عوامل موثر بر اندازه گيري فشار خون در مطب

1 ـ عوامل بالا برنده ي فشار خون شامل :

الف ) معاينه شونده ( واکنش به روپوش سفيد ـ فلج بودن بازو ناشي از سکته ي مغزي ـ درد ـ اضطراب ـ استعمال سيگار قبل از معاينه ـ مصرف کافئين اخير ـ مصرف اخير الکل ـ پر بودن مثانه ـ گفتگو و آواز خواندن و ... ) .
ب ) محيط سرد مطب يا سرد بودن دستگاه فشار سنج
ج ) روش معاينه ( بازوبند باريک ـ قرار داشتن بازو در سطحي پايين تر از قلب ـ زمان استراحت کوتاه ـ فقدان تکيه گاه براي بازو و پشت ـ خطاي ديد و ... )

2 ـ عوامل پايين آورنده ي فشارخون شامل :

الف )معاينه شونده ( مصرف اخير غذا ـ عدم توجه به وقفه ي سمعي و ... )
ب )محيط مطب و دستگاه ( محيط پر سر و صدا ـ اشکال در بازوبند ـ ميزان پايين جيوه دستگاه فشار سنج ـ نشت از کيسه ي باد دستگاه فشار سنج و ... )
ج ) معاينه کننده ( خواندن پايين تر يا پيش داوري ـ کاهش شنوايي )
د ) روش معاينه ( استراحت به مدت طولاني ـ قرار داشتن بازو بالاتر از سطح قلب ـ خالي نمودن سريع کيسه ي باد ـ فشار زياد بر گوشي ـ خطاي ديد و ... )

علائم فشارخون بالا :

فشارخون بالا اکثراً در حين معاينه فرد به علل ديگر ( همانند مراجعه بيماران به علت سرماخوردگي و ... به پزشک و اندازه گيري فشارخون توسط پزشک ) کشف مي شود زيرا اکثر علائم فشارخون بالا در افراد به ظاهر طبيعي يا داراي بيماري هاي ديگر هم وجود دارد که فرد آنها را به گونه اي توجيه نموده و يا به بيماري ديگر خود نسبت مي دهد . عمده ترين علائم فشار خون بالا عبارتند از :
سردرد ( شايع ترين علامت ) ـ خونريزي از بيني ـ وزوز گوش ـ گيجي ـ منگي ـ خستگي ـ طپش قلب ـ ضعف ـ غش و ... يا علائم ديگر که ناشي از عوارض فشارخون بالاست و در ذيل ذکر آن خواهد آمد :

عوارض فشار خون بالا :

1 ـ سکته ي قلبي
2 ـ سکته ي مغزي يا خونريزي مغزي
3 ـ حملات گذراي ايسکمي مغزي ( TIA )
4 ـ نارسايي احتقاني قلب
5 ـ بزرگي قلب
6 ـ افزايش احتمال انفارکتوس هاي مغزي ـ قلبي ـ کليه ـ اندام هاي ديگر ، گشادي عروق ( همانند آنوريسم آئورت و پارگي آنها )
7 ـ اختلالات بينايي ( رتينوپاتي يا ضايعه ي ته چشم )
8 ـ اختلال ضربان قلب
9 ـ اختلال درک و دمانس ( هم در فشارخون بالا و پايين اتفاق مي افتد ) و ...

درمان فشار خون بالا :

با توجه به شناخت فشارخون و عوارض ناشي از آن و هزينه هاي مادي و معنوي مرتبط با آن ، جنبه هاي عملي کاهش فشارخون بالا را طلب مي کند . درمان فشار خون بالا :
ابتدا بر تعديل شيوه ي زندگي استوار است . همانند :
a ـ اجتناب از دخانيات
b - کاهش وزن ( حفظ وزن طبيعي بزرگسالان = شاخص توده ي بدني 24/9 ـ 18/5 کيلوگرم بر متر مربع )
c -کاهش مصرف سديم در رژيم غذايي ( به کمتر از 100 ميلي مول روزانه يا تقريباً شش گرم کلرايد سديم يا 2/4 گرم سديم روزانه )
d- حفظ مصرف کافي پتاسيم ( بيش از 90 ميلي مول يا 3500 ميلي گرم روزانه )
e - پيروي از رژيم غذايي غني از ميوه ـ سبزي هاي خام ـ و لبنيات کم چرب همراه با کاهش ميزان چربي اشباع )
f - محدود نمودن مصرف الکل
g - شرکت در فعاليت بدني منظم هوازي ( مانند قدم زدن سريع حداقل 30 دقيقه روزانه )
h - پرهيز از اضطراب ، هيجان و استرس و فشارهاي روحي
2 ـ درمان هاي طبي :همان طوري که قبلاً بيان شد 10 درصد علت فشارخون هاي بالا داراي علت قابل تشخيص بوده که پس از شناخت بايد علت اصلي درمان شود ، همانند درمان بيماري هاي کليوي و غددي و عمل تومورهاي فوق کليوي و تنگي شريان آئورت و ... اما علت 90 درصد فشارخون هاي بالا شناخته بوده که در صورتي که با اجراي روش تعديل شيوه ي زندگي ( که در بالا ذکر آن رفت ) فشار خون بالا درمان نشد به طور معمول به مصرف و تجويز داروهاي ضد فشارخون نياز است که اين داروها شامل سه گروه عمده مي باشند .
الف )ديورتيک ها ( که باعث خروج نمک و مايع اضافي از گردش خون شده )
ب )بتابلوکرها ( که سرعت و توان انقباض قلب را کاهش مي دهد )
ج )گشاد کننده هاي عروقي ( که عروق خوني را باز مي کنند )
که از ذکر انواع داروهاي اين سه گروه اجتناب نموده تا مبادا بدون تجويز پزشک به مصرف آن مبادرت گردد .
منبع:مجله راه کمال ،شماره 24
/خ