بر اساس این ماده، کمیته علمی می‌تواند در صورت وجود ظن معقول نسبت به ایجاد ریسک مشخص در سطح اتحادیه یا تحقق شرایط خاص مقرر در مقررات، هشدار رسمی صادر کند.


در پی این هشدار، کمیسیون اروپا از طریق دفتر هوش مصنوعی و با اطلاع‌رسانی به کمیته، مجاز به اعمال اختیارات نظارتی و ارزیابی خود خواهد بود. این هشدار باید مستدل بوده و شامل اطلاعات تماس ارائه‌دهنده مدل، شرح وقایع و دلایل هشدار و سایر اطلاعات مرتبط باشد.
ماده قبلی:
قانون هوش مصنوعی اروپا: فصل 9 - ماده ۸۹: اقدامات نظارتی


متن ماده ۹۰: هشدارهای مربوط به ریسک‌های نظام‌مند توسط کمیته علمی

۱. کمیته علمی می‌تواند در مواردی که دلایل معقولی برای ظن وجود داشته باشد، هشدار واجد شرایطی را به دفتر هوش مصنوعی ارائه دهد، مشروط بر اینکه:

الف) یک مدل هوش مصنوعی عمومی، ریسک مشخص و قابل شناسایی در سطح اتحادیه ایجاد کند؛ یا

ب ) یک مدل هوش مصنوعی عمومی، شرایط مذکور در ماده ۵۱ را احراز نماید.

۲. در صورت ارائه چنین هشدار واجد شرایطی، کمیسیون اروپا می‌تواند از طریق دفتر هوش مصنوعی و پس از اطلاع‌رسانی به کمیته، اختیارات مقرر در این بخش را به‌منظور ارزیابی موضوع اعمال نماید. دفتر هوش مصنوعی موظف است کمیته را از هرگونه اقدام انجام‌شده وفق مواد ۹۱ تا ۹۴ مطلع سازد.
 


۳. هشدار واجد شرایط باید به‌طور مستدل تنظیم شده و حداقل شامل موارد زیر باشد:
الف ) مشخصات تماس ارائه‌دهنده مدل هوش مصنوعی عمومی دارای ریسک نظام‌مند؛
ب ) توصیف وقایع مرتبط و دلایل صدور هشدار از سوی کمیته علمی؛
ج ) هرگونه اطلاعات دیگری که کمیته علمی آن را مرتبط تشخیص دهد، از جمله—در صورت اقتضا—اطلاعاتی که به ابتکار خود گردآوری کرده است.
 

تحلیل و تفسیر بند به بند

بند ۱ — مبنای حقوقی صدور هشدار

این بند صلاحیت کمیته علمی را برای صدور «هشدار واجد شرایط» تعریف می‌کند.
نکته مهم حقوقی اینجاست که صرف احتمال یا حدس کافی نیست؛ بلکه باید «دلایل معقول برای ظن» وجود داشته باشد.


دو حالت برای فعال شدن این اختیار پیش‌بینی شده است:

  • ایجاد ریسک عینی و قابل شناسایی در سطح اتحادیه؛
  • یا احراز شرایط خاص ماده ۵۱ (که معمولاً ناظر به ریسک‌های نظام‌مند و ظرفیت بالای مدل‌هاست).
بند ۲ — پیامد حقوقی هشدار
این بند اثر اجرایی هشدار را مشخص می‌کند.
 

با صدور هشدار:
  • کمیسیون اروپا اختیار مداخله و ارزیابی رسمی پیدا می‌کند؛
  • این اقدام از طریق دفتر هوش مصنوعی انجام می‌شود؛
  • و کمیته (Board) باید از ابتدا در جریان قرار گیرد.
همچنین، هر اقدام اجرایی بعدی (مواد ۹۱ تا ۹۴) الزاماً باید به کمیته گزارش شود که نشان‌دهنده سازوکار شفافیت و نظارت متقابل است.


بند ۳ — الزامات شکلی و محتوایی هشدار

این بند مانع صدور هشدارهای کلی، سیاسی یا غیرکارشناسی می‌شود.
هشدار باید:
  • مستدل باشد؛
  • مسئول مشخص داشته باشد (نقطه تماس ارائه‌دهنده مدل)؛
  • واقعیات و استدلال‌ها را شفاف بیان کند؛
  • و حتی می‌تواند شامل داده‌هایی باشد که کمیته به ابتکار خود جمع‌آوری کرده است.
این یعنی کمیته علمی نقش فعال و تحقیقی دارد، نه صرفاً واکنشی.


منبع:  ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون