، كشتن اسيران، زنان و كودكان، تخريب جنگل ها، درختان، تعرض به ناموس مردم و پرده دري و غيره، ممنوع و محكوم است.
امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي فرمايند: پيامبر اسلام هر گاه مي خواست سپاهياني را به جنگ اعزام كند، به آنها مي فرمود: نيرنگ نكنيد، حقه نكنيد، مثله نكنيد، سالخوردگان و كودكان و زنان را نكشيد، درختي را نبريد مگر مجبور شويد، و نيز استفاده از سمّ (سلاح شيميايي) در سرزمين مشركان را نهي مي كرد.[5]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1.عميد زنجاني، عباسعلي، فقه سياسي، تهران، اميركبير، 1377، ج3
2.هاشمي، كامران، حقوق اسلامي در تقابل تروريسم بين المللي، راهبرد شماره 21، مركز تحقيقات استراتژيك، ص138.
پی نوشتها:
[1] . دهخدا، علي اكبر، لغت نامه، تهران، ارشاد، 1361.
[2] . هاشمي، كامران، حقوق اسلامي در تقابل تروريسم بين المللي، راهبرد شماره 21، مركز تحقيقات استراتژيك، ص 138.
[3] . همان، ص 140.
[4] . عميد زنجاني، عباسعلي، فقه سياسي، تهران، اميركبير، 1377، ج3، ص426
[5] . كليني، محمد ین یعقوب , فروع كافي، بيروت، دارصعب، ج5، ص27.
منبع: اندیشه قم
