اي پدر، خود پز اين سرشته‌ي تو

شاعر : اوحدي مراغه اي

تو بهي باغبان کشته‌ي تواي پدر، خود پز اين سرشته‌ي تو
سر خر به، که پاي بيگانهحارس بوستان در خانه
که نداري جزين پس افگنديهم به علم خودش بده پندي
باغبان راست غصه‌اي گر هستباغ بين را چه غم که شاخ شکست؟
که پشيمان شوي در آخر کارنقد خود را به دست کس مسپار
کبک داند نهفتن خايهطفل را نيست بهتر از دايه
به گزافش کهن کني، نه رواستطفل کو نورس جهان خداست
مرغ آن بام و شمع اين بومستزان جهان نورسيده معصومست
ورنه زحمت کشي و رنج بريگر نگه داشتيش، گنج بري
کشته‌ي خويش را تو خوار مدارکشته‌ي تست، اگر گلست ار خار،
حلق خود چون کمان مکن در بندبه کمانخانها مهل فرزند
گر کمان از دويست من سازدکي پسر تير راست اندازد؟
اين کمان لايق تبر باشدهيزمست اين ،کمان دگر باشد
چون کند پهلوان به هيزم جنگ؟خصم با او چو گشت تنگاتنگ
که کند دشمن خود از پي باز؟بجز از دستهاي تيرانداز
چون تواني که بر نشانه زني؟تير خود زين کمان چار مني
شانه و دوش خويش پر قلابچکني؟ چون نه دزدي و قلاب
کز دو دستش دو شانه بيرون جستبس کمانکش ز خانه بيرون جست
نه کماني کشيدن از خارارمي فرمود مصطفي ما را
به بزرگي قويتر از مشتيشده از زخم زه هر انگشتي
تير شايد گذاشت بر پنگان؟کي ز انگشت هم چو بادنگان
تا خدنگ ترا گشاد بودشست بايد که خوش نهاد بود
تا نگردد ز جنگ فرسودهشانه و سينه نرم و آسوده
در چنين منجنيق سنگ نهنددر کماني سبک خدنگ نهند
مگر آنجاکمان بيندازيتير نتوان که اندرو سازي
که به دوشش کشيد نتوانيتا به گوشش کشيد چون داني؟
به سر دشمنان نشايد بردتيغ بي‌اسب نيک و بازوي گرد
بس که بر سينها نشيند چستتير بي‌مرکب از کماني سست
کز قفاي کمان رود چون زهپسرت گر قفا خورد زان به
شب چرا ميرود؟ که ريشش نيستساده رخ نزد آنکه خويشش نيست
نيستند از حساب بيگانهمرد بي‌ريش و دختر خانه
دانش آموزش و فصاحت و خطبه شنايش چه ميبري چون بط؟
چکني پيش بنگيان خراب؟کودک خويش را برهنه در آب
ورنه، بگذار و بد مکن روزشگر تو دانسته‌اي، بياموزش
که شکستند مهر معصومانبر سر و فرق اين چنين شومان
سنگ شايد کز آسمان آيدتير خود چيست کز کمان آيد؟
نزود در قفاي کودک کسهر که او را درست باشد پس
در جهان نيست صاحب درديغم مردي نميخورد مردي
در بزرگي ادب کجا ورزند؟اکثر کودکان چو زين طرزند
مردمي را ز دور گردي نيستزان سبب بوي نيمه مردي نيست
پيشه کاران راست مردانندبهتر از پيشه نيست، گردانند