ایزوتوپ ها و کاربرد آنها

برای بررسی ایزوتوپها از طیف نگار جرمی استفاده می شود.دستگاههایی از این نوع ابتدا توسط فرانسیس استون (۱۹۱۹) و آرتور دمپستر (۱۹۱۸) با پیروی از اصول روشهایی که جی جی تامسون در ۱۹۱۲ ارایه کرده بود ساخته شد. اگر عنصری شامل چند نوع اتم با جرمهای متفاوت (ایزوتوپها ) باشد، این تفاوت در مقادیر یونهای مثبت حاصل از این اتمها پدیدار می گردد.طیف نگار جرمی یونها را بر حسب مقادیر نسبت بار به جرم ، از یکدیگر جدا می کند، و سبب می شود که یونهای مثبت
دوشنبه، 25 خرداد 1388
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
ایزوتوپ ها و کاربرد آنها
ایزوتوپ ها و کاربرد آنها
ایزوتوپ ها و کاربرد آنها

برای بررسی ایزوتوپها از طیف نگار جرمی استفاده می شود.دستگاههایی از این نوع ابتدا توسط فرانسیس استون (۱۹۱۹) و آرتور دمپستر (۱۹۱۸) با پیروی از اصول روشهایی که جی جی تامسون در ۱۹۱۲ ارایه کرده بود ساخته شد. اگر عنصری شامل چند نوع اتم با جرمهای متفاوت (ایزوتوپها ) باشد، این تفاوت در مقادیر یونهای مثبت حاصل از این اتمها پدیدار می گردد.طیف نگار جرمی یونها را بر حسب مقادیر نسبت بار به جرم ، از یکدیگر جدا می کند، و سبب می شود که یونهای مثبت متفاوت در محلهای مختلف روی یک صفحه عکاسی اثر کند.
وقتی دستگاه کار می کند، اتمهای بخار ماده مورد مطالعه در معرض بمباران الکترونی قرار گرفته و به یونهای مثبت تبدیل می شوند.این یونها بر اثر عبور از یک میدان الکتریکی ، به قدرت چندین هزار ولت ، شتاب پیدا می کنند. اگر ولتاژ این میدان ثابت نگه داشته شود، تمام یونهایی که مقدار بار به جرم مساوی دارند، با سرعت مساوی وارد یک میدان مغناطیسی می شوند. این سرعت، مقدار بار به جرم و شدت میدا مغناطیسی، شعاع مسیر یون را در میدان مغناطیسی تعیین می کند.
اگر شدت میدان مغناطیسی و ولتاژ شتاب دهنده ثابت نگه داشته شوند، تمام یونهایی که مقدار بار به جرم مساوی دارند، در یک محل بر روی صفحه عکاسی متمرکز می شوند. این محل را می توان با تغییر پتانسیلی که موجب شتاب یونها می شود، تغییر داد. ولی یونهایی که مقدار بار به جرم متفاوت دارند در محلهای مختلف روی صفحه عکاسی متمرکز می شوند. هر گاه یک وسیله الکتریکی که شدت اشعه یونی را اندازه می گیرد، جای گزین صفحه عکاسی شود، دستگاه را طیف سنج جرمی می نامیم. با استفاده از طیف سنج جرمی می توان هم جرم اتمی دقیق ایزوتوپها و هم ترکیب ایزوتوپی عناصر (انواع ایزوتوپهای موجود و مقدار نسبی هر یک) را تعیین کرد.
ایزوتوپها، اتمهایی با عدد اتمی مساوی و عدد جرمی متفاوتند. این اتمها دارای خواص شیمیایی بسیار مشابه هم (در اغلب موارد غیر قابل تشخیص) هستند. مثلا در طبیعت دو نوع اتم کلر وجود داردکه هر دو ۱۷ پروتون و ۱۷ الکترون دارند ولی یکی دارای ۱۸ نوترون و دیگری دارای ۲۰ نوترون است. بنابراین، اختلاف ایزوتوپها در تعداد نوترونهای هسته ها آنهاست. بعضی از عناصر فقط به یک شکل ایزوتوپی در طبیعت وجود دارند(مثل سدیم، بریلیم و فلویور). ولی اغلب عناصر بیش از یک ایزوتوپ دارند.مثلا قلع دارای ده ایزوتوپ است. اصطلاح نوکلید، به طور کلی، برای گونه های اتمی به کار می رود.
بسیاری از ایزوتوپها از ایزوتوپها رادیواکتیو هستن ، یعنی ذراتی با فرکانس بالا را از هسته (مرکز) اتمهای خود را ساطع می کنند . از آنها می توان برای دنبال کردن مسیر مواد متحرکی که از دید پنهان هستند ، مانند جریان خون در بدن یک بیمار در بیمارستان ، استفاده کرد.

جریان خون

مقدار کمی از یک ایزوتوپ رادیو اکتیو به درون جریان خون بیمار تزریق می شود . سپس مسیر آن توسط آشکارسازهای خاصی که فعالیت رادیواکتیویته را مشخص می کنند دنبال می شود . این اطلاعات به یک کامپیوتر داده می شود ، که صفحه آن هر گونه اختلالی ، مانند انعقاد خون در رگها ، را نشان می دهد . با استفاده از روشی مشابه ، می توان از ایزوتوپها برای مطالعه جریان مایعات در تاسیسات شیمیایی نیز استفاده کرد.

فرسودگی ماشین آلات

آهنگ فرسودگی ماشین آلات صنعتی را نیز می توان با استفاده از ایزوتوپها اندازه گرفت . مقادیر اندکی از ایزوتوپهای رادیواکتیو به بخشهای فلزی ماشین آلات ، مانند یاتاقانها و رینگ وپیستونها اضافه می شود . سپس سرعت فرسودگی با اندازه گرفتن رادیواکتیویته روغنی که برای روغنکاری این بخشها به کار رفته است مححاسبه می شود.
منبع:http://www.academist.ir


تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم